पञ्चावरणमार्गस्थं योगेश्वरस्तोत्रम् (Pañcāvaraṇa-mārga Stotra to Yogeśvara Śiva)

Verse 1

उपमन्युरुवाच । स्तोत्रं वक्ष्यामि ते कृष्ण पञ्चावरणमार्गतः । योगेश्वरमिदं पुण्यं कर्म येन समाप्यते

ଉପମନ୍ୟୁ କହିଲେ—ହେ କୃଷ୍ଣ, ପଞ୍ଚାବରଣ-ମାର୍ଗ ଅନୁସାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ସ୍ତୋତ୍ର କହିବି। ଏହା ଯୋଗେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଉପଦେଶ; ଏହାଦ୍ୱାରା ବ୍ରତ-ସାଧନା ଓ କର୍ମର ଯଥାର୍ଥ ସମାପ୍ତି ହୁଏ।

Verse 2

जय जय जगदेकनाथ शंभो प्रकृतिमनोहर नित्यचित्स्वभाव । अतिगतकलुषप्रपञ्चवाचामपि मनसां पदवीमतीततत्त्वम्

ଜୟ ଜୟ, ହେ ଜଗଦେକନାଥ ଶମ୍ଭୋ! ପ୍ରକୃତିକୁ ମଧ୍ୟ ମନୋହର କରୁଥିବା, ନିତ୍ୟ-ଚିତ୍ ସ୍ୱଭାବ ଥିବା ପ୍ରଭୁ। ମଲିନ ପ୍ରପଞ୍ଚର ବିସ୍ତାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ବାଣୀ ଓ ମନର ଗତିରୁ ପରେ ଥିବା ପରତତ୍ତ୍ୱ ଆପଣ ହିଁ।

Verse 3

स्वभावनिर्मलाभोग जय सुन्दरचेष्टित । स्वात्मतुल्यमहाशक्ते जय शुद्धगुणार्णव

ଜୟ ହେଉ—ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ ନିର୍ମଳ, ଆପଣଙ୍କ ଆନନ୍ଦାନୁଭବ ଶୁଦ୍ଧ; ଜୟ ହେଉ—ଆପଣଙ୍କ ଚେଷ୍ଟା ପରମ ସୁନ୍ଦର। ଜୟ ହେଉ, ହେ ସ୍ୱାତ୍ମତୁଲ୍ୟ ମହାଶକ୍ତି! ଜୟ ହେଉ, ହେ ଶୁଦ୍ଧ ଗୁଣାର୍ଣ୍ଣବ!

Verse 4

अनन्तकांतिसंपन्न जयासदृशविग्रह । अतर्क्यमहिमाधार जयानाकुलमंगल

ହେ ଅନନ୍ତ କାନ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ପ୍ରଭୁ, ଯାହାଙ୍କ ରୂପ ଜୟ ସଦୃଶ; ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ମହିମାର ଆଧାର—ଆପଣ ସଦା ବିଜୟରେ ଅଚଳ, ପରମ ମଙ୍ଗଳମୟ।

Verse 5

निरंजन निराधार जय निष्कारणोदय । निरन्तरपरानन्द जय निर्वृतिकारण

ଜୟ ହେଉ, ହେ ନିରଞ୍ଜନ; ହେ ନିରାଧାର, ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧ। ନିଷ୍କାରଣ ପ୍ରକାଶ ଯାହାଙ୍କର, ତାଙ୍କୁ ଜୟ। ନିରନ୍ତର ପରାନନ୍ଦ, ଜୟ; ନିର୍ବୃତି-ମୋକ୍ଷର କାରଣ, ଜୟ।

Verse 6

जयातिपरमैश्वर्य जयातिकरुणास्पद । जय स्वतंत्रसर्वस्व जयासदृशवैभव

ଜୟ ହେଉ, ଯାହାଙ୍କ ପରମ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଅତୁଳ; ଜୟ ହେଉ, ଯିଏ କରୁଣାର ପରମ ଧାମ। ଜୟ ହେଉ, ଯିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ସର୍ବସ୍ୱ; ଜୟ ହେଉ, ଯାହାଙ୍କ ବୈଭବ ସଦୃଶହୀନ।

Verse 7

जयावृतमहाविश्व जयानावृत केनचित् । जयोत्तर समस्तस्य जयात्यन्तनिरुत्तर

ଆପଣ ହିଁ ଜୟସ୍ୱରୂପ, ଯିଏ ମହାବିଶ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କୁ କେହି ଆବୃତ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଜୟ; ଆପଣଙ୍କ ଜୟ ପରମ, ନିରୁତ୍ତର।

Verse 8

जयाद्भुत जयाक्षुद्र जयाक्षत जयाव्यय । जयामेय जयामाय जयाभाव जयामल

ଜୟ ହେଉ, ହେ ଅଦ୍ଭୁତ; ଜୟ ହେଉ, ହେ ଅକ୍ଷୁଦ୍ର—କେବେ ତୁଚ୍ଛ ନୁହେଁ। ଜୟ ହେଉ, ହେ ଅକ୍ଷତ—ଅଘାତିତ। ଜୟ ହେଉ, ହେ ଅବ୍ୟୟ—ଅବିନାଶୀ। ଜୟ ହେଉ, ହେ ଅମେୟ। ଜୟ ହେଉ, ହେ ଅମାୟ—ମାୟାତୀତ। ଜୟ ହେଉ, ହେ ଅଭାବାତୀତ ସତ୍। ଜୟ ହେଉ, ହେ ଅମଳ—ନିର୍ମଳ।

Verse 9

महाभुज महासार महागुण महाकथ । महाबल महामाय महारस महारथ

ହେ ମହାଭୁଜ! ହେ ମହାସାର! ହେ ମହାଗୁଣମୟ! ହେ ମହାକଥାର ମୂଳ! ହେ ମହାବଳ! ହେ ମହାମାୟାସ୍ୱରୂପ! ହେ ମହାରସ (ପରମାନନ୍ଦ) ନିଧି! ହେ ମହାରଥ (ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବୀର)!

Verse 10

नमः परमदेवाय नमः परमहेतवे । नमश्शिवाय शांताय नमश्शिवतराय ते

ପରମଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ପରମ ହେତୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶାନ୍ତସ୍ୱରୂପ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଶିବତର (ପରମ ମଙ୍ଗଳମୟ) ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 11

त्वदधीनमिदं कृत्स्नं जगद्धि ससुरासुरम् । अतस्त्वद्विहितामाज्ञां क्षमते को ऽतिवर्तितुम्

ହେ ପ୍ରଭୁ! ଦେବ ଓ ଅସୁର ସହିତ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ୍ ଆପଣଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅଛି। ତେଣୁ ଆପଣ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଥିବା ଆଜ୍ଞାକୁ କିଏ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ?

Verse 13

अयं पुनर्जनो नित्यं भवदेकसमाश्रयः । भवानतो ऽनुगृह्यास्मै प्रार्थितं संप्रयच्छतु

ଏହି ଜନ ସଦା କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ। ତେଣୁ ହେ ପ୍ରଭୁ, କୃପାକରି ତାହାକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସେ ଯାହା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛି ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 14

जयांबिके जगन्मातर्जय सर्वजगन्मयि । जयानवधिकैश्वर्ये जयानुपमविग्रहे

ଜୟ ହେଉ, ହେ ଅମ୍ବିକେ, ଜଗନ୍ମାତା! ଜୟ ହେଉ, ହେ ସର୍ବଜଗନ୍ମୟୀ! ଜୟ ହେଉ, ହେ ଅନବଧି ଐଶ୍ୱର୍ୟବତୀ! ଜୟ ହେଉ, ହେ ଅନୁପମ ଦିବ୍ୟବିଗ୍ରହିଣୀ!

Verse 15

जय वाङ्मनसातीते जयाचिद्ध्वांतभंजिके । जय जन्मजराहीने जय कालोत्तरोत्तरे

ଜୟ ହେ, ବାଣୀ ଓ ମନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଦେବୀ! ଜୟ ହେ, ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାର ଭଞ୍ଜିନୀ! ଜୟ ହେ, ଜନ୍ମ-ଜରା ରହିତା! ଜୟ ହେ, କାଳକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ପରାତ୍ପରା!

Verse 16

जयानेकविधानस्थे जय विश्वेश्वरप्रिये । जय विश्वसुराराध्ये जय विश्वविजृंभिणि

ଜୟ ହେ, ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ଅବସ୍ଥିତା! ଜୟ ହେ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରପ୍ରିୟା! ଜୟ ହେ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ଆରାଧ୍ୟା! ଜୟ ହେ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରୂପେ ବିସ୍ତାରିଣୀ!

Verse 17

जय मंगलदिव्यांगि जय मंगलदीपिके । जय मंगलचारित्रे जय मंगलदायिनि

ଜୟ ହେଉ, ହେ ମଙ୍ଗଳମୟୀ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗିନୀ! ଜୟ ହେଉ, ହେ ମଙ୍ଗଳଦୀପିକା! ଜୟ ହେଉ, ହେ ମଙ୍ଗଳଚରିତ୍ରିଣୀ! ଜୟ ହେଉ, ହେ ମଙ୍ଗଳଦାୟିନୀ!

Verse 18

नमः परमकल्याणगुणसंचयमूर्तये । त्वत्तः खलु समुत्पन्नं जगत्त्वय्येव लीयते

ପରମ କଲ୍ୟାଣଗୁଣସଞ୍ଚୟମୂର୍ତ୍ତି ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ନିଶ୍ଚୟ ତୁମଠାରୁ ଏହି ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ତୁମରେ ହିଁ ଲୀନ ହୁଏ।

Verse 19

त्वद्विनातः फलं दातुमीश्वरोपि न शक्नुयात् । जन्मप्रभृति देवेशि जनोयं त्वदुपाश्रितः

ହେ ଦେବେଶୀ ଦେବୀ! ତୁମ ବିନା ଫଳ ଦେବାକୁ ଈଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ଜନ୍ମରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ତୁମର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି।

Verse 20

अतो ऽस्य तव भक्तस्य निर्वर्तय मनोरथम् । पञ्चवक्त्रो दशभुजः शुद्धस्फटिकसन्निभः

ଏହେତୁ ଆପଣଙ୍କ ଏହି ଭକ୍ତର ମନୋରଥ ପୂରଣ କରନ୍ତୁ; (ସେ) ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପଞ୍ଚବକ୍ତ୍ର, ଦଶଭୁଜ, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ପ୍ରକଟ ରୂପରେ ଦେଖେ।

Verse 21

भक्त्या मयार्चितो मह्यं प्रार्थितं शं प्रयच्छतु । सदाशिवांकमारूढा शक्तिरिच्छा शिवाह्वया

ମୁଁ ଭକ୍ତିରେ ଯାହାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛି, ସେଇ ମଙ୍ଗଳମୟ ଶମ୍ଭୁ ମୋତେ କଲ୍ୟାଣ ଦିଅନ୍ତୁ। ସଦାଶିବଙ୍କ ଅଙ୍କରେ ଆସୀନ ‘ଶିବା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ବିରାଜିତ।

Verse 22

जननी सर्वलोकानां प्रयच्छतु मनोरथम् । शिवयोर्दयिता पुत्रौ देवौ हेरंबषण्मुखौ

ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଜନନୀ ଦେବୀ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ମନୋରଥ ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଶିବ-ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ପୁତ୍ର—ହେରମ୍ବ (ଗଣେଶ) ଓ ଷଣ୍ମୁଖ (କାର୍ତ୍ତିକେୟ)।

Verse 23

शिवानुभावौ सर्वज्ञौ शिवज्ञानामृताशिनौ । तृप्तौ परस्परं स्निग्धौ शिवाभ्यां नित्यसत्कृतौ

ସେମାନେ ଉଭୟେ ଶିବାନୁଭବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ସର୍ବଜ୍ଞ ଏବଂ ଶିବଜ୍ଞାନାମୃତରେ ପୋଷିତ ଥିଲେ। ସଦା ତୃପ୍ତ, ପରସ୍ପର ସ୍ନେହୀ, ଶିବ ଓ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିତ୍ୟ ସତ୍କୃତ ଥିଲେ।

Verse 24

सत्कृतौ च सदा देवौ ब्रह्माद्यैस्त्रिदशैरपि । सर्वलोकपरित्राणं कर्तुमभ्युदितौ सदा

ସେଇ ଦୁଇ ଦେବତା ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସଦା ସତ୍କୃତ ଥିଲେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପରିତ୍ରାଣ ପାଇଁ ସଦା ଉଦ୍ୟତ ଥିଲେ।

Verse 25

स्वेच्छावतारं कुर्वंतौ स्वांशभेदैरनेकशः । ताविमौ शिवयोः पार्श्वे नित्यमित्थं मयार्चितौ

ସେମାନେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଅବତାର ଧାରଣ କରି, ନିଜ ସ୍ୱାଂଶର ଅନେକ ଭେଦ ଦ୍ୱାରା ବହୁ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି; ସେଇ ଦୁଇଜଣ ଶିବଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ନିତ୍ୟ ରହନ୍ତି—ଏହିପରି ମୁଁ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ।

Verse 26

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य प्रार्थितं मे प्रयच्छताम् । शुद्धस्फटिकसंकाशमीशानाख्यं सदाशिवम्

ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ପୁରସ୍କୃତ କରି, ମୋର ପ୍ରାର୍ଥିତ ଦାନ କରନ୍ତୁ—ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ‘ଇଶାନ’ ନାମକ ସଦାଶିବଙ୍କୁ।

Verse 27

मूर्धाभिमानिनी मूर्तिः शिवस्य परमात्मनः । शिवार्चनरतं शांतं शांत्यतीतं मखास्थितम्

ଏହା ପରମାତ୍ମା ଶିବଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି—ମୁଣ୍ଡର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଓ ଅଭିମାନିନୀ। ଏହା ଶିବାର୍ଚ୍ଚନାରେ ରତ, ଶାନ୍ତ, ଶାନ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଏବଂ ଯଜ୍ଞରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅସଙ୍ଗ।

Verse 28

पञ्चाक्षरांतिमं बीजं कलाभिः पञ्चभिर्युतम् । प्रथमावरणे पूर्वं शक्त्या सह समर्चितम्

ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରର ଅନ୍ତିମ ବୀଜାକ୍ଷର, ପଞ୍ଚ କଳାରେ ଯୁକ୍ତ, ପ୍ରଥମ ଆବରଣରେ ପ୍ରଥମେ ଶକ୍ତି ସହିତ ସମ୍ୟକ୍ ଅର୍ଚ୍ଚିତ ହୁଏ।

Verse 29

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । बालसूर्यप्रतीकाशं पुरुषाख्यं पुरातनम्

ପରମ ପବିତ୍ର ପରବ୍ରହ୍ମ ମୋ ପ୍ରାର୍ଥିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ। ନବୋଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତ, ସେ ପ୍ରାଚୀନ ‘ପୁରୁଷ’ ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ।

Verse 30

पूर्ववक्त्राभिमानं च शिवस्य परमेष्ठिनः । शांत्यात्मकं मरुत्संस्थं शम्भोः पादार्चने रतम्

ପରମେଷ୍ଠୀ ଶିବଙ୍କ ପୂର୍ବମୁଖର ଅଧିଷ୍ଠାତା ଅହଂଭାବ ସେଇ—ଶାନ୍ତିସ୍ୱରୂପ, ମରୁତ୍‌ମଣ୍ଡଳରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏବଂ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପାଦାର୍ଚ୍ଚନାରେ ସଦା ରତ।

Verse 31

प्रथमं शिवबीजेषु कलासु च चतुष्कलम् । पूर्वभागे मया भक्त्या शक्त्या सह समर्चितम्

ଶିବବୀଜ ଓ କଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ, ପୂର୍ବଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଚତୁଷ୍କଳାକୁ ମୁଁ ଭକ୍ତିରେ—ଶକ୍ତି ସହିତ—ସମ୍ୟକ୍ ଆରାଧନା କଲି।

Verse 32

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । अञ्जनादिप्रतीकाशमघोरं घोरविग्रहम्

ପରମ ପବିତ୍ର ପରବ୍ରହ୍ମ ମୋ ପ୍ରାର୍ଥିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଞ୍ଜନ ପରି ଶ୍ୟାମ ଦୀପ୍ତ, ସେ ଅଘୋର—ବନ୍ଧନନାଶ ପାଇଁ ଘୋର ଵିଗ୍ରହ ଧାରଣ କରନ୍ତି—ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ।

Verse 33

देवस्य दक्षिणं वक्त्रं देवदेवपदार्चकम् । विद्यापादं समारूढं वह्निमण्डलमध्यगम्

ଦେବଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖ—ଦେବଦେବଙ୍କ ପାଦାର୍ଚ୍ଚକ—ବିଦ୍ୟାପାଦରେ ଆରୂଢ, ଏବଂ ଅଗ୍ନିମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 34

द्वितीयं शिवबीजेषु कलास्वष्टकलान्वितम् । शंभोर्दक्षिणदिग्भागे शक्त्या सह समर्चितम्

ଶିବବୀଜମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବୀଜ ଅଷ୍ଟକଳାଯୁକ୍ତ। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗଭାଗରେ ଶକ୍ତି ସହିତ ତାହାକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସମର୍ଚ୍ଚନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 35

पवित्रं मध्यमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । कुंकुमक्षोदसंकाशं वामाख्यं वरवेषधृक्

ମୁଁ ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛି ସେ ପବିତ୍ର ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ ମୋର ଅଭିଲାଷ ପ୍ରଦାନ କରୁନ୍ତୁ। ସେ କୁଙ୍କୁମ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ, ‘ବାମ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ଶୁଭ ଉତ୍ତମ ବେଷଧାରୀ।

