Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21
Devanagari script
पुत्राणां कथितं पार्थ पणं चैव मया कृतम् । हाहाकारः कृतः सर्पैः श्रुत्वा मात्रा पणं कृतम्
Transliteration
putrāṇāṃ kathitaṃ pārtha paṇaṃ caiva mayā kṛtam | hāhākāraḥ kṛtaḥ sarpaiḥ śrutvā mātrā paṇaṃ kṛtam
Translation
ସେ ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ କହିଲା—“ହେ ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଗୋଟିଏ ପଣ କରିଛି।” ମାତା ପଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ସର୍ପମାନେ ଭୟରେ ମହା ହାହାକାର କଲେ।
Word by Word
पुत्राणाम्of the sons
पुत्राणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
कथितम्was told
कथितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) → कथित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘was told’
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
पणम्the wager/bet
पणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुष, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
कृतम्was made/done
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘done/made’
हाहाकारःa cry of lamentation
हाहाकारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहाहाकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कृतःwas made/raised
कृतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्पैःby the serpents
सर्पैः:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
मात्राby the mother
मात्रा:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
पणम्the wager
पणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कृतम्was made
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
Speaker
Narrator (deduced; reports what was said and reaction)
Visual Art Cues
Scene: A mother announces to her sons that she has made a wager; immediately the serpents erupt in a collective cry, bodies coiling, hoods flaring, the household thrown into panic.
Characters & Entities
K
KadrūS
Serpents (Nāgāḥ)FAQs
A single decision can bind an entire lineage; dharma emphasizes responsible action that does not endanger dependents.
None in this verse.
None.