Shukla Yajur Veda — Adhyaya 4, Mantra 37

Rishi: Yājñavalkya-tradition (general)

Devata: Soma

Chandas: Triṣṭubh (predominant cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

या ते॒ धामा॑नि ह॒विषा॒ यज॑न्ति॒ ता ते॒ विश्वा॑ परि॒भूर॑स्तु य॒ज्ञम् । ग॒य॒स्फ़ान॑: प्र॒तर॑णः सु॒वीरोऽवी॑रहा॒ प्र च॑रा सोम॒ दुर्या॑न्

Transliteration

yā́ te dhā́māni ha·víṣā yájanti tā́ te víśvā pari·bhū́r astu ya·jñám | ga·ya·sphā́naḥ pra·táraṇaḥ su·vī́ro’·vī́rahā prá carā soma dúryān

Translation

ହେ ସୋମ! ହବିଷା ଦ୍ୱାରା ଲୋକେ ତୁମର ଯେଯେ ଧାମମାନଙ୍କୁ ଯଜନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଧାମ ତୁମ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞକୁ ସର୍ବତଃ ପରିବେଷ୍ଟିତ କରୁ। ହେ ଗୟସ୍ଫାନ (ଜୀବରସରେ ଫୁଲିଥିବା), ପ୍ରତରଣ (ଆଗକୁ ନେଇଯିବା), ସୁବୀର (ବୀରସମୃଦ୍ଧ), ଅବୀରହା (ବୀରକୁ ନ ହଣୁଥିବା) ସୋମ! ଆଗକୁ ଚାଲ; ଗୃହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଚର।

Padapatha (Word Analysis)

या । ते॒ । धामा॑नि । ह॒विषा॑ । यज॑न्ति । ता । ते॒ । विश्वा॑ । परि॒-भूः॑ । अ॒स्तु॒ । य॒ज्ञम् । ग॒य॒स्फ़ानः॑ । प्र॒तर॑णः । सु॒वीरः॑ । अ॒वी॒र॒हा॒ । प्र । च॒र॒ । सो॒म॒ । दुर्या॑न् ।

Word by Word

• या: which (those)
• या: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या-

• ते: of/for you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम) → ते

• धामानि: abodes; stations; ordinances
• धामानि: Karma
• Type: Noun
• Root: धामन् (प्रातिपदिक)

• हविषा: with oblation
• हविषा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• यजन्ति: they worship/sacrifice
• यजन्ति: Kartā
• Type: Verb
• Root: यज् (देवपूजासंगतिकरणदानेषु)

• ता: those
• ता: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → ता-

• ते: your; of you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम) → ते

• विश्वा: all
• विश्वा: Karma
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• परिभूः: overlord; one who surpasses/encircles
• परिभूः: Kartā
• Type: Noun (agentive)
• Root: परि-भू (धातु: भू; उपसर्ग: परि)

• अस्तु: let (it) be
• अस्तु: Kartā
• Type: Verb
• Root: अस् (भू-भावे)

• यज्ञम्: the sacrifice
• यज्ञम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• गयस्फानः: strength-giving; life/household-prosperity-bestowing
• गयस्फानः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: गयस्फान (प्रातिपदिक; सोमस्य विशेषणम्)

• प्रतरणः: helping to cross; delivering
• प्रतरणः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: प्र-तॄ (धातु: तॄ ‘तरति’; उपसर्ग: प्र) → प्रतरण (कृदन्त/प्रातिपदिक)

• सुवीरः: having good heroes/sons; very valiant
• सुवीरः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-वीर (प्रातिपदिक; उपसर्ग: सु)

• अवीरहा: not slaying heroes; not destroying men
• अवीरहा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अ-वीर-हन् (प्रातिपदिक; नञ् + वीर + हन्)

• प्र: forth; forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• चर: move; go; proceed
• चर: Kartā
• Type: Verb
• Root: चर् (गत्यर्थे)

• सोम: O Soma
• सोम: Sampradāna
• Type: Noun (vocative)
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• दुर्यान्: households; homes; dwelling-places
• दुर्यान्: Karma
• Type: Noun/Adjective (used substantively)
• Root: दुर्य (प्रातिपदिक; ‘दुर्य’ = गृहसम्बन्धी/गृह्य) → दुर्यान्

Entities Mentioned

• Soma