Verse 36

वक्त्रमुत्तरमीशस्य प्रतिष्ठायां प्रतिष्ठितम् । वारिमंडलमध्यस्थं महादेवार्चने रतम्

ଇଶ୍ୱରଙ୍କ ଉତ୍ତର ମୁଖ ପ୍ରତିଷ୍ଠା-ବିଧିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ଜଳମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ତାହା ମହାଦେବଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନାରେ ରତ ରହେ।

Verse 37

तुरीयं शिवबीजेषु त्रयोदशकलान्वितम् । देवस्योत्तरदिग्भागे शक्त्या सह समर्चितम्

ଶିବବୀଜମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ତୁରୀୟ’ ନାମକ ଚତୁର୍ଥ ବୀଜ ତ୍ରୟୋଦଶ କଳାଯୁକ୍ତ। ଦେବଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦିଗଭାଗରେ ଶକ୍ତି ସହିତ ତାହାକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସମର୍ଚ୍ଚନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 38

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । शंखकुंदेंदुधवलं संध्याख्यं सौम्यलक्षणम्

ପରମ ପବିତ୍ର ପରବ୍ରହ୍ମ ମୁଁ ଯାହା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛି ତାହା ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯିଏ ଶଙ୍ଖ, କୁନ୍ଦ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଧବଳ, ‘ସନ୍ଧ୍ୟା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସୌମ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ।

Verse 39

शिवस्य पश्चिमं वक्त्रं शिवपादार्चने रतम् । निवृत्तिपदनिष्ठं च पृथिव्यां समवस्थितम्

ଶିବଙ୍କ ପଶ୍ଚିମ ମୁଖ ଶିବପାଦାର୍ଚ୍ଚନାରେ ରତ। ଏହା ‘ନିବୃତ୍ତି’ ପଦରେ ନିଷ୍ଠିତ ଏବଂ ପୃଥିବୀ-ତତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ।

Verse 40

तृतीयं शिवबीजेषु कलाभिश्चाष्टभिर्युतम् । देवस्य पश्चिमे भागे शक्त्या सह समर्चितम्

ଶିବବୀଜମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୃତୀୟଟି, ଅଷ୍ଟ କଳାରେ ଯୁକ୍ତ, ଦେବଙ୍କ ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଶକ୍ତି ସହିତ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ସମର୍ଚ୍ଚିତ।

Verse 41

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । शिवस्य तु शिवायाश्च हृन्मूर्तिशिवभाविते

ପରମ ପବିତ୍ର ପରବ୍ରହ୍ମ ମୋ ପ୍ରାର୍ଥିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ଶିବ ଓ ଶିବାଙ୍କ ହୃଦୟମୂର୍ତ୍ତି, ଶିବଭାବରେ ଭାବିତ!

Verse 42

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य ते मे कामं प्रयच्छताम् । शिवस्य च शिवायाश्च शिखामूर्तिशिवाश्रिते

ତାଙ୍କ ଦୁହଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ସେମାନେ ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ହେ ଶିବ-ଶିବାଙ୍କ ଶିଖାମୂର୍ତ୍ତି, ଶିବାଶ୍ରିତ!

Verse 43

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम् । शिवस्य च शिवायाश्च वर्मणा शिवभाविते

ଶିବ ଓ ଶିବାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କାର କରି ସେମାନେ ମୋ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ଶିବ-ଶିବାଙ୍କ ରକ୍ଷାକବଚରେ ଶିବଭାବିତ!

Verse 44

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम् । शिवस्य च शिवायाश्च नेत्रमूर्तिशिवाश्रिते

ଶିବ ଓ ଶିବାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କାର କରି ସେମାନେ ମୋତେ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ଶିବ-ଶିବାଙ୍କ ନେତ୍ରମୂର୍ତ୍ତିରୂପ ଶିବାଶ୍ରିତ! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 45

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम् । अस्त्रमूर्ती च शिवयोर्नित्यमर्चनतत्परे

ଶିବ-ଶିବାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କାର କରି ସେମାନେ ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରମୂର୍ତ୍ତି ଶିବଙ୍କ ନିତ୍ୟ ଅର୍ଚ୍ଚନାରେ ମୁଁ ସଦା ତତ୍ପର ରହୁ।

Verse 46

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम् । वामौ ज्येष्ठस्तथा रुद्रः कालो विकरणस्तथा

ଶିବ-ଶିବା ଉଭୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କାର କରି ଗ୍ରହଣ କରି, ସେମାନେ ମୋତେ ମୋର ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ—ବାମ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ରୁଦ୍ର, କାଳ ଓ ବିକରଣ।

Verse 47

बलो विकरणश्चैव बलप्रमथनः परः । सर्वभूतस्य दमनस्तादृशाश्चाष्टशक्तयः

ବଲା, ବିକରଣ ଏବଂ ପରମ ବଲପ୍ରମଥନ; ତଥା ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ଦମନା—ଏହିପରି ସେ (ଶିବ)ଙ୍କ ଅଷ୍ଟଶକ୍ତି।

Verse 48

प्रार्थितं मे प्रयच्छंतु शिवयोरेव शासनात् । अथानंतश्च सूक्ष्मश्च शिवश्चाप्येकनेत्रकः

ଶିବ-ଶିବା ଉଭୟଙ୍କ ଶାସନରେ ସେମାନେ ମୋର ପ୍ରାର୍ଥିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ। ତାପରେ ସେ ତତ୍ତ୍ୱ ଅନନ୍ତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଏବଂ ଏକନେତ୍ରଧାରୀ ସ୍ୱୟଂ ଶିବ ଅଟେ।

Verse 49

एक रुद्राख्यमर्तिश्च श्रीकण्ठश्च शिखंडकः । तथाष्टौ शक्तयस्तेषां द्वितीयावरणे ऽर्चिताः

ଏକ ‘ରୁଦ୍ର’ ନାମକ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି; ତଥା ‘ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ’ ଓ ‘ଶିଖଣ୍ଡକ’ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଅଷ୍ଟ ଶକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆବରଣରେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 50

ते मे कामं प्रयच्छंतु शिवयोरेव शासनात् । भवाद्या मूर्तयश्चाष्टौ तासामपि च शक्तयः

ଶିବ-ଶକ୍ତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଭବ ଆଦି ଅଷ୍ଟ ମୂର୍ତ୍ତିମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ତଦନୁରୂପ ଶକ୍ତିମାନେ ମୋତେ ଇଷ୍ଟ ବର ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 51

महादेवादयश्चान्ये तथैकादशमूर्तयः । शक्तिभिस्सहितास्सर्वे तृतीयावरणे स्थिताः

ମହାଦେବ ଆଦି ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟରୂପମାନେ ଓ ଏକାଦଶ ମୂର୍ତ୍ତିମାନେ—ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଶକ୍ତିସହିତ ତୃତୀୟ ଆବରଣରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 52

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां दिशंतु फलमीप्सितम् । वृक्षराजो महातेजा महामेघसमस्वनः

ଶିବାଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କାର କରି, ମହାତେଜସ୍ବୀ ଓ ମହାମେଘସଦୃଶ ଗମ୍ଭୀର ନାଦଯୁକ୍ତ ବୃକ୍ଷରାଜ ମୋତେ ଇପ୍ସିତ ଫଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 53

मेरुमंदरकैलासहिमाद्रिशिखरोपमः । सिताभ्रशिखराकारः ककुदा परिशोभितः

ସେ ମେରୁ, ମନ୍ଦର, କୈଲାସ ଓ ହିମାଦ୍ରିର ଶିଖରମାନଙ୍କ ସଦୃଶ—ଶ୍ୱେତ ମେଘଶିଖରାକାର, ଦୀପ୍ତ କକୁଦଦ୍ୱାରା ପରିଶୋଭିତ ଥିଲେ।

Verse 54

महाभोगींद्रकल्पेन वालेन च विराजितः । रक्तास्यशृंगचरणौ रक्तप्रायविलोचनः

ମହାନାଗରାଜ ସଦୃଶ ବିଶାଳ ପୁଛରେ ସେ ବିରାଜିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମୁଖ, ଶୃଙ୍ଗ ଓ ପାଦ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଲ ଥିଲା।

Verse 55

पीवरोन्नतसर्वांगस्सुचारुगमनोज्ज्वलः । प्रशस्तलक्षणः श्रीमान्प्रज्वलन्मणिभूषणः

ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ପୁଷ୍ଟ, ସୁସଂଗଠିତ ଓ ଉନ୍ନତ ଥିଲା; ତାଙ୍କର ଗତି ମନୋହର ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା। ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଶୁଭଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମଣିଭୂଷଣରେ ଝଲମଲ କରୁଥିଲେ।

Verse 56

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवयोर्ध्वजवाहनः । तथा तच्चरणन्यासपावितापरविग्रहः

ସେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ଶିବରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସକ୍ତ; ସେ ଶିବଧ୍ୱଜ ବହନକାରୀ। ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ଚରଣନ୍ୟାସରେ ତାଙ୍କର ସମଗ୍ର ଦେହ ପରମ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି।

