Mantra 2
Rishi: Ṛgvedic provenance (traditional seer as per the underlying ṛc; not determinable from the excerpt alone)
Devata: Indra (praised); Ādityas (ritual dedication)
Chandas: Ṛg-verse (likely Triṣṭubh/Jagatī by cadence; exact meter requires full RV identification)
Samhita Patha (Devanagari)
क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि॒ नेन्द्र॑ सश्चसि दा॒शुषे॑ । उपो॒पेन्नु म॑घव॒न् भूय॒ इन्नु ते॒ दानं॑ दे॒वस्य॑ पृच्यत आदि॒त्येभ्य॑स्त्वा
Transliteration
kadā́ cana starī́r asi néndra saścasi dāśúṣe | upópen nu maghavan bhū́ya ín nu te dā́naṃ devásya pṛ́cyata ādityébhyaḥ tvā
Translation
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ରୋକି ରଖୁଥିବା ନୁହଁ; ଦାନକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ଲଗ୍ନ ହୁଅ। ହେ ମଘବନ୍ (ଉଦାର), ପୁଣି ଏଠାକୁ ଆସ; ନିଶ୍ଚୟ ପୁଣି ତୁମ ଦେବସଦୃଶ ଦାନର କଥା କୁହାଯାଏ—ଏହା ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମକୁ।
Padapatha (Word Analysis)
कदा । चन । स्तरीः । असि । न । इन्द्र । सश्चसि । दाशुषे । उप-उपे-इत् । नु । मघवन् । भूयः । इत् । नु । ते । दानम् । देवस्य । पृच्यते । आदित्येभ्यः । त्वा
Word by Word
कदाwhen?
कदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकदा (प्रश्नाव्यय)
चनever/at all (particle)
चन:
—
TypeIndeclinable
Rootचन (निपात)
स्तरीःyou spread/extend
स्तरीः:
Kriyā
TypeVerb
Rootस्तॄ (धातु; स्तरणे/विस्तारे) → स्तरीः
असिyou are
असि:
Kriyā
TypeVerb
Rootअस् (धातु) → असि
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेधाव्यय)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सश्चसिyou accompany/you follow/you attend
सश्चसि:
Kriyā
TypeVerb
Rootसश्च् (धातु; सश्च गतौ/अनुसरणे) → सश्चसि
दाशुषेto the worshipper/giver
दाशुषे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदाश्वस्/दाशुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा/दाश् ‘to give, to worship’) → दाशुषे
उपोnear/unto (particle cluster)
उपो:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय) + उ (निपात) → उपो
उपेत्may you come near / did you come near
उपेत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootउप-इ (धातु √इ ‘to go’) → उपेत्
नुnow/indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
मघवन्O bountiful one (Indra)
मघवन्:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
भूयःagain/more
भूयः:
—
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय/तुलनार्थ) → भूयः
इत्indeed/just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
नुnow/indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
तेyour
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम) → ते
दानम्gift/boon
दानम्:
Karma
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
पृच्यतेis asked about / is inquired
पृच्यते:
Kriyā
TypeVerb
Rootप्रच्छ्/पृच्छ् (धातु; प्रश्न/सम्पर्क) → पृच्यते
आदित्येभ्यःfrom the Ādityas
आदित्येभ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) → त्वा
Entities Mentioned
I
IndraĀ
ĀdityasRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes