Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 31

Devanagari script

इन्द्रलोकं परित्यज्य ब्रह्मलोकं गतस्तदा । यत्रयत्र व्रजेद्देवो भयात्सह दिवौकसैः

Transliteration

indralokaṃ parityajya brahmalokaṃ gatastadā | yatrayatra vrajeddevo bhayātsaha divaukasaiḥ

Translation

ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସେ ତେବେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲେ। ଦେବ ଯେଉଁଠାକୁ ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଭୟରେ ସହିତ ଯାଆନ୍ତି।

Word by Word

• इन्द्र-लोकम्: Indra’s world
• इन्द्र-लोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रस्य लोकः) — Accusative singular

• परित्यज्य: having left
• परित्यज्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: परि-त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय — ‘having abandoned’

• ब्रह्म-लोकम्: Brahmā’s world
• ब्रह्म-लोकम्: Karma (Goal/कर्म-गति)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः लोकः) — Accusative singular

• गतः: went
• गतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवस्य विशेषणम् — ‘gone’

• तदा: then
• तदा: Kriya-vishesana (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक — adverb ‘then’

• यत्र-यत्र: wherever
• यत्र-यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्त-स्थानवाचक — ‘wherever’

• व्रजेत्: would go
• व्रजेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — optative 3rd sg ‘might go/should go’

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular

• भयात्: out of fear
• भयात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन — Ablative singular ‘from fear/because of fear’

• सह: with
• सह: Sahakaraka (Accompaniment/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक-उपपद — ‘with’

• दिवौकसैः: with the celestials
• दिवौकसैः: Sahakaraka (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: दिवौकस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Instrumental plural ‘with the dwellers of heaven (gods)’

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Visual Art Cues

Scene: Leaving Indra’s realm, the divine party moves to Brahmā’s world; devas trail behind in fear wherever the Deva goes.

Characters & Entities

• Indraloka
• Brahmaloka
• Deva (Śiva)
• Divaukas (celestials)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly realms cannot grant lasting refuge; fear persists until one rests in the Lord’s true protection and the restoration of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse describes cosmological worlds (lokas), not a pilgrimage site.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.