Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 87

Devanagari script

तमागतमृषिं दृष्ट्वा नारदं सर्वधर्मवित् । सिंहासनात्समुत्थाय प्रययौ सन्मुखस्तदा

Transliteration

tamāgatamṛṣiṃ dṛṣṭvā nāradaṃ sarvadharmavit | siṃhāsanātsamutthāya prayayau sanmukhastadā

Translation

ଆସିଥିବା ଋଷି ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖି, ସର୍ବଧର୍ମବିଦ୍ (ଧର୍ମରାଜ) ସିଂହାସନରୁ ଉଠି, ତେବେ ସ୍ୱାଗତାର୍ଥେ ସମ୍ମୁଖକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

Word by Word

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• आगतम्: arrived
• आगतम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ + गम् (धातु) → आगत (कृदन्त, क्त)
• Form: कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘ऋषिम्’ इति विशेषणम्

• ऋषिम्: the sage
• ऋषिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: अव्यय-कृदन्त (क्त्वा/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seen)

• नारदम्: Nārada
• नारदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सर्वधर्म-वित्: knower of all dharmas
• सर्वधर्म-वित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक) + विद् (धातु) → वित् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—सर्वान् धर्मान् वेत्ति (उपपद-तत्पुरुष)

• सिंहासनात्: from the throne
• सिंहासनात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सिंहासन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• समुत्थाय: having risen
• समुत्थाय: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + उत् + स्था (धातु) → समुत्थाय (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: अव्यय-कृदन्त (क्त्वा); पूर्वकालिक क्रिया (having risen)

• प्रययौ: went forth/approached
• प्रययौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + या (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• सन्मुखः: facing (him)/in front
• सन्मुखः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सन् (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—सत् मुखं यस्य/सन्मुखः (कर्मधारय)

• तदा: then
• तदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in the verse)

Visual Art Cues

Scene: A king (dharma-knower) rises from a lion-throne, hands folded, stepping down to greet Nārada entering the hall; courtiers pause in reverent silence.

Characters & Entities

• Nārada
• Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
• Siṃhāsana (throne)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Honoring saints and guests is dharma; even a king must rise and personally receive a realized sage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is identified in this verse; it highlights dharmic conduct within a royal setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied atithi-satkāra (guest-reception): rising, approaching, and respectful welcome.