Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 22

Devanagari script

तथान्यच्च पुरं रम्यं पताकोज्ज्वलवेदिकम् । शतयोजनविस्तीर्णं तावद्द्विगुणमायतम्

Transliteration

tathānyacca puraṃ ramyaṃ patākojjvalavedikam | śatayojanavistīrṇaṃ tāvaddviguṇamāyatam

Translation

ସେହିପରି ଆଉ ଏକ ରମ୍ୟ ପୁରୀ ଥିଲା, ଯାହାର ବେଦିକା ପତାକାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ତାହାର ପ୍ରସ୍ଥ ଶତ ଯୋଜନ ଓ ଦୀର୍ଘତା ତାହାର ଦ୍ୱିଗୁଣ ଥିଲା।

Word by Word

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (thus/likewise)

• अन्यत्: another
• अन्यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• पुरम्: city
• पुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• रम्यम्: beautiful
• रम्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण

• पताका-उज्ज्वल-वेदिकम्: having platforms bright with flags
• पताका-उज्ज्वल-वेदिकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पताका (प्रातिपदिक) + उज्ज्वल (प्रातिपदिक) + वेदिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष/कर्मधारयः (पताकाभिः उज्ज्वला वेदिका यस्य)

• शत-योजन-विस्तीर्णम्: spread over a hundred yojanas (in breadth)
• शत-योजन-विस्तीर्णम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शत (प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक) + विस्तीर्ण (कृदन्त; वि+स्तॄ, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (शतयोजनैः विस्तीर्णम्) + क्त

• तावत्: so much, that much
• तावत्: Visheshana (Measure-qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तावत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; परिमाणवाचक

• द्विगुण-आयतम्: twice as long
• द्विगुण-आयतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (संख्याशब्द-प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक) + आयत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (द्विगुणं आयतम्)

Speaker

Narrator (contextual, within Revā Khaṇḍa narration; exact speaker not explicit in snippet)

Visual Art Cues

Scene: A second city adjacent to the first: raised platforms (vedikā) shining with banners, laid out in precise rectangular proportions, glowing like a ceremonial ground.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred narration magnifies place through auspicious signs (banners, shining terraces), cultivating श्रद्धा (faith) in tīrthas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within the Revā Khaṇḍa setting, the verse praises a holy cityscape associated with the sanctified Revā region.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a descriptive verse reinforcing the greatness of the locale.