Adhyaya 36

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेच्च राजेन्द्र दारुतीर्थमनुत्तमम् । दारुको यत्र संसिद्ध इन्द्रस्य दयितः पुरा

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଅନୁତ୍ତମ ଦାରୁତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଦାରୁକ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । दारुकेण कथं तात तपश्चीर्णं पुरानघ । विधानं श्रोतुमिच्छामि त्वत्सकाशाद्द्विजोत्तम

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ତାତ! ହେ ପୁରାତନ ନିଷ୍ପାପ ମହାତ୍ମନ୍! ଦାରୁକ କିପରି ତପ କରିଥିଲେ? ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ତାହାର ବିଧାନ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । हन्त ते कथयिष्यामि विचित्रं यत्पुरातनम् । वृत्तं स्वर्गसभामध्ये ऋषीणां भावितात्मनाम्

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହନ୍ତ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ପୁରାତନ ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହିବି। ସ୍ୱର୍ଗସଭାର ମଧ୍ୟରେ, ଭାବିତାତ୍ମା ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ତାହା ଶୁଣ।

Verse 4

सूतो वज्रधरस्येष्टो मातलिर्नाम नामतः । स पुत्रं शप्तवान्पूर्वं कस्मिंश्चित्कारणान्तरे

ବଜ୍ରଧର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସାରଥି ‘ମାତଲି’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ଗୋଟିଏ ସମୟରେ, କିଛି କାରଣବଶତଃ, ସେ ପୂର୍ବେ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ।

Verse 5

शापाहतो वेपमान इन्द्रस्य चरणौ शुभौ । प्रपीड्य मूर्ध्ना देवेशं विज्ञापयति भारत

ଶାପାହତ ହୋଇ ସେ କମ୍ପିତ ହେଲା; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶୁଭ ଚରଣଦ୍ୱୟରେ ମସ୍ତକ ରଖି ନମି, ହେ ଭାରତ, ଦେବେଶଙ୍କୁ ନିଜ ନିବେଦନ କଲା।

Verse 6

तमुवाचाभिशप्तं चाप्यनाथं च सुरेश्वरः । कर्मणा केन शापस्य घोरस्यान्तो भविष्यति

ଶାପିତ ଓ ଅନାଥ ହୋଇଥିବା ତାହାକୁ ସୁରେଶ୍ୱର କହିଲେ—‘କେଉଁ କର୍ମଦ୍ୱାରା ଏହି ଘୋର ଶାପର ଅନ୍ତ ହେବ?’

Verse 7

नर्मदातटमाश्रित्य तोषयन्वै महेश्वरम् । तिष्ठ यावद्युगस्यान्तं पुनर्जन्म ह्यवाप्स्यसि

ନର୍ମଦାତଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଏବଂ ମହେଶ୍ୱର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଯୁଗାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ରୁହ; ତାପରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଇବ।

Verse 8

पुनर्भूत्वा तु पूतस्त्वं दारुको नाम विश्रुतः । संसेव्य परमं देवं शङ्खचक्रगदाधरम्

ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ତୁମେ ‘ଦାରୁକ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ; ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ ପରମଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସେବା କରି ତୁମେ ପରମଗତି ପାଇବ।

Verse 9

मानुषं भावमापन्नस्ततः सिद्धिमवाप्स्यसि । एवमुक्तस्तु देवेन सहस्राक्षेण धीमता

ମାନବଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲେ ପରେ ତୁମେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ—ଏପରି ବୁଦ୍ଧିମାନ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଦେବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ତାହାକୁ କହିଲେ।

Verse 10

प्रणम्य शिरसा भूमिमागतोऽसौ ह्यचेतनः । नर्मदातटमाश्रित्य कर्षयन्निजविग्रहम्

ସେ ଶିର ନମାଇ ଭୂମିକୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଅଚେତନ ପରି ସେଠାକୁ ଆସିଲା; ନର୍ମଦା ତଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ନିଜ ଦେହକୁ ଟାଣିଟାଣି ଆଗେଇଲା।

Verse 11

व्रतोपवाससंखिन्नो जपहोमरतः सदा । महादेवं महात्मानं वरदं शूलपाणिनम्

ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସଦା ଜପ-ହୋମରେ ରତ ଥିଲା; ବରଦ, ଶୂଳପାଣି, ମହାତ୍ମା ମହାଦେବଙ୍କୁ ସେ ଆରାଧନା କଲା।

Verse 12

भक्त्या तु परया राजन्यावदाभूतसम्प्लवम् । अंशावतरणाद्विष्णोः सूतो भूत्वा महामतिः

ହେ ରାଜନ୍, ପରମ ଭକ୍ତିରେ—ଆଭୂତ-ସମ୍ପ୍ଲବ (ପ୍ରଳୟ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶାବତରଣରୁ ସେ ମହାମତି ‘ସୂତ’ (ସାରଥି/ବନ୍ଦୀ) ହୋଇଗଲା।

Verse 13

तोषयन् वै जगन्नाथं ततो यातो हि सद्गतिम्

ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ସତ୍ୟରୂପେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ସେ ପରେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଭ ସଦ୍ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 14

एष तत्सम्भवस्तात दारुतीर्थस्य सुव्रत । कथितोऽयं मया पूर्वं यथा मे शङ्करोऽब्रवीत्

ହେ ତାତ, ହେ ସୁବ୍ରତ! ଏହି ହେଉଛି ଦାରୁତୀର୍ଥର ଉତ୍ପତ୍ତିକଥା; ଶଙ୍କର ଯେପରି ମୋତେ କହିଥିଲେ, ସେପରି ମୁଁ ପୂର୍ବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।

Verse 15

ततो युधिष्ठिरः श्रुत्वा विस्मयं परमं गतः । भ्रात्ःन् विलोकयामास हृष्टरोमा मुहुर्मुहुः

ତାପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏହା ଶୁଣି ପରମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ; ରୋମାଞ୍ଚିତ ହୋଇ ସେ ମୁହୁର୍ମୁହୁର୍ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 16

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा विधिपूर्वं नरेश्वर । उपास्य संध्यां देवेशमर्चयेद्यश्च शङ्करम्

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ନରେଶ୍ୱର! ସେହି ତୀର୍ଥରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରି ସନ୍ଧ୍ୟା-ଉପାସନା କରି, ଦେବେଶ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 17

वेदाभ्यासं तु तत्रैव यः करोति समाहितः । सोऽश्वमेधफलं राजंल्लभते नात्र संशयः

ଯେ ଲୋକ ସେଠାରେ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ବେଦାଭ୍ୟାସ କରେ, ହେ ରାଜନ୍, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 18

तस्मिंस्तीर्थे तु यो भक्त्या भोजयेद्ब्राह्मणाञ्छुचिः । स तु विप्रसहस्रस्य लभते फलमुत्तमम्

ସେହି ତୀର୍ଥରେ ଯେ ଶୁଚି ହୋଇ ଭକ୍ତିସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଏ, ସେ ସହସ୍ର ବିପ୍ରଭୋଜନ ସମ ପରମ ପୁଣ୍ୟଫଳ ଲଭେ।

Verse 19

स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । यत्कृतं शुद्धभावेन तत्सर्वं सफलं भवेत्

ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ, ହୋମ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ଦେବତାର୍ଚ୍ଚନ—ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ଯାହା କରାଯାଏ, ସେ ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳବତୀ ହୁଏ।