Adhyaya 151

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । उत्तरे नर्मदाकूले तीर्थं परमशोभनम् । जयवाराहमाहात्म्यं सर्वपापप्रणाशनम्

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ନର୍ମଦାର ଉତ୍ତର ତଟରେ ଏକ ପରମ ଶୋଭନ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ତାହା ‘ଜୟବାରାହ’ ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରେ।

Verse 2

उद्धृता जगती येन सर्वदेवनमस्कृता । लोकानुग्रहबुद्ध्या च संस्थितो नर्मदातटे

ଯିଏ ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ—ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ—ସେ ଲୋକହିତର କରୁଣାବୁଦ୍ଧିରେ ନର୍ମଦାତଟରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 3

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा वीक्षते मधुसूदनम् । मुच्यते सर्वपापेभ्यो दशजन्मानुकीर्तनात्

ସେହି ତୀର୍ଥରେ ଯେ ସ୍ନାନ କରି ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ଦଶ ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ଓ ସ୍ମରିତ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 4

मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नरसिंहोऽथ वामनः । रामो रामश्च कृष्णश्च बुद्धः कल्किश्च ते दश

ମତ୍ସ୍ୟ, କୂର୍ମ ଓ ବରାହ; ପରେ ନରସିଂହ ଓ ବାମନ; ରାମ ଓ ପରଶୁରାମ, କୃଷ୍ଣ, ବୁଦ୍ଧ ଓ କଲ୍କି—ଏହି ଦଶ ଅବତାର।

Verse 5

युधिष्ठिर उवाच । मत्स्येन किं कृतं तात कूर्मेण मुनिसत्तम । वराहेण च किं कर्म नरसिंहेन किं कृतम्

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ତାତ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମତ୍ସ୍ୟରୂପେ କ’ଣ କରାଗଲା? କୂର୍ମରୂପେ କ’ଣ? ବରାହରୂପେ କେଉଁ କର୍ମ, ଏବଂ ନରସିଂହରୂପେ କ’ଣ କରାଗଲା?

Verse 6

वामनेन च रामेण राघवेण च किं कृतम् । बुद्धरूपेण किं वापि कल्किना किं कृतं वद

ବାମନରୂପେ କ’ଣ କରାଗଲା? ଏବଂ ରାଘବ ରାମରୂପେ କ’ଣ କରାଗଲା? ବୁଦ୍ଧରୂପେ କ’ଣ, କଲ୍କିରୂପେ କ’ଣ କରାଗଲା—ଦୟାକରି କହ।

Verse 7

एवमुक्तस्तु विप्रेन्द्रो धर्मपुत्रेण धीमता । उवाच मधुरां वाणीं तदा धर्मसुतं प्रति

ଧର୍ମଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁତ୍ର ଏଭଳି ପଚାରିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେବେ ଧର୍ମସୁତଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧୁର ବାଣୀରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 8

श्रीमार्कण्डेय उवाच । मीनो भूत्वा पुरा कल्पे प्रीत्यर्थं ब्रह्मणो विभुः । समर्पयत्समुद्धृत्य वन्दान्मग्नान्महार्णवे

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ପୂର୍ବ ଏକ କଳ୍ପରେ ପରମ ବିଭୁ ମତ୍ସ୍ୟରୂପ ଧାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ମହାସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଥିବା ବେଦମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ପୁନଃ ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 9

अमृतोत्पादने राजन्कूर्मो भूत्वा जगद्गुरुः । मन्दरं धारयामास तथा देवीं वसुंधराम्

ହେ ରାଜନ୍, ଅମୃତ ଉତ୍ପାଦନ ସମୟରେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁ କୂର୍ମରୂପ ଧାରଣ କରି ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ଧାରଣ କଲେ, ଏବଂ ଦେବୀ ବସୁନ୍ଧରା—ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ଆଧାର ଦେଲେ।

