Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

Devanagari script

आनन्दिता भवेयुस्ते यावदाभूतसम्प्लवम् । सन्ततेर्वै न विच्छेदः सप्तजन्मसु जायते । आनन्दो हि भवत्तेषां प्रतिजन्मनि भारत

Transliteration

ānanditā bhaveyuste yāvadābhūtasamplavam | santatervai na vicchedaḥ saptajanmasu jāyate | ānando hi bhavatteṣāṃ pratijanmani bhārata

Translation

ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ରହିବେ। ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ସନ୍ତତିରେ ବିଚ୍ଛେଦ ହୁଏ ନାହିଁ; ହେ ଭାରତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଓ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ।

Word by Word

• आनन्दिताः: delighted
• आनन्दिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आनन्दित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (प्रेताः इति अध्याहृत), प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषण

• भवेयुः: may become
• भवेयुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; सर्वनाम

• यावत्: until
• यावत्: Desha-Kala (Temporal limit/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अवधिबोधक-अव्यय (until/as long as)

• आभूतसम्प्लवम्: up to the cosmic dissolution
• आभूतसम्प्लवम्: Desha-Kala (Temporal limit/काल)
• Type: Noun
• Root: आभूत + सम्प्लव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/अवधि-प्रयोग), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (आभूतः सम्प्लवः)

• सन्ततेः: of the lineage
• सन्ततेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सन्तति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation)

• विच्छेदः: break, discontinuity
• विच्छेदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विच्छेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• सप्तजन्मसु: in seven births
• सप्तजन्मसु: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सप्त + जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; द्विगु-समास (सप्त जन्मानि)

• जायते: arises/occurs
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• आनन्दः: joy
• आनन्दः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आनन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: हेतौ/निश्चये-अव्यय (for/indeed)

• भवत्: being/occurring
• भवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle) परस्मैपदी; प्रथमा, एकवचन; (अत्र ‘भवति’ इत्यर्थे अव्यक्त-प्रयोग)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; सर्वनाम

• प्रतिजन्मनि: in each birth
• प्रतिजन्मनि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रति (अव्यय) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; अव्ययीभाव (प्रति + जन्म)

• भारत: O Bhārata
• भारत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ānandeśvara (implied)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata/Rājendra addressee

Visual Art Cues

Scene: A visionary tableau: satisfied ancestors radiant and smiling, receiving offerings; below, a family line depicted as an unbroken lamp-flame across seven births, with the tīrtha/Śiva shrine in the background.

Characters & Entities

• Bhārata (Yudhiṣṭhira)
• Ānanda (joy)
• Santati (lineage)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-dharma bears long-reaching results—inner joy and familial continuity extending across multiple births.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The promised fruits follow from observances connected with Ānandeśvara-tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

This verse chiefly states the fruits (phala) of the prior worship, gifts, and śrāddha at the tīrtha.