Mantra 59

Rishi: Śukla-Yajurvedic tradition

Devata: Agni Jātavedas; Yajñapati (Prajāpati/sacrificer as lord of yajña)

Chandas: Yajus with triṣṭubh-like movement

Samhita Patha (Devanagari)

ए॒तᳪ स॑धस्थ॒ परि॑ ते ददामि॒ यमा॒वहा॑च्छेव॒धिं जा॒तवे॑दाः । अ॒न्वा॒ग॒न्ता य॒ज्ञप॑तिर्वो॒ अत्र॒ तᳪ स्म॑ जानीत पर॒मे व्यो॑मन्

Transliteration

etáṃ sádhastha pári te dadāmi yám ā́vahā́c chevadhíṃ jātávedāḥ | anvāgántā yajñápatir vo átra táṃ smá jānīta paramé vyòman

Translation

ଏହି ସଧସ୍ଥ (ଆସନ) ମୁଁ ତୁମ ଚାରିପାଖେ ସ୍ଥାପନ କରି ତୁମକୁ ଦେଉଛି—ଯେ ନିଧିକୁ ଜାତବେଦସ ଏଠାକୁ ଆଣିଛନ୍ତି। ଅନୁଗାମୀ ହୋଇ ଯଜ୍ଞପତି ଏଠାରେ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଛନ୍ତି; ପରମ ବ୍ୟୋମରେ ତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଚିହ୍ନ।

Padapatha (Word Analysis)

एतम् । सधस्थ । परि । ते । ददामि । यम् । आवहात् । शेवधिम् । जातवेदाः । अन्वागन्ता । यज्ञपतिः । वः । अत्र । तम् । स्म । जानीत । परमे । व्योमन्

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सधस्थम्: seat/place; common station
• सधस्थम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सधस्थ (प्रातिपदिक)

• परि: around; fully
• परि: —
• Type: Indeclinable (Preverb/Upasarga)
• Root: परि

• ते: to/for you
• ते: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ददामि: I give
• ददामि: —
• Type: Verb
• Root: दा (दाने)

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आवहात्: may you bring (hither)
• आवहात्: —
• Type: Verb
• Root: आ-√वह् (वह प्रापणे/वहने)

• शेवधिम्: treasure; precious store
• शेवधिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शेवधि (प्रातिपदिक)

• जातवेदाः: Jātavedas (Agni), knower of births
• जातवेदाः: कर्तृ
• Type: Noun (epithet)
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक)

• अन्वागन्ता: the one who follows/comes after
• अन्वागन्ता: कर्तृ
• Type: Verbal noun/Participle
• Root: अनु-आ-√गम् (गम गतौ) → अन्वागन्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• यज्ञपतिः: lord of the sacrifice
• यज्ञपतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: यज्ञपति (प्रातिपदिक)

• वः: to/for you (pl.)
• वः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अत्र: here
• अत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्म: indeed; just
• स्म: —
• Type: Indeclinable (particle)
• Root: स्म

• जानीत: know (you all)
• जानीत: —
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (अवबोधने)

• परमे: in the highest
• परमे: अधिकरण
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)

• व्योमन्: in the sky/heaven
• व्योमन्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: व्योमन् (प्रातिपदिक)

Entities Mentioned

• Agni Jātavedas
• Yajñapati (Prajāpati / Lord of Sacrifice)