Adhyaya 88
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 88

Adhyaya 88

ଅଧ୍ୟାୟ ୮୮ରେ କାପିଲତୀର୍ଥର ପୂଜାବିଧି ଓ ଫଳଶ୍ରୁତି ବର୍ଣ୍ଣିତ। କପିଲ ମୁନି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ସର୍ବପାତକନାଶନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେନ୍ତି—ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ବିଶେଷକରି ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବସେବା କର; କପିଳା ଗାଈର ଦୁଧ ଓ ଘିଅରେ କପିଲେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଭିଷେକ, ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡ ଚନ୍ଦନ ଲେପନ, ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ଧଳା ଫୁଲରେ—କ୍ରୋଧ ଜୟ କରି—ପୂଜା କର। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ କପିଲେଶ୍ୱରଭକ୍ତ ଯମସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଦଣ୍ଡଭୂମିକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ଉପାସନାରେ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଭୟଙ୍କର ଯାତନାଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ପଡେ ନାହିଁ। ପରେ ତୀର୍ଥଧର୍ମକୁ ସାମାଜିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସହ ଯୋଡି—ରେବାର ପୁଣ୍ୟଜଳରେ ସ୍ନାନ ପରେ ଶୁଭ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଓ ଗୋ, ବସ୍ତ୍ର, ତିଳ, ଛତା, ଶୟ୍ୟା ଦାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି; ଏହାରେ ରାଜା ଧାର୍ମିକ ହୁଅନ୍ତି। ଶେଷରେ ତେଜ, ବଳ, ଜୀବତ୍ପୁତ୍ର, ମଧୁର ବାଣୀ ଓ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷ ଅଭାବ ଫଳ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं पार्थ कापिलं तीर्थमाश्रयेत् । स्थापितं कपिलेनैव सर्वपातकनाशनम्

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ପାର୍ଥ! ତାହା ପରେ ସତ୍ୱର କାପିଲ ତୀର୍ଥର ଆଶ୍ରୟ ନେବା ଉଚିତ; ଏହା କପିଲ ମୁନି ନିଜେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ପାତକ ନାଶକ।

Verse 2

अष्टम्यां च सिते पक्षे चतुर्दश्यां नरेश्वर । स्नापयेत्परया भक्त्या कपिलाक्षीरसर्पिषा

ହେ ନରେଶ୍ୱର! ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ପରମ ଭକ୍ତିରେ କପିଲା ଗାଈର ଦୁଧ ଓ ଘିଅ ଦ୍ୱାରା (ଦେବତାଙ୍କୁ) ସ୍ନାପନ/ଅଭିଷେକ କରାଯିବ।

Verse 3

श्रीखण्डेन सुगन्धेन गुण्ठयेत महेश्वरम् । ततः सुगन्धपुष्पैश्च श्वेतैश्च नृपसत्तम

ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସୁଗନ୍ଧିତ ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡଚନ୍ଦନରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଲେପନ କର; ପରେ ସୁବାସିତ ଶ୍ୱେତ ପୁଷ୍ପରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କର।

Verse 4

येऽर्चयन्ति जितक्रोधा न ते यान्ति यमालयम् । असिपत्त्रवनं घोरं यमचुल्ही सुदारुणा

ଯେମାନେ କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରି ଏଠାରେ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମାଳୟକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ; ନ ଘୋର ଅସିପତ୍ରବନକୁ, ନ ଅତି ଦାରୁଣ ‘ଯମଚୁଲ୍ହୀ’କୁ।

Verse 5

दृश्यते नैव विद्वद्भिः कपिलेश्वरपूजनात् । स्नात्वा रेवाजले पुण्ये भोजयेद्ब्राह्मणाञ्छुभान्

ବିଦ୍ୱାନମାନେ କହନ୍ତି, କପିଲେଶ୍ୱର ପୂଜାରୁ ଏପରି ପୁଣ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖାଯାଏ। ପୁଣ୍ୟ ରେବାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଭ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରା।

Verse 6

गोप्रदानेन वस्त्रेण तिलदानेन भारत । छत्रशय्याप्रदानेन राजा भवति धार्मिकः

ହେ ଭାରତ! ଗୋଦାନ, ବସ୍ତ୍ରଦାନ, ତିଳଦାନ ଏବଂ ଛତ୍ର ଓ ଶୟ୍ୟାଦାନ କଲେ ରାଜା ଧାର୍ମିକ ହୁଏ।

Verse 7

तीव्रतेजा विघोरश्च जीवत्पुत्रः प्रियंवदः । शत्रुवर्गो न तस्य स्यात्कदाचित्पाण्डुनन्दन

ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ! ସେ ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ବୀ ହୋଇ ବିରୋଧୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ହୁଏ; ତାହାର ପୁତ୍ରମାନେ ଜୀବିତ ରହନ୍ତି, ବାଣୀ ପ୍ରିୟ ହୁଏ, ଏବଂ କେବେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଶତ୍ରୁବର୍ଗ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 88

। अध्याय

ଏହିପରି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।