Verse 57

गोराजपुरुषः श्रीमाञ्छ्रीमच्छूलवरायुधः । तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु

ଶ୍ରୀମାନ୍ ଗୋରାଜପୁରୁଷ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆୟୁଧ ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣକାରୀ—ସେ ଦିବ୍ୟ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ମୋତେ ଇଚ୍ଛିତ ବର ପ୍ରଦାନ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 58

नन्दीश्वरो महातेजा नगेन्द्रतनयात्मजः । सनारायणकैर्देवैर्नित्यमभ्यर्च्य वंदितः

ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର ମହାତେଜସ୍ବୀ, ପର୍ବତରାଜଙ୍କ କନ୍ୟାରୁ ଜନ୍ମିତ; ନାରାୟଣ ସହିତ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ବନ୍ଦନ କରନ୍ତି।

Verse 59

शर्वस्यांतःपुरद्वारि सार्धं परिजनैः स्थितः । सर्वेश्वरसमप्रख्यस्सर्वासुरविमर्दनः

ଶର୍ବ (ଶିବ)ଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁର ଦ୍ୱାରରେ ସେ ପରିଜନମାନଙ୍କ ସହିତ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲା। ସର୍ବେଶ୍ୱର ସମାନ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅସୁରସେନାର ମର୍ଦ୍ଦନକାରୀ ଥିଲା।

Verse 60

सर्वेषां शिवधर्माणामध्यक्षत्वे ऽभिषेचितः । शिवप्रियश्शिवासक्तश्श्रीमच्छूलवरायुधः

ସେ ସମସ୍ତ ଶିବଧର୍ମର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତ୍ୱରେ ଅଭିଷିକ୍ତ—ଶିବପ୍ରିୟ, ଶିବାସକ୍ତ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆୟୁଧ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଶ୍ରୀମାନ।

Verse 61

शिवाश्रितेषु संसक्तस्त्वनुरक्तश्च तैरपि । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे कामं प्रयच्छतु

ଯେ ଶିବାଶ୍ରିତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସ୍ନେହିତ—ସେ ଶିବାଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କରି ମୋତେ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 62

महाकालो महाबाहुर्महादेव इवापरः । महादेवाश्रितानां १ तु नित्यमेवाभिरक्षतु

ମହାବାହୁ ମହାକାଳ—ଯେନ ଅନ୍ୟ ମହାଦେବ—ମହାଦେବାଶ୍ରିତମାନଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

Verse 63

शिवप्रियः शिवासक्तश्शिवयोरर्चकस्सदा । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम्

ଯେ ଶିବପ୍ରିୟ, ଶିବାସକ୍ତ ଏବଂ ଶିବ-ଶିବା ଦିବ୍ୟ ଯୁଗଳଙ୍କର ସଦା ଅର୍ଚ୍ଚକ—ସେ ଶିବ-ଶିବାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କରି ମୋତେ କାଙ୍କ୍ଷିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 64

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु । ब्रह्माणी चैव माहेशी कौमारी वैष्णवी तथा

ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଶିରୋଧାର୍ଯ୍ୟ କରି ସେ ମୋର କାମନା ପୂରଣ କରୁନ୍ତୁ। ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ, ମାହେଶୀ, କୌମାରୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ ମଧ୍ୟ (ସମ୍ମତି ଦେଇ) ସହାୟ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 65

वाराही चैव माहेंद्री चामुंडा चंडविक्रमा । एता वै मातरः सप्त सर्वलोकस्य मातरः

ବାରାହୀ, ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ ଓ ଚଣ୍ଡବିକ୍ରମା ଚାମୁଣ୍ଡା—ଏମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ସପ୍ତମାତୃକା, ସମସ୍ତ ଲୋକର ମାତା।

Verse 66

प्रार्थितं मे प्रयच्छंतु परमेश्वरशासनात् । मत्तमातंगवदनो गंगोमाशंकरात्मजः

ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶାସନରେ ସେମାନେ ମୋର ପ୍ରାର୍ଥିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ—ଗଙ୍ଗା, ଉମା ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଯାହାର ମୁଖ ମଦମତ୍ତ ଗଜ ସଦୃଶ।

Verse 67

आकाशदेहो दिग्बाहुस्सोमसूर्याग्निलोचनः । ऐरावतादिभिर्दिव्यैर्दिग्गजैर्नित्यमर्चितः

ଆକାଶ ହିଁ ଯାହାର ଦେହ, ଦିଗମାନେ ଯାହାର ବାହୁ, ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଅଗ୍ନି ଯାହାର ନୟନ; ସେ ଐରାବତ ଆଦି ଦିବ୍ୟ ଦିଗ୍ଗଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିତ୍ୟ ଅର୍ଚ୍ଚିତ।

Verse 68

शिवज्ञानमदोद्भिन्नर्स्त्रिदशानामविघ्नकृत् । विघ्नकृच्चासुरादीनां विघ्नेशः शिवभावितः

ଶିବଜ୍ଞାନଜନିତ ମଦରେ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୋଇ ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅବିଘ୍ନକାରୀ (ବିଘ୍ନନାଶକ) ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଅସୁରାଦିଙ୍କ ପାଇଁ ବିଘ୍ନକାରୀ ହୁଅନ୍ତି—ଏହି ବିଘ୍ନେଶ ସଦା ଶିବଭାବରେ ଭାବିତ।

Verse 69

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम् । षण्मुखश्शिवसम्भूतः शक्तिवज्रधरः प्रभुः

ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସତ୍କାର କରି, ସେ ପ୍ରଭୁ—ଶିବସମ୍ଭୂତ ଷଣ୍ମୁଖ, ଶକ୍ତି ଓ ବଜ୍ରଧାରୀ—ମୋର କାଙ୍କ୍ଷିତ ଫଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 70

अग्नेश्च तनयो देवो ह्यपर्णातनयः पुनः । गंगायाश्च गणांबायाः कृत्तिकानां तथैव च

ସେ ଦେବ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାନ୍ତି, ପୁନଃ ଅପର୍ଣା (ପାର୍ବତୀ)ଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୋଲି ମଧ୍ୟ। ଏହିପରି ଗଙ୍ଗା, ଗଣାମ୍ବା (ଗଣମାତା) ଏବଂ କୃତ୍ତିକାମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଜନ୍ମିତ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କଥିତ।

Verse 71

विशाखेन च शाखेन नैगमेयेन चावृतः । इंद्रजिच्चंद्रसेनानीस्तारकासुरजित्तथा

ସେ ବିଶାଖ, ଶାଖ ଓ ନୈଗମେୟ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ଥିଲେ; ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ଚନ୍ଦ୍ରସେନାନୀ, ତାରକାସୁରଜିତ ମଧ୍ୟ (ସହିତ ଥିଲେ)।

Verse 72

शैलानां मेरुमुख्यानां वेधकश्च स्वतेजसा । तप्तचामीकरप्रख्यः शतपत्रदलेक्षणः

ସେ ନିଜ ସ୍ୱତେଜରେ ମେରୁ ଆଦି ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭେଦିପାରୁଥିଲେ। ଗଳିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ତାଙ୍କ ନୟନ ଶତଦଳ ପଦ୍ମର ପତ୍ର ପରି ଥିଲା।

Verse 73

कुमारस्सुकुमाराणां रूपोदाहरणं महत् । शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपदार्चकस्सदा

କୁମାର ସୁକୁମାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ୍ ରୂପର ଆଦର୍ଶ। ସେ ଶିବପ୍ରିୟ, ଶିବାସକ୍ତ, ଏବଂ ସଦା ଶିବପାଦ ଆରାଧକ।

Verse 74

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम् । ज्येष्ठा वरिष्ठा वरदा शिवयोर्यजनेरता

ଶିବ ଓ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଯଥାଯଥ ସତ୍କାର କରି, ସେ ମୋତେ କାଙ୍କ୍ଷିତ ଫଳ ଦିଅନ୍ତୁ—ଯିଏ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, ବରିଷ୍ଠା, ବରଦାୟିନୀ ଏବଂ ଶିବ-ଶକ୍ତି ଯଜନରେ ରତ।

Verse 75

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य सा मे दिशतु कांक्षितम् । त्रैलोक्यवंदिता साक्षादुल्काकारा गणांबिका

ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ସେ ମୋତେ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ। ତ୍ରିଲୋକବନ୍ଦିତା, ଉଲ୍କାକାରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଗଣାମ୍ବିକା।

Verse 76

जगत्सृष्टिविवृद्ध्यर्थं ब्रह्मणा ऽभ्यर्थिता शिवात् । शिवायाः प्रविभक्ताया भ्रुवोरन्तरनिस्सृताः

ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି ଓ ବୃଦ୍ଧି ନିମିତ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମା ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ; ତେବେ ବିଭକ୍ତରୂପେ ପ୍ରକଟ ଶିବାଙ୍କ ଭ୍ରୂମଧ୍ୟରୁ ସେମାନେ ନିଷ୍କ୍ରମିତ ହେଲେ।

