Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 42

Devanagari script

धुरीषु निश्चलाः केचित्केचिद्यूपेषु संस्थिताः । केचित्स्यन्दनसंस्तम्भाः केचित्स्यन्दनवेष्टकाः

Transliteration

dhurīṣu niścalāḥ kecitkecidyūpeṣu saṃsthitāḥ | kecitsyandanasaṃstambhāḥ kecitsyandanaveṣṭakāḥ

Translation

କେହି ଯୁଗରେ ନିଶ୍ଚଳ ରହିଲେ, କେହି ଯୂପସ୍ତମ୍ଭରେ ସ୍ଥିତ ହେଲେ। କେହି ରଥର ଆଧାର-ସ୍ତମ୍ଭ ହେଲେ, ଆଉ କେହି ରଥର ରକ୍ଷାକାରୀ ବେଷ୍ଟନ-ବନ୍ଧନ ହେଲେ।

Word by Word

• धुरीषु: on the poles/shafts (of the chariot)
• धुरीषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन

• निश्चलाः: motionless, steady
• निश्चलाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निश्चल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; विशेषण

• केचित्: some (of them)
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिर्दिष्ट-समूहवाचक (some)

• केचित्: some (others)
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिर्दिष्ट-समूहवाचक

• यूपेषु: on the posts/pillars
• यूपेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• संस्थिताः: placed, stationed
• संस्थिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• स्यन्दन-संस्तम्भाः: chariot-props/support-posts
• स्यन्दन-संस्तम्भाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्यन्दन (प्रातिपदिक) + संस्तम्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्यन्दनस्य संस्तम्भाः)

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• स्यन्दन-वेष्टकाः: chariot-bindings/wrappings
• स्यन्दन-वेष्टकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्यन्दन (प्रातिपदिक) + वेष्टक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्यन्दनस्य वेष्टकाः)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition)

Visual Art Cues

Scene: A divine chariot being assembled: attendants fixed like living components—steady on yokes, stationed at posts, forming pillars and bindings—suggesting a supernatural war-machine coming to life.

Characters & Entities

• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Stability and support are sacred roles—dharma is upheld by those who become steadfast foundations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it continues the poetic description of divine arrangements.