Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 32
Devanagari script
हुंकारिता विशालाक्षी पीनोरुजघनस्थला । तत्क्षणाच्चाभवद्रौद्रा कालरात्रीव भारत
Transliteration
huṃkāritā viśālākṣī pīnorujaghanasthalā | tatkṣaṇāccābhavadraudrā kālarātrīva bhārata
Translation
‘ହୁଂକାର’ରେ ଆଘାତ ପାଇ ସେଇ ବିଶାଳାକ୍ଷୀ ଦେବୀ—ପୀନ ଉରୁ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଜଘନସ୍ଥଳା—ସେହି କ୍ଷଣେ ରୌଦ୍ର ହେଲେ, ହେ ଭାରତ; କାଳରାତ୍ରୀ ପରି।
Word by Word
हुङ्कारिता(she) who was made to roar/was roared at
हुङ्कारिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहुङ्कार (प्रातिपदिक) + कृ (धातु) → हुंकारित (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त/PPP) ‘हुङ्कारित’ = हुंकारेण कृत/प्रभाविता
विशालाक्षीthe wide-eyed one
विशालाक्षी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविशाल + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि: विशालानि अक्षी यस्याः
पीनोरुजघनस्थलाshe with full thighs and hips/haunches
पीनोरुजघनस्थला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपीन + ऊरु + जघन + स्थल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि: पीनौ ऊरू जघनं च स्थलम् च यस्याः (समाहार-लक्षण)
तत्क्षणात्from that very moment
तत्क्षणात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतत् + क्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; तत्पुरुष: तस्मिन् क्षणे/ततः क्षणात्
चand
च:
Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
रौद्राfierce/terrible
रौद्रा:
Karta-predicative (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कालरात्रीKālarātrī (Night of Time)
कालरात्री:
Upamāna (Standard of comparison)
TypeNoun
Rootकाल + रात्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय: कालरूपा रात्री
इवlike
इव:
Upamā-marker
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-सूचक (comparative particle)
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
Speaker
Narrator (addressing ‘Bhārata’)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā-tīra (contextual)
Type: ghat
Skanda Dialogue
Listener: Bhārata
Visual Art Cues
Scene: Maheśvarī, struck by huṃkāra, instantly shifts into a Kālarātrī-like form—eyes blazing, posture widened, aura dark and fiery—while the horizon trembles.
Characters & Entities
D
DevīK
KālarātrīFAQs
The Goddess contains both tenderness and terror; when cosmic balance demands, she manifests as time’s night—Kālarātrī.
No site is directly praised in this line; it is part of the Revā Khaṇḍa’s larger sacred narrative frame.
None.