Verse 77

दक्षायणी सती मेना तथा हैमवती ह्युमा । कौशिक्याश्चैव जननी भद्रकाल्यास्तथैव च

ସେ ଦକ୍ଷାୟଣୀ ସତୀ; ସେଇ ମେନା, ହିମବତଙ୍କ କନ୍ୟା ଉମା। ସେ କୌଶିକୀଙ୍କ ଜନନୀ, ଏବଂ ସେହିପରି ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟ।

Verse 78

अपर्णायाश्च जननी पाटलायास्तथैव च । शिवार्चनरता नित्यं रुद्राणी रुद्रवल्लभा

ସେ ଅପର୍ଣା ଓ ପାଟଲାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଜନନୀ। ନିତ୍ୟ ଶିବାର୍ଚ୍ଚନରେ ରତ ସେ ରୁଦ୍ରାଣୀ—ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟା।

Verse 79

सत्कृट्य शिवयोराज्ञां सा मे दिशतु कांक्षितम् । चंडः सर्वगणेशानः शंभोर्वदनसंभवः

ଶିବ ଓ ଦିବ୍ୟ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କାରପୂର୍ବକ ଗ୍ରହଣ କରି ସେ ମୋତେ କାଙ୍କ୍ଷିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ। ଚଣ୍ଡ—ସମସ୍ତ ଗଣଙ୍କ ଅଧିପତି—ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ମୁଖରୁ ଜନ୍ମିତ।

Verse 80

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम् । पिंगलो गणपः श्रीमाञ्छिवासक्तः शिवप्रियः

ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କାରପୂର୍ବକ ଗ୍ରହଣ କରି, ଶ୍ରୀମାନ ପିଙ୍ଗଳ ନାମକ ଗଣପ—ଶିବାସକ୍ତ ଓ ଶିବପ୍ରିୟ—ମୋତେ କାଙ୍କ୍ଷିତ ଫଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 81

आज्ञया शिवयोरेव स मे कामं प्रयच्छतु । भृंगीशो नाम गणपः शिवराधनतत्परः

ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ହିଁ ସେ ମୋର କାମନା ପୂରଣ କରୁନ୍ତୁ। ଭୃଙ୍ଗୀଶ ନାମକ ଗଣପ ଶିବାରାଧନାରେ ତତ୍ପର।

Verse 82

सम्बन्धसामान्यविवक्षया कर्मणि पष्ठी । प्रयच्छतु स मे कामं पत्युराज्ञा पुरःसरम् । वीरभद्रो महातेजा हिमकुंदेंदुसन्निभः

ଏଠାରେ କ୍ରିୟା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସାଧାରଣ ସମ୍ପର୍କ ଅର୍ଥରେ ଷଷ୍ଠୀ ବିଭକ୍ତି ବ୍ୟବହୃତ। ମୋ ପତି/ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ମହାତେଜସ୍ବୀ ବୀରଭଦ୍ର ମୋତେ କାଙ୍କ୍ଷିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ; ସେ ହିମ, କୁନ୍ଦ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ସମ ଧବଳ।

Verse 83

भद्रकालीप्रियो नित्यं मात्ःणां चाभिरक्षिता । यज्ञस्य च शिरोहर्ता दक्षस्य च दुरात्मनः

ସେ ନିତ୍ୟ ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ମାତୃକାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ। ସେଇ ଯଜ୍ଞର ଶିର ହରଣକାରୀ ଓ ଦୁରାତ୍ମା ଦକ୍ଷଙ୍କ ମସ୍ତକଛେଦକ।

Verse 84

उपेंद्रेंद्रयमादीनां देवानामंगतक्षकः । शिवस्यानुचरः श्रीमाञ्छिवशासनपालकः

ସେ ଉପେନ୍ଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ ଆଦି ଦେବମାନଙ୍କ ଦେହାଙ୍ଗର ସଚେତନ ରକ୍ଷକ। ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶିବଙ୍କ ଅନୁଚର ଓ ଶିବଶାସନର ପାଳକ।

Verse 85

शिवयोः शासनादेव स मे दिशतु कांक्षितम् । सरस्वती महेशस्य वाक्सरोजसमुद्भवा

ଶିବ ଓ ଶିବାଙ୍କ ଶାସନରେ ସେ ମୋତେ କାଙ୍କ୍ଷିତ ଦାନ କରୁନ୍ତୁ—ମହେଶଙ୍କ ବାକ୍-ସରୋଜରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ସରସ୍ୱତୀ।

Verse 86

शिवयोः पूजने सक्ता स मे दिशतु कांक्षितम् । विष्णोर्वक्षःस्थिता लक्ष्मीः शिवयोः पूजने रता

ଶିବ-ଶିବାଙ୍କ ପୂଜାରେ ଆସକ୍ତ ସେ ମୋତେ କାଙ୍କ୍ଷିତ ଦାନ କରୁନ୍ତୁ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ଶିବ-ଶିବାଙ୍କ ପୂଜାରେ ରତ।

Verse 87

शिवयोः शासनादेव सा मे दिशतु कांक्षितम् । महामोटी महादेव्याः पादपूजापरायणा

ଶିବ ଓ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ମୋତେ ମୋର କାଙ୍କ୍ଷିତ ଦାନ କରୁନ୍ତୁ—ମହାମୋଟୀ, ଯିଏ ମହାଦେବୀଙ୍କ ପାଦପୂଜାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାୟଣା।

Verse 88

तस्या एव नियोगेन सा मे दिशतु कांक्षितम् । कौशिकी सिंहमारूढा पार्वत्याः परमा सुता

ତାହାର ନିଜ ଆଜ୍ଞାଦ୍ୱାରା ସେ ମୋତେ କାଙ୍କ୍ଷିତ ଫଳ ଦିଅନ୍ତୁ—ସିଂହାରୂଢା କୌଶିକୀ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପରମ କନ୍ୟା।

Verse 89

विष्णोर्निद्रामहामाया महामहिषमर्दिनी । निशंभशुंभसंहत्री मधुमांसासवप्रिया

ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଯୋଗନିଦ୍ରାରୂପା ମହାମାୟା; ମହାମହିଷମର୍ଦ୍ଦିନୀ, ନିଶୁମ୍ଭ-ଶୁମ୍ଭ ସଂହାରିଣୀ, ଏବଂ ମଧୁ, ମାଂସ, ଆସବ ନୈବେଦ୍ୟରେ ପ୍ରୀତି ରଖୁଥିବା ଦେବୀ।

Verse 90

सत्कृत्य शासनं मातुस्सा मे दिशतु कांक्षितम् । रुद्रा रुद्रसमप्रख्याः प्रथमाः प्रथितौजसः

ମାତୃଆଜ୍ଞାକୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସତ୍କାର କରି, ସେ ମୋତେ କାଙ୍କ୍ଷିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ। ସେହି ରୁଦ୍ରମାନେ ରୁଦ୍ରସମ ତେଜସ୍ବୀ, ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଓ ମହାବଳରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।

Verse 91

भूताख्याश्च महावीर्या महादेवसमप्रभाः । नित्यमुक्ता निरुपमा निर्द्वन्द्वा निरुपप्लवाः

‘ଭୂତ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେମାନେ ମହାବୀର୍ୟଶାଳୀ ଓ ମହାଦେବସମ ପ୍ରଭାବାନ୍। ସେମାନେ ନିତ୍ୟମୁକ୍ତ, ଅନୁପମ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରହିତ ଏବଂ କୌଣସି ବିଘ୍ନ-ପତନରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ।

Verse 92

सशक्तयस्सानुचरास्सर्वलोकनमस्कृताः । सर्वेषामेव लोकानां सृष्टिसंहरणक्षमाः

ସେମାନେ ନିଜ-ନିଜ ଦିବ୍ୟଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଅନୁଚରସହିତ, ସର୍ବଲୋକଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାର କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।

Verse 93

परस्परानुरक्ताश्च परस्परमनुव्रताः । परस्परमतिस्निग्धाः परस्परनमस्कृताः

ସେମାନେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ଥିଲେ, ପରସ୍ପରର ବ୍ରତକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ; ପରସ୍ପର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହଶୀଳ ଥିଲେ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ପରସ୍ପରକୁ ନମସ୍କାର କରୁଥିଲେ।

Verse 94

शिवप्रियतमा नित्यं शिवलक्षणलक्षिताः । सौम्याधारास्तथा मिश्राश्चांतरालद्वयात्मिकाः

ସେମାନେ ନିତ୍ୟ ଶିବଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ, ଶିବଲକ୍ଷଣରେ ଲକ୍ଷିତ। କେହି ସୌମ୍ୟ ଆଧାରବାନ, କେହି ମିଶ୍ର ସ୍ୱଭାବ—ଦ୍ୱିବିଧ ମଧ୍ୟାବସ୍ଥାଯୁକ୍ତ।

