Mantra 12
Rishi: Pravargya transmission (Śukla school)
Devata: Aśvins; Tantrāyin (ritual-continuity principle); Dyāvā-Pṛthivī
Chandas: Predominantly ṛc-like cadence; employed as Yajus in Pravargya liturgy
Samhita Patha (Devanagari)
अश्वि॑ना घ॒र्मं पा॑त॒ᳪ हार्द्वा॑न॒मह॑र्दि॒वाभि॑रू॒तिभि॑: । तन्त्रा॒यिणे॒ नमो॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑म् ।
Transliteration
aśvínā gharmáṃ pātaṃ hārdvā́nam áhar-divā́bhir ūtíbhíḥ | tantrāyíṇe námo dyā́vā-pṛthivī́bhyām ||
Translation
ହେ ଅଶ୍ୱିନା, ଘର୍ମକୁ ପାନ କର—ହୃଦୟକୁ ବଳ ଦେଇଥିବା ଏହି ପେୟକୁ ଦିନ-ରାତି ସହାୟକ ଋତିମାନଙ୍କ ସହିତ ପିଅ। ତନ୍ତ୍ରାୟିଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
Padapatha (Word Analysis)
अ॒श्वि॒ना । घ॒र्मम् । पा॒तम् । हार्द्वा॑नम् । अहः॑ । दि॒वा । आ॒भिः । ऊ॒तिभिः॑ । तन्त्रा॒यिणे॑ । नमः॑ । द्यावा॑-पृथि॒वीभ्या॑म् ।
Word by Word
अश्विनाO Aśvins (the two divine horsemen)
अश्विना:
Kartā (addressed agents)
TypeNoun (dual deity-name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
घर्मम्the hot drink/oblation (gharma)
घर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootघर्म (प्रातिपदिक)
पातम्drink (you two)
पातम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
हार्द्वानम्heart-delighting / gladdening
हार्द्वानम्:
Karma (qualifier)
TypeAdjective
Rootहार्द्वान (प्रातिपदिक; विशेषण)
अहःby day / in the daytime
अहः:
Adhikaraṇa (time)
TypeNoun
Rootअहन्/अह (प्रातिपदिक)
दिवाby day
दिवा:
Adhikaraṇa (time)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय)
अभिःwith
अभिः:
(सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
ऊतिभिःwith helps/protections
ऊतिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
तन्त्रायिणेto the upholder of the order/ritual-thread (tāntrāyin)
तन्त्रायिणे:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootतन्त्रायिन् (प्रातिपदिक; विशेषण)
नमःobeisance
नमः:
Karma (of implied ‘करोमि’)
TypeNoun (indeclinable-like in usage)
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
द्यावापृथिवीभ्याम्to Heaven-and-Earth
द्यावापृथिवीभ्याम्:
Sampradāna
TypeNoun (compound)
Rootद्यावा-पृथिवी (द्वन्द्व-समास; प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AśvinsT
TantrāyinD
Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes