
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀ ଓ ବୈଷ୍ଣବୀ ରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ପାପନାଶିନୀ ଭାବେ ସ୍ତୁତ। ଏହି ତୀର୍ଥର ଦର୍ଶନ ମଙ୍ଗଳଦାୟକ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ବିଧିପୂର୍ବକ ଆଚରଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ସ୍ନାନ ପରେ ପିତୃ-ଦେବତାଙ୍କ ନିମିତ୍ତ କ୍ରିୟା ଅର୍ପଣ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧା-ଭକ୍ତିରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମୀପ କରି ପୂଜା କରିବାର କ୍ରମ ଦିଆଯାଇଛି। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ କୁହାଯାଏ—ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଦର୍ଶନ କଲେ ପାପମୋଚନ ହୁଏ। ସନ୍ତାନଶୋକଗ୍ରସ୍ତ କିମ୍ବା ବନ୍ଧ୍ୟା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତାନପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଏବଂ ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଓ ଧନଲାଭ ମିଳେ। ଦେବୀ ଗୋତ୍ରରକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ବିଧିବତ୍ ପୂଜିତ ହେଲେ ସନ୍ତାନ ଓ ସମୁଦାୟକୁ ନିରନ୍ତର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ବିଶେଷ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ନବମୀରେ ସ୍ନାନ, ଉପବାସ/ନିୟମ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ପୂଜା କରିବାର ବିଧାନ ରହିଛି। ଶେଷରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ପରମ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତିର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରାଯାଇଛି।
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । ततः सिद्धेश्वरी देवी वैष्णवी पापनाशिनी । आनन्दं परमं प्राप्ता दृष्ट्वा स्थानं सुशोभनम्
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତାପରେ ପାପନାଶିନୀ ବୈଷ୍ଣବୀ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ସେଇ ସୁଶୋଭନ ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖି ପରମ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
Verse 2
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः । देवीं पश्यति यो भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः
ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ପିତୃଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯେ ଭକ୍ତିରେ ସେଠାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପ ଓ ପତନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 3
मृतवत्सा तु या नारी वन्ध्या स्त्रीजननी तथा । पुत्रं सा लभते नारी शीलवन्तं गुणान्वितम्
ଯାହାର ସନ୍ତାନ ମରିଯାଇଛି, ଯେ ବନ୍ଧ୍ୟା, କିମ୍ବା ଯେ କେବଳ କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଉଛି—ସେ ନାରୀ ଶୀଳବାନ ଓ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ପୁତ୍ରକୁ ପାଏ।
Verse 4
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पश्येद्देवीं सुभक्तितः । अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां सर्वकालेऽथवा नृप
ହେ ନୃପ! ଯେ ଲୋକ ସେହି ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ସୁଭକ୍ତିରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ—ଅଷ୍ଟମୀରେ ହେଉ କି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ, କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ସମୟରେ—ସେ ପ୍ରଶଂସିତ ଫଳ ପାଏ।
Verse 5
सङ्गमे तु ततः स्नाता नारी वा पुरुषोऽपि वा । पुत्रं धनं तथा देवी ददाति परितोषिता
ସେହି ପବିତ୍ର ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କରି ପରେ, ନାରୀ ହେଉ କି ପୁରୁଷ—ପ୍ରସନ୍ନ ଦେବୀ ପୁତ୍ର ଓ ଧନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।
Verse 6
गोत्ररक्षां प्रकुरुते दृष्टा देवी सुपूजिता । प्रजां च पाति सततं पूज्यमाना न संशयः
ଦେବୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ସୁପୂଜା କଲେ ସେ ଗୋତ୍ରର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଏବଂ ପୂଜିତ ହେଲେ ସେ ସଦା ସନ୍ତାନକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 7
नवम्यां च महाराज स्नात्वा देवीमुपोषितः । पूजयेत्परया भक्त्या श्रद्धापूतेन चेतसा
ହେ ମହାରାଜ! ନବମୀ ଦିନ ସ୍ନାନ କରି ଉପବାସ ରଖି, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଚିତ୍ତରେ ପରମ ଭକ୍ତିସହ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
Verse 8
स गच्छेत्परमं लोकं यः सुरैरपि दुर्लभः
ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ପରମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 166
। अध्याय
ଅଧ୍ୟାୟ। (ଅଧ୍ୟାୟ ବିଭାଗର ସୂଚକ ଚିହ୍ନ)