Verse 95

विरूपाश्च सुरूपाश्च नानारूपधरास्तथा । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं दिशंतु वै

ସେମାନେ ବିରୂପ ହେଉନ୍ତୁ କି ସୁରୂପ, ନାନା ରୂପ ଧାରଣକାରୀ ହେଉନ୍ତୁ—ଶିବ-ଶିବା ଦିବ୍ୟଯୁଗଳଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କରି, ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ଅଭୀଷ୍ଟ ବର ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 96

देव्या प्रियसखीवर्गो देवीलक्षणलक्षितः । सहितो रुद्रकन्याभिः शक्तिभिश्चाप्यनेकशः

ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସଖୀମଣ୍ଡଳୀ, ଦେବୀଲକ୍ଷଣରେ ଲକ୍ଷିତ, ରୁଦ୍ରକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ସହ ଏବଂ ଅନେକ ଶକ୍ତିରୂପ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲା।

Verse 97

तृतीयावरणे शंभोर्भक्त्या नित्यं समर्चितः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम्

ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ତୃତୀୟ ଆବରଣରେ ଭକ୍ତିରେ ନିତ୍ୟ ସମର୍ଚ୍ଚିତ, ଏବଂ ଶିବ-ଶିବା ଦିବ୍ୟଯୁଗଳଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କରୁଥିବା ସେ ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 98

दिवाकरो महेशस्य मूर्तिर्दीप्तिसुमंडलः । निर्गुणो गुणसंकीर्णस्तथैव गुणकेवलः

ଦିବାକର ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍ ମୂର୍ତ୍ତି, ଦୀପ୍ତିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମଣ୍ଡଳରେ ପରିବୃତ। ପ୍ରଭୁ ନିର୍ଗୁଣ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଗୁଣସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ଗୁଣକେବଳ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ।

Verse 99

अविकारात्मकश्चाद्य एकस्सामान्यविक्रियः । असाधारणकर्मा च सृष्टिस्थितिलयक्रमात्

ସେ ଅବିକାରସ୍ୱରୂପ, ଆଦ୍ୟ ଓ ଏକମାତ୍ର; ତଥାପି ସାଧାରଣ ବିକାର ପରି ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଭାବେ ପ୍ରତୀତ। ସୃଷ୍ଟି-ସ୍ଥିତି-ଲୟ କ୍ରମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେବାରୁ ତାଙ୍କ କର୍ମ ଅସାଧାରଣ ଓ ଅନୁପମ।

Verse 100

एवं त्रिधा चतुर्धा च विभक्ताः पञ्चधा पुनः । चतुर्थावरणे शंभोः पूजितश्चानुगैः सह

ଏହିପରି ସେମାନେ ତ୍ରିଧା, ଚତୁର୍ଧା ଏବଂ ପୁନଃ ପଞ୍ଚଧା ଭାବେ ବିଭକ୍ତ। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଚତୁର୍ଥ ଆବରଣରେ ସେ ଅନୁଗମାନଙ୍କ (ଗଣମାନଙ୍କ) ସହ ପୂଜିତ।

Verse 101

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम्

ଯେ ଶିବପ୍ରିୟ, ଶିବାସକ୍ତ, ଶିବପାଦାର୍ଚ୍ଚନେ ରତ; ଶିବ-ଶିବାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କୃତ୍ୟ କରେ—ସେ ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 102

दिवाकरषडंगानि दीप्ताद्याश्चाष्टशक्तयः । आदित्यो भास्करो भानू रविश्चेत्यनुपूर्वशः

ଦିବାକରଙ୍କ ଷଡ଼ଅଙ୍ଗ ଅଛି, ଏବଂ ‘ଦୀପ୍ତା’ ଆଦି ଅଷ୍ଟଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଅଛି। କ୍ରମେ ସେ ଆଦିତ୍ୟ, ଭାସ୍କର, ଭାନୁ ଓ ରବି ନାମରେ ପରିଚିତ।

Verse 103

अर्को ब्रह्मा तथा रुद्रो विष्नुश्चादित्यमूर्तयः । विस्तरासुतराबोधिन्याप्यायिन्यपराः पुनः

ଅର୍କ (ସୂର୍ଯ୍ୟ), ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ—ଏମାନେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ରୂପ। ପୁନଃ ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପଦେଶ/ପ୍ରକାଶ ଅଛି, ଯାହା ଅଧିକ ବିସ୍ତୃତ, ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୋଧଦାୟକ ଓ ସାଧକକୁ ପୁଷ୍ଟ କରେ।

Verse 104

उषा प्रभा तथा प्राज्ञा संध्या चेत्यपि शक्तयः । सोमादिकेतुपर्यंता ग्रहाश्च शिवभाविताः

ଉଷା, ପ୍ରଭା, ପ୍ରାଜ୍ଞା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି; ଏବଂ ସୋମରୁ କେତୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଶିବଭାବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ପ୍ରେରିତ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ।

Verse 105

शिवयोराज्ञयानुन्ना मंगलं प्रदिशंतु मे । अथवा द्वादशादित्यास्तथा द्वादश शक्तयः

ଶିବ ଓ ଦେବୀ (ଶିବା)ଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ। କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ଓ ସେହିପରି ଦ୍ୱାଦଶ ଶକ୍ତି ମୋତେ କଲ୍ୟାଣ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 106

ऋषयो देवगंधर्वाः पन्नगाप्सरसां गणाः । ग्रामण्यश्च तथा यक्षा राक्षसाश्चासुरास्तथा

ଋଷିମାନେ, ଦେବଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ନାଗ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଗଣ, ଗ୍ରାମନାୟକମାନେ, ଏବଂ ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଅସୁରମାନେ—ସମସ୍ତେ (ସେଠାରେ) ସମବେତ ଥିଲେ।

Verse 107

सप्तसप्तगणाश्चैते सप्तच्छंदोमया हयाः । वालखिल्या दयश्चैव सर्वे शिवपदार्चकाः

ଏମାନେ ସାତ-ସାତ ଗଣସମୂହ, ଏବଂ ସାତ ବେଦୀୟ ଛନ୍ଦରୁ ଗଢ଼ା ଅଶ୍ୱ। ବାଲଖିଲ୍ୟ ଆଦି ସମସ୍ତେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ପାଦପଦ୍ମର ଆରାଧକ।

Verse 108

सत्कृत्यशिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे । ब्रह्माथ देवदेवस्य मूर्तिर्भूमण्डलाधिपः

ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଯଥାଯଥ ସତ୍କାର କରି ମୋ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରଦାନ ହେଉ। ଦେବଦେବଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ବ୍ରହ୍ମା ହିଁ ଏହି ଭୂମଣ୍ଡଳର ଅଧିପତି।

Verse 109

चतुःषष्टिगुणैश्वर्यो बुद्धितत्त्वे प्रतिष्ठितः । निर्गुणो गुणसंकीर्णस्तथैव गुणकेवलः

ବୁଦ୍ଧିତତ୍ତ୍ୱରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପ୍ରଭୁ ଚଉଷଠି ଦିବ୍ୟ ଗୁଣର ଐଶ୍ୱର୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ। ତଥାପି ସେ ନିର୍ଗୁଣ; ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟିରେ ଗୁଣସଂକୀର୍ଣ ଓ ଗୁଣକେବଳ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ।

Verse 110

अविकारात्मको देवस्ततस्साधारणः पुरः । असाधारणकर्मा च सृष्टिस्थितिलयक्रमात्

ସେ ଦେବ (ଶିବ) ଅବିକାରସ୍ୱରୂପ; ତେଣୁ ସେ ସର୍ବସାଧାରଣ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ସତ୍ୟରୂପେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅଗ୍ରେ ବିଦ୍ୟମାନ। କିନ୍ତୁ ସୃଷ୍ଟି‑ସ୍ଥିତି‑ଲୟ କ୍ରମରେ ତାଙ୍କ କର୍ମ ଅସାଧାରଣ, ଅନନ୍ୟ।

Verse 111

भुवं त्रिधा चतुर्धा च विभक्तः पञ्चधा पुनः । चतुर्थावरणे शंभो पूजितश्च सहानुगैः

ଭୂଲୋକ ପ୍ରଥମେ ତ୍ରିଧା, ପରେ ଚତୁର୍ଧା ଏବଂ ପୁନଃ ପଞ୍ଚଧା ଭାବେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା। ହେ ଶମ୍ଭୋ! ଚତୁର୍ଥ ଆବରଣରେ ସେ ଅନୁଗଣମାନଙ୍କ ସହ ପୂଜିତ ହେଲେ।

Verse 112

शिवप्रियः शिवासक्तश्शिवपादार्चने रतः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम्

ଯେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଶିବରେ ଆସକ୍ତ, ଶିବପାଦାର୍ଚ୍ଚନରେ ରତ, ଏବଂ ଶିବ-ଶିବା ଦିବ୍ୟ ଯୁଗଳଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କାର କରେ—ସେ ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 113