Verse 10

उज्जहार धरां मग्नां पातालतलवासिनीम् । वाराहं रूपमास्थाय देवदेवो जनार्दनः

ପାତାଳତଳରେ ବସୁଥିବା ଡୁବିଥିବା ଧରାକୁ ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦନ ବରାହରୂପ ଧାରଣ କରି ଉପରକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ।

Verse 11

नरस्यार्द्धतनुं कृत्वा सिंहस्यार्द्धतनुं तथा । हिरण्यकशिपोर्वक्षो विददार नखाङ्कुशैः

ସେ ଅର୍ଧ ଦେହ ନରରୂପ ଏବଂ ଅର୍ଧ ଦେହ ସିଂହରୂପ କରି, ଅଙ୍କୁଶସଦୃଶ ନଖଦ୍ୱାରା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ବକ୍ଷକୁ ବିଦାରିତ କଲେ।

Verse 12

जटी वामनरूपेण स्तूयमानो द्विजोत्तमैः । तद्दिव्यं रूपमास्थाय क्रमित्वा मेदिनीं क्रमैः

ଜଟାଧାରୀ ବାମନରୂପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହୋଇ, ପରେ ସେ ଦିବ୍ୟ ବିରାଟ୍ ରୂପ ଧାରଣ କରି ମହାପଦକ୍ଷେପରେ ମେଦିନୀକୁ କ୍ରମଣ କରି ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପିଲେ।

Verse 13

कृतवांश्च बलिं पश्चात्पातालतलवासिनम् । स्थापयित्वा सुरान् सर्वान् गतो विष्णुः स्वकं पुरम्

ତଦନନ୍ତରେ ସେ ବଳିଙ୍କୁ ପାତାଳତଳବାସୀ କଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ଧାମକୁ ଗଲେ।

Verse 14

जमदग्निसुतो रामो भूत्वा शस्त्रभृतां वरः । क्षत्रियान् पृथिवीपालानवधीद्धैहयादिकान्

ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ରାମ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇ, ହୈହୟ ଆଦି ପୃଥିବୀପାଳ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

Verse 15

कश्यपाय महीं दत्त्वा सपर्वतवनाकराम् । तपस्तपति देवेशो महेन्द्रेऽद्यापि भारत

ପର୍ବତ, ବନ ଓ ଖଣିସହିତ ପୃଥିବୀକୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାନ କରି, ହେ ଭାରତ! ସେ ଦେବେଶ୍ୱର ଆଜି ମଧ୍ୟ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ତପ କରୁଛନ୍ତି।

Verse 16

ततो दाशरथी रामो रावणं देवकण्टकम् । सगणं समरे हत्वा राज्यं दत्त्वा विभीषणे

ତାପରେ ଦାଶରଥି ରାମ ଦେବମାନଙ୍କର କଣ୍ଟକ ରାବଣକୁ ତାହାର ଗଣସହିତ ସମରରେ ବଧ କରି, ରାଜ୍ୟ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଦେଲେ।

Verse 17

पालयित्वा नयाद्भूमिं मखैः संतर्प्य देवताः । स्वर्गं गतो महातेजा रामो राजीवलोचनः

ଧର୍ମନୀତିରେ ପୃଥିବୀକୁ ପାଳନ କରି ଏବଂ ଯଜ୍ଞଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତର୍ପିତ କରି, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପଦ୍ମନୟନ ରାମ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

Verse 18

वसुदेवगृहे भूयः संकर्षणसहायवान् । अवतीर्णो जगन्नाथो वासुदेवो युधिष्ठिर

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ପୁନର୍ବାର ବସୁଦେବଙ୍କ ଗୃହରେ ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ବାସୁଦେବ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

Verse 19

सोऽवधीत्तव सामर्थ्याद्वधार्थं दुष्टभूभृताम् । चाणूरकंसकेशीनां जरासंधस्य भारत

ହେ ଭାରତ! ତୁମ ସାମର୍ଥ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ଟ ଭୂପତିମାନଙ୍କ ବିନାଶାର୍ଥେ ସେ ଚାଣୂର, କଂସ, କେଶୀ ଓ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

