Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 32

Devanagari script

किं विषण्णोऽसि विप्रेन्द्र किं वा सन्तापकारणम् । मयि प्रसन्नेऽपि तव ह्येतत्कथय मेऽनघ

Transliteration

kiṃ viṣaṇṇo'si viprendra kiṃ vā santāpakāraṇam | mayi prasanne'pi tava hyetatkathaya me'nagha

Translation

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ତୁମେ କାହିଁକି ବିଷଣ୍ଣ? ତୁମ ସନ୍ତାପର କାରଣ କ’ଣ? ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଅନଘ, ଏହା ମୋତେ କହ।

Word by Word

• किम्: why?/what?
• किम्: Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)

• विषण्णः: dejected
• विषण्णः: Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विषण्ण (कृदन्त; √सद्/सीद् (धातु) + नि- उपसर्ग, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (past participle)

• असि: are
• असि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• विप्रेन्द्र: O chief of Brahmins
• विप्रेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विप्राणाम् इन्द्रः)

• किम्: why?/what?
• किम्: Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)

• वा: or
• वा: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)

• सन्तापकारणम्: cause of distress
• सन्तापकारणम्: Karma/Predicate-noun (Object or complement/कर्म-पूर्तिः)
• Type: Noun
• Root: सन्ताप + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सन्तापस्य कारणम्)

• मयि: in me
• मयि: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, सप्तमी (7th), एकवचन

• प्रसन्ने: (when) pleased
• प्रसन्ने: Adhikarana (Locative absolute sense/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (कृदन्त; √सद्/सीद् (धातु) + प्र- उपसर्ग, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपवादार्थक-अव्यय (even/also)

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th), एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (indeed)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम

• कथय: tell
• कथय: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कथ् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th), एकवचन (दत्तिवाचक)

• अनघ: O sinless one
• अनघ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; विशेषणरूपेण सम्बोधन

Speaker

Śiva (Maheśvara/Śaṅkara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Viprendra (Bhṛgu in context)

Visual Art Cues

Scene: Īśvara, serene yet attentive, addresses a downcast brāhmaṇa-sage on a riverbank; the sage’s posture shows humility and worry; the river flows behind with tīrtha markers (steps, trees, small shrine).

Characters & Entities

• Śiva (implied)
• Viprendra (Bhṛgu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace is personal and responsive: Śiva invites honest disclosure of sorrow as a step toward healing and dharmic restoration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this direct speech; the broader frame is Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly in this verse; it is a dialogic prompt following tapas.