हिरण्यगर्भो लोकेशो विराट्कालश्च पूरुषः । सनत्कुमारः सनकः सनंदश्च सनातनः

ସେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ଲୋକେଶ୍ୱର; ସେଇ ବିରାଟ୍, କାଳସ୍ୱରୂପ ଓ ପରମ ପୁରୁଷ। ସେଇ ସନତ୍କୁମାର, ସନକ, ସନନ୍ଦ ଓ ସନାତନ—ନିତ୍ୟ ଋଷିରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ।

Verse 114

प्रजानां पतयश्चैव दक्षाद्या ब्रह्मसूनवः । एकादश सपत्नीका धर्मस्संकल्प एव च

ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ପତି—ଦକ୍ଷ ଆଦି—ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମାନସପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଏପରି ଏଗାର ଜଣ ପ୍ରଜାପତି ନିଜ ନିଜ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ ଓ ସଙ୍କଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 115

शिवार्चनरताश्चैते शिवभक्तिपरायणाः । शिवाज्ञावशगास्सर्वे दिशंतु मम मंगलम्

ଶିବାର୍ଚ୍ଚନରେ ନିରତ, ଶିବଭକ୍ତିରେ ପରାୟଣ ଓ ଶିବାଜ୍ଞାରେ ବଶୀଭୂତ ଏହି ସମସ୍ତ ଭକ୍ତମାନେ ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 116

चत्वारश्च तथा वेदास्सेतिहासपुराणकाः । धर्मशास्त्राणि विद्याभिर्वैदिकीभिस्समन्विताः

ଚାରି ବେଦ, ଇତିହାସ-ପୁରାଣ ସହିତ, ଏବଂ ବୈଦିକ ବିଦ୍ୟାରେ ସମନ୍ୱିତ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର—ଏସବୁ ଧର୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ମୋକ୍ଷପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଥବୋଧ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣଭୂତ ଆଧାର ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

Verse 117

परस्परविरुद्धार्थाः शिवप्रकृतिपादकाः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

ଯଦିଓ ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଥ ପରସ୍ପର ବିରୋଧୀ ପରି ଲାଗେ, ତଥାପି ଶେଷରେ ସେମାନେ ଶିବଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱ-ସ୍ୱରୂପକୁ ହିଁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଶିବାଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କାର କରି ସେମାନେ ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 118

अथ रुद्रो महादेवः शंभोर्मूर्तिर्गरीयसी । वाह्नेयमण्डलाधीशः पौरुषैश्वर्यवान्प्रभुः

ତାପରେ ରୁଦ୍ର ମହାଦେବ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମୂର୍ତ୍ତିରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ—ଅଗ୍ନିମଣ୍ଡଳର ଅଧୀଶ୍ୱର, ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ପ୍ରଭୁ, ପରମ ଦିବ୍ୟ ଐଶ୍ୱର୍ୟଯୁକ୍ତ।

Verse 119

शिवाभिमानसंपन्नो निर्गुणस्त्रिगुणात्मकः । केवलं सात्त्विकश्चापि राजसश्चैव तामसः

ଶିବାଭିମାନସମ୍ପନ୍ନ ସେ ନିର୍ଗୁଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକ; ସେ କେବେ କେବଳ ସାତ୍ତ୍ୱିକ, ଆଉ କେବେ ରାଜସ ଓ ତାମସ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 120

अविकाररतः पूर्वं ततस्तु समविक्रियः । असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक्

ପ୍ରଥମେ ସେ ଅବିକାର ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି; ପରେ ସମଭାବରେ ବିକ୍ରିୟା—ପ୍ରକଟିକରଣ—ରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ତାଙ୍କ କର୍ମ ଅସାଧାରଣ, ସୃଷ୍ଟ୍ୟାଦି କରାଉଥିବା ସାଧାରଣ କରଣମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ପୃଥକ।

Verse 121

ब्रह्मणोपि शिरश्छेत्ता जनकस्तस्य तत्सुतः । जनकस्तनयश्चापि विष्णोरपि नियामकः

ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଶିର ଛେଦ କଲେ, ସେଇ ତାଙ୍କର ଜନକ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ; ଏବଂ ସେଇ ଜନକଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମଧ୍ୟ ନିୟାମକ।

Verse 122

बोधकश्च तयोर्नित्यमनुग्रहकरः प्रभुः । अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती रुद्रो लोकद्वयाधिपः

ସେଇ ପ୍ରଭୁ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ବୋଧ କରାନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ଅନୁଗ୍ରହ ଦାନ କରନ୍ତି; ଅଣ୍ଡର ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରୁଦ୍ର ଦୁଇ ଲୋକର ଅଧିପତି।

Verse 123

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः । शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम्

ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଶିବରେ ଆସକ୍ତ, ଶିବପାଦାର୍ଚ୍ଚନରେ ରତ, ଏବଂ ଶିବାଜ୍ଞାକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ଚାଲେ—ସେ ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 124

तस्य ब्रह्म षडंगानि विद्येशांतं तथाष्टकम् । चत्वारो मूर्तिभेदाश्च शिवपूर्वाः शिवार्चकाः

ସେହି ପରବ୍ରହ୍ମ ପାଇଁ ଷଡ଼ଙ୍ଗ (ଛଅ ଅଙ୍ଗ) ଅଛି, ଏବଂ ବିଦ୍ୟେଶାନ୍ତ ଅଷ୍ଟକ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ଶିବରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଚାରି ମୂର୍ତ୍ତିଭେଦ ମଧ୍ୟ ଅଛି—ଯେମାନେ ଶିବାର୍ଚ୍ଚକ।

Verse 125

शिवो भवो हरश्चैव मृडश्चैव तथापरः । शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य मंगलं प्रदिशंतु मे

ଭବ, ହର ଓ ମୃଡ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶିବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ରୂପମାନେ, ଶିବାଜ୍ଞାକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 126

अथ विष्णुर्महेशस्य शिवस्यैव परा तनुः । वारितत्त्वाधिपः साक्षादव्यक्तपदसंस्थितः

ଏବେ ବିଷ୍ଣୁ ମହେଶଙ୍କ—ଅର୍ଥାତ୍ ସ୍ୱୟଂ ଶିବଙ୍କ—ପରମ ତନୁ; ସେ ସାକ୍ଷାତ୍ ବାରି-ତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିପତି ଏବଂ ଅବ୍ୟକ୍ତ-ପଦରେ ସଂସ୍ଥିତ।

Verse 127

निर्गुणस्सत्त्वबहुलस्तथैव गुणकेवलः । अविकाराभिमानी च त्रिसाधारणविक्रियः

ସେ ନିର୍ଗୁଣ; ତଥାପି ପ୍ରକାଶ-ଲୀଳାର ନିମିତ୍ତେ ସତ୍ତ୍ୱ-ପ୍ରଧାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଗୁଣମାନଙ୍କର ଆଧାର ମଧ୍ୟ ସେଇ। ପ୍ରକୃତରେ ଅବିକାର ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଲୋକଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ‘ମୁଁ କରେ’ ଭାବ ଧାରଣ କରି, ତ୍ରିଗୁଣ-ସାଧାରଣ ବିକାରମାନେ ପ୍ରକାଶ କରେ; କିନ୍ତୁ ସ୍ୱୟଂ ବିକୃତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 128

असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक् । दक्षिणांगभवेनापि स्पर्धमानः स्वयंभुवा

ସେ ଅସାଧାରଣ କର୍ମଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ, ସୃଷ୍ଟି ଆଦିର ସାଧାରଣ କାରଣମାନଙ୍କଠାରୁ ପୃଥକ୍; ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂଭୂ (ବ୍ରହ୍ମା) ସହ ସ୍ପର୍ଧା କରୁଥିଲେ।

Verse 129

आद्येन ब्रह्मणा साक्षात्सृष्टः स्रष्टा च तस्य तु । अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती विष्णुर्लोकद्वयाधिपः

ଆଦ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ସେହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସ୍ରଷ୍ଟା ହେଲେ। ଅଣ୍ଡର ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ଦୁଇ ଲୋକର ଅଧିପତି; କିନ୍ତୁ ଶୈବ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପରମ ପତି ଶିବ ହିଁ ସମସ୍ତ ସୀମାର ପରେ ପରମ ମୂଳ।

Verse 130

असुरांतकरश्चक्री शक्रस्यापि तथानुजः । प्रादुर्भूतश्च दशधा भृगुशापच्छलादिह

ଏଠାରେ ଚକ୍ରଧାରୀ, ଅସୁରାନ୍ତକ ଏବଂ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଅନୁଜ, ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପର ଛଳ ନିମିତ୍ତେ ଦଶରୂପେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ।

Verse 131

भूभारनिग्रहार्थाय स्वेच्छयावातरक्षितौ । अप्रमेयबलो मायी मायया मोहयञ्जगत्

ପୃଥିବୀର ଭାର ନିଗ୍ରହ ପାଇଁ ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଅବତାର ଧାରଣ କଲେ। ଅପ୍ରମେୟ ବଳବାନ ମାୟାଧୀଶ ନିଜ ମାୟାରେ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି।

