Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 24
Devanagari script
सोऽस्त्रकर्षं प्रसह्याशु प्रविश्य गजलीलया । जघानाशु रथान्नागान्पदातीनपि भूरिशः
Transliteration
so'strakarṣaṃ prasahyāśu praviśya gajalīlayā | jaghānāśu rathānnāgānpadātīnapi bhūriśaḥ
Translation
ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ଘନ ଚାପକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଭେଦି ସେ ଶୀଘ୍ର ଗଜଗତିରେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା; ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ରଥ, ହାତୀ ଓ ଅନେକ ପଦାତିଙ୍କୁ ସଂହାର କଲା।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन — Nom. sg.
अस्त्रकर्षम्the pull/force of weapons (weapon-press)
अस्त्रकर्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक) + कर्ष (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अस्त्राणां कर्षः/आकर्षणम्); पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Acc. sg.
प्रसह्यhaving forcibly endured/overcome
प्रसह्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र√सह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund) — Absolutive (having withstood/overpowered)
आशुquickly
आशु:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — adverb
प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र√विश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund) — Absolutive (having entered)
गजलीलयाwith elephant-like gait
गजलीलया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक) + लीला (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (गजस्य लीला); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन — Instrumental sg.
जघानstruck down/killed
जघान:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम् — Perfect, 3rd sg.
आशुquickly
आशु:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — adverb
रथान्chariots
रथान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन — Acc. pl.
नागान्elephants
नागान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन — Acc. pl.
पदातीन्foot-soldiers
पदातीन्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपदाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन — Acc. pl.
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक अव्यय — particle (‘also/even’)
भूरिशःin great numbers
भूरिशः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूरिशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — adverb (‘in great numbers/abundantly’)
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)
Visual Art Cues
Scene: The hero surges forward through a dense barrage, moving with elephant-like majesty; chariots topple, war-elephants reel, infantry scatter; dust and broken standards fill the air; the hero’s motion is a single unstoppable arc.
Characters & Entities
R
Ratha (chariots)N
Nāga (war-elephants)FAQs
Dharma-driven strength is decisive and disciplined—power is shown as protection and restoration, not mere aggression.
None is identified in this verse.
None.