Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 45

Devanagari script

सौवर्णीं च ततः कृत्वा सीतां यज्ञं चकार सः । अनुमन्त्र्य मुनींल्लोकान्देवताश्च निजं कुलम्

Transliteration

sauvarṇīṃ ca tataḥ kṛtvā sītāṃ yajñaṃ cakāra saḥ | anumantrya munīṃllokāndevatāśca nijaṃ kulam

Translation

ତାପରେ ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟୀ ସୀତାକୁ ନିର୍ମାଣ କରି ଯଜ୍ଞ କଲେ ଏବଂ ବିଧିପୂର୍ବକ ମୁନିମାନଙ୍କୁ, ଲୋକମାନଙ୍କୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଓ ନିଜ କୁଳଜନଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।

Word by Word

• सौवर्णीम्: the golden (one)
• सौवर्णीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सौवर्णी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; (सौवर्णी = सुवर्णमयी/स्वर्णनिर्मिता)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• ततः: then/thereafter
• ततः: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: काल/क्रमवाचक-अव्यय (adverb: thereafter)

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Kriya (Gerundial action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having done/made’

• सीताम्: Sītā
• सीताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सीता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यज्ञम्: sacrifice
• यज्ञम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• चकार: performed/did
• चकार: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (pronoun)

• अनुमन्त्र्य: having consulted/after taking permission
• अनुमन्त्र्य: Kriya (Gerundial action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु√मन्त्र् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having consulted/obtained consent’

• मुनीन्: sages
• मुनीन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• लोकान्: worlds/people
• लोकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• देवताः: deities
• देवताः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (पाठानुसार; ‘देवताश्च’ इति)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• निजम्: own
• निजम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कुलम् इति विशेष्य)

• कुलम्: family/lineage
• कुलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced, narrative continuation)

Visual Art Cues

Scene: A kingly sacrificer commissions a radiant golden image of Sītā and conducts a solemn yajña; sages sit in rows, devas are invoked, kinsmen gather as witnesses; fire-altar glows with offerings.

Characters & Entities

• Rāma
• Sītā
• Devas
• Munis

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual action (yajña) is framed as a public, dhārmic act performed with proper invitation and cosmic participation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the Revā Khaṇḍa narrative; the immediate focus is Rāma’s post-tīrtha conduct rather than a new site.

What ritualistic prescription is mentioned?

Performance of yajña with due anumantraṇa (formal invitation) of sages, deities, the community, and family.