Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

तस्य तीर्थस्य चान्यानि पुण्यत्वाच्छुभदर्शनात् । पृथिव्यां सर्वतीर्थानि कलां नार्हन्ति षोडशीम्

Transliteration

tasya tīrthasya cānyāni puṇyatvācchubhadarśanāt | pṛthivyāṃ sarvatīrthāni kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm

Translation

ସେଇ ତୀର୍ଥର ପୁଣ୍ୟତ୍ୱ ଓ ଶୁଭଦର୍ଶନର ପ୍ରଭାବରୁ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ତାହାର ମହିମାର ଷୋଡଶଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ନୁହେଁ।

Word by Word

• तस्य: of that
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम

• तीर्थस्य: of the sacred ford/pilgrimage place
• तीर्थस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• अन्यानि: other
• अन्यानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; विशेषणम्

• पुण्यत्वात्: because of (its) holiness
• पुण्यत्वात्: Hetu/Apādāna (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पुण्यत्व (प्रातिपदिक; पुण्य + त्व)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्

• शुभ-दर्शनात्: from the auspicious sight (of it)
• शुभ-दर्शनात्: Hetu/Apādāna (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: शुभ (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः (शुभं दर्शनं यस्मात्)

• पृथिव्याम्: on the earth
• पृथिव्याम्: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• सर्व-तीर्थानि: all pilgrimage places
• सर्व-तीर्थानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; समासः—कर्मधारयः (सर्वाणि तीर्थानि)

• कलाम्: a fraction/part
• कलाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation particle)

• अर्हन्ति: are worthy of / deserve
• अर्हन्ति: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• षोडशीम्: sixteenth
• षोडशीम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षोडशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; विशेषणम् (कलाम् इति)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śukla-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira and entourage

Visual Art Cues

Scene: A sacred riverbank tīrtha radiating white-gold brilliance; sages and pilgrims behold it as other tīrthas are poetically ‘outshone’ in the background.

Characters & Entities

• Śukla-tīrtha
• Pṛthivī (earth)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana of a supremely sanctified place can outweigh numerous other pilgrimages—quality of sanctity surpasses quantity of travel.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śukla-tīrtha on the Narmadā, praised as incomparable among earthly tīrthas.

What ritualistic prescription is mentioned?

The emphasis is on śubha-darśana (auspicious visitation/seeing) of the tīrtha; further rites are likely detailed later.