Verse 20

तेन त्वं सुसहायेन हत्वा शत्रून्नरेश्वर । भोक्ष्यसे पृथिवीं सर्वां भ्रातृभिः सह संभृताम्

ହେ ନରେଶ୍ୱର! ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ସହାୟତାରେ ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ଭ୍ରାତାମାନଙ୍କ ସହ ସୁସଂରକ୍ଷିତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବ।

Verse 21

तथा बुद्धत्वमपरं नवमं प्राप्स्यतेऽच्युतः । शान्तिमान्देवदेवेशो मधुहन्ता मधुप्रियः

ସେହିପରି ଅଚ୍ୟୁତ ନବମ ଅବତାରରେ ବୁଦ୍ଧତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ—ଶାନ୍ତିମୟ, ଦେବଦେବେଶ, ମଧୁହନ୍ତା ଓ ମଧୁପ୍ରିୟ।

Verse 22

तेन बुद्धस्वरूपेण देवेन परमेष्ठिना । भविष्यति जगत्सर्वं मोहितं सचराचरम्

ସେହି ପରମେଷ୍ଠୀ ଦେବ ବୁଦ୍ଧସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଚରାଚର ସହିତ ସମଗ୍ର ଜଗତ ମୋହିତ ହେବ।

Verse 23

न श्रोष्यन्ति पितुः पुत्रास्तदाप्रभृति भारत । न गुरोर्बान्धवाः शिष्या भविष्यत्यधरोत्तरम्

ସେହି ସମୟରୁ, ହେ ଭାରତ, ପୁତ୍ରମାନେ ପିତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବେ ନାହିଁ; ଶିଷ୍ୟ ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମାନିବେ ନାହିଁ—ଅଧମ ଉତ୍ତମ ଉପରେ ଉଠିବ।

Verse 24

जितो धर्मो ह्यधर्मेण चासत्येन ऋतं जितम् । जिताश्चौरैश्च राजानः स्त्रीभिश्च पुरुषा जिताः

ଅଧର୍ମ ଧର୍ମକୁ ଜିତିବ, ଅସତ୍ୟ ଋତ (ସତ୍ୟ-ନିୟମ)କୁ ପରାଜିତ କରିବ; ଚୋରମାନେ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବେ, ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଜିତିବେ।

Verse 25

सीदन्ति चाग्निहोत्राणि गुरौ पूजा प्रणश्यति । सीदन्ति मानवा धर्माः कलौ प्राप्ते युधिष्ठिर

ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କର୍ମ ଅବନତ ହେବ, ଗୁରୁପୂଜା ନଶିଯିବ; କଳିଯୁଗ ଆସିଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମାନବ ଧର୍ମନିୟମ ଶିଥିଳ ହେବ।

Verse 26

द्वादशे दशमे वर्षे नारी गर्भवती भवेत् । कन्यास्तत्र प्रसूयन्ते ब्राह्मणो हरिपिङ्गलः

ଦ୍ୱାଦଶ—କିମ୍ବା ଦଶମ—ବର୍ଷରେ ହିଁ କନ୍ୟା ଗର୍ଭବତୀ ହେବ; ସେଠାରେ କନ୍ୟାମାନେ ପ୍ରସବ କରିବେ—ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହରିପିଙ୍ଗଳ କହିଛନ୍ତି।

Verse 27

भविष्यति ततः कल्किर्दशमे जन्मनि प्रभुः

ତାପରେ ପ୍ରଭୁ କଲ୍କି ଦଶମ ଜନ୍ମରେ (ଅବତାରରୂପେ) ପ୍ରକଟ ହେବେ।

Verse 28

एतत्ते कथितं राजन्देवस्य परमेष्ठिनः । कारणं दश जन्मनां सर्वपापक्षयंकरम्

ହେ ରାଜନ୍! ପରମେଷ୍ଠୀ ଦେବଙ୍କ ଦଶ ଜନ୍ମର କାରଣସହ ଏହି ବୃତ୍ତାନ୍ତ ମୁଁ କହିଲି; ଏହା ସର୍ବପାପକ୍ଷୟକର।