Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21

Devanagari script

सन्ध्याहीनोऽशुचिर्नित्यमनर्हः सर्वकर्मसु । यदन्यत्कुरुते किंचिन्न तस्य फलभाग्भवेत्

Transliteration

sandhyāhīno'śucirnityamanarhaḥ sarvakarmasu | yadanyatkurute kiṃcinna tasya phalabhāgbhavet

Translation

ଯେ ସନ୍ଧ୍ୟାବିଧି ଛାଡ଼େ ସେ ସଦା ଅଶୁଚି ଓ ସମସ୍ତ କର୍ମରେ ଅନର୍ହ; ସେ ଅନ୍ୟ କିଛି କଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଫଳଭାଗୀ ହୁଏ ନାହିଁ।

Word by Word

• सन्ध्या-हीनः: devoid of Sandhyā (rite)
• सन्ध्या-हीनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सन्ध्या (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (सन्ध्यया हीनः = lacking Sandhyā)

• अशुचिः: impure
• अशुचिः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-युक्त विशेषण

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् क्रियाविशेषण-प्रयोगः (adverbial accusative)

• अनर्हः: unworthy
• अनर्हः: Prayojana (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + अर्ह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-युक्त; ‘not fit/deserving’

• सर्वकर्मसु: in all rites/actions
• सर्वकर्मसु: Adhikarana (Domain/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; तत्पुरुष (सर्वाणि कर्माणि)

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative)

• अन्यत्: other (than that)
• अन्यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; यत्-इत्यस्य विशेषण

• कुरुते: does/performs
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• किंचित्: anything at all
• किंचित्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite pronoun)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• फल-भाग्: a sharer of the fruit (recipient of result)
• फल-भाग्: Prayojana (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक) + भाग् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (फलस्य भागः/भाग् = sharer)

• भवेत्: would be
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Skanda (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A cautionary scene: a person attempting offerings while a shadow of impurity clings; beside him, a disciplined practitioner performing sandhyā with clear light—showing ‘fruitless’ vs ‘fruitful’ action.

Characters & Entities

• Sandhyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Daily obligatory worship (nitya-karma) sustains purity and makes other religious acts spiritually effective.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is named; it is a universal dharma rule stated within Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Do not omit Sandhyā-vandana; it is prerequisite for the fruit of other rites.