Verse 132

मूर्तिं कृत्वा महाविष्णुं सदाशिष्णुमथापि वा । वैष्णवैः पूजितो नित्यं मूर्तित्रयमयासने

ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ—କିମ୍ବା ସଦାଶିବଙ୍କର ମଧ୍ୟ—ମୂର୍ତ୍ତି ଗଢ଼ି, ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିମୟ ଆସନରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ତାଙ୍କୁ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ନିତ୍ୟ ପୂଜନ୍ତି।

Verse 133

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः । शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम्

ଯେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଶିବରେ ଆସକ୍ତ, ଶିବପାଦାର୍ଚ୍ଚନାରେ ସଦା ରତ ଏବଂ ଶିବାଜ୍ଞାକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖେ—ସେ ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 134

वासुदेवो ऽनिरुद्धश्च प्रद्युम्नश्च ततः परः । संकर्षणस्समाख्याताश्चतस्रो मूर्तयो हरेः

ବାସୁଦେବ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏବଂ ତଦନନ୍ତର ସଙ୍କର୍ଷଣ—ଏମାନେ ହରିଙ୍କ ଚାରି ମୂର୍ତ୍ତି (ବ୍ୟୂହ) ବୋଲି ଘୋଷିତ।

Verse 135

मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नारसिंहो ऽथ वामनः । रामत्रयं तथा कृष्णो विष्णुस्तुरगवक्त्रकः

ମତ୍ସ୍ୟ, କୂର୍ମ, ବରାହ, ପରେ ନରସିଂହ ଓ ବାମନ; ତିନି ରାମ ଏବଂ କୃଷ୍ଣ—ଅଶ୍ୱମୁଖ ହୟଗ୍ରୀବ ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ—ଏମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଶୈବ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ରୂପଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିଶ୍ୱ-ନିୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ; କିନ୍ତୁ ମୋକ୍ଷ ଶେଷେ ସର୍ବବନ୍ଧନାତୀତ ପରମ ପତି ଶିବଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ।

Verse 136

चक्रं नारायणस्यास्त्रं पांचजन्यं च शार्ङ्गकम् । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

ନାରାୟଣଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଚକ୍ର, ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ଓ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ—ଶିବ-ଶିବାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କାର କରି—ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 137

प्रभा सरस्वती गौरी लक्ष्मीश्च शिवभाविता । शिवयोः शासनादेता मंगलं प्रदिशंतु मे

ପ୍ରଭା, ସରସ୍ୱତୀ, ଗୌରୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ—ଶିବଭାବରେ ଭାବିତ—ଶିବ ଓ ଶିବାଙ୍କ ଶାସନାନୁସାରେ ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 138

इन्द्रो ऽग्निश्च यमश्चैव निरृतिर्वरुणस्तथा । वायुः सोमः कुबेरश्च तथेशानस्त्रिशूलधृक्

ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ଯମ; ତଥା ନିରୃତି ଓ ବରୁଣ; ବାୟୁ, ସୋମ ଓ କୁବେର—ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଈଶାନ ମଧ୍ୟ (ଏଠାରେ ଗଣିତ/ଉପସ୍ଥିତ)।

Verse 139

सर्वे शिवार्चनरताः शिवसद्भावभाविताः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

ଯେ ସମସ୍ତେ ଶିବାର୍ଚ୍ଚନାରେ ରତ ଏବଂ ଶିବପ୍ରତି ସତ୍ୟ ଭାବରେ ଭାବିତ, ସେମାନେ ଶିବ-ଶିବା (ଦିବ୍ୟ ଯୁଗଳ)ଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କାର କରି ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।

Verse 140

त्रिशूलमथ वज्रं च तथा परशुसायकौ । खड्गपाशांकुशाश्चैव पिनाकश्चायुधोत्तमः

ତାପରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ବଜ୍ର; ତଥା ପରଶୁ ଓ ବାଣ; ଖଡ୍ଗ, ପାଶ ଓ ଅଙ୍କୁଶ—ଏବଂ ଆୟୁଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିନାକ (ଶିବଙ୍କ ଧନୁଷ)।

Verse 141

दिव्यायुधानि देवस्य देव्याश्चैतानि नित्यशः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां रक्षां कुर्वंतु मे सदा

ଦେବଙ୍କ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଆୟୁଧମାନେ ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ ଏହି ଆୟୁଧମାନେ ନିତ୍ୟ କ୍ରିୟାଶୀଳ ରହୁନ୍ତୁ। ଶିବ-ଶିବାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସତ୍କାର କରି ସେମାନେ ସଦା ମୋର ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 142

वृषरूपधरो देवः सौरभेयो महाबलः । वडवाख्यानलस्पर्धां पञ्चगोमातृभिर्वृतः

ସୁରଭୀଜାତ ସେଇ ମହାବଳ ଦେବ ବୃଷଭରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ପଞ୍ଚ ଗୋମାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ହୋଇ, ସେ ବଡ଼ବାନଳ ଅଗ୍ନିର ଦାହକ ତେଜ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସ୍ପର୍ଧା କଲେ।

Verse 143

वाहनत्वमनुप्राप्तस्तपसा परमेशयोः । तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु

ପରମେଶ୍ୱର-ପରମେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଯିଏ ବାହନତ୍ୱ ପାଇଛି, ସେ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ମୋ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 144

नंदा सुनंदा सुरभिः सुशीला सुमनास्तथा । पञ्चगोमातरस्त्वेताश्शिवलोके व्यवस्थिताः

ନନ୍ଦା, ସୁନନ୍ଦା, ସୁରଭି, ସୁଶୀଳା, ସୁମନା—ଏହି ପଞ୍ଚ ଗୋମାତା ଶିବଲୋକରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଭାବେ ବିରାଜିତ।

Verse 145

शिवभक्तिपरा नित्यं शिवार्चनपरायणाः । शिवयोः शासनादेव दिशंतु मम वांछितम्

ଯେମାନେ ନିତ୍ୟ ଶିବଭକ୍ତିରେ ନିମଗ୍ନ ଓ ଶିବାର୍ଚ୍ଚନାରେ ପରାୟଣ, ଶିବ-ଶକ୍ତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୋର ବାଞ୍ଛିତ ଦାନ କରନ୍ତୁ।

Verse 146

क्षेत्रपालो महातेजा नील जीमूतसन्निभः । दंष्ट्राकरालवदनः स्फुरद्रक्ताधरोज्ज्वलः

ମହାତେଜସ୍ବୀ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ନୀଳ ବର୍ଷାମେଘ-ପିଣ୍ଡ ସଦୃଶ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ଦଂଷ୍ଟ୍ରାରେ ଭୟଙ୍କର ମୁଖ ଓ ଝଲମଲ ରକ୍ତାଧର ଦୀପ୍ତ ଥିଲା।

Verse 147

रक्तोर्ध्वमूर्धजः श्रीमान्भ्रुकुटीकुटिलेक्षणः । रक्तवृत्तत्रिनयनः शशिपन्नगभूषणः

ସେ ଶ୍ରୀମାନ; ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ କେଶ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ, ଭ୍ରୁକୁଟି ବାଙ୍କା ହୋଇ ଦୃଷ୍ଟି ଉଗ୍ର। ତାଙ୍କର ତ୍ରିନୟନ ଗୋଳ ଓ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ନାଗ ଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ।

Verse 148

नग्नस्त्रिशूलपाशासिकपालोद्यतपाणिकः । भैरवो भैरवैः सिद्धैर्योगिनीभिश्च संवृतः

ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ, ତ୍ରିଶୂଳ, ପାଶ, ଖଡ୍ଗ ଓ କପାଳପାତ୍ର ଉଠାଇଥିବା ହାତ ସହିତ ଭୈରବ, ଭୈରବମାନେ, ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ଯୋଗିନୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।

Verse 149

क्षेत्रेक्षेत्रे समासीनः स्थितो यो रक्षकस्सताम् । शिवप्रणामपरमः शिवसद्भावभावितः

ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆସୀନ ହୋଇ ସେଠି ନିଶ୍ଚଳ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରହେ, ସତ୍ଜନଙ୍କ ରକ୍ଷକ। ଶିବପ୍ରଣାମରେ ପରମ, ତାହାର ଅନ୍ତର୍ଭାବ ଶିବସଦ୍ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

Verse 150

शिवश्रितान्विशेषेण रक्षन्पुत्रानिवौरसान् । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मङ्गलम्

ଯେ ଶିବଶରଣାଗତମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ନିଜ ଔରସ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପରି ରକ୍ଷା କରେ, ଏବଂ ଶିବ-ଶିବା (ଦିବ୍ୟ ଦମ୍ପତି)ଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଯଥାଯଥ ସତ୍କାର କରି ପାଳନ କରେ—ସେ ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 151

तालजङ्घादयस्तस्य प्रथमावरणेर्चिताः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां चत्वारः समवन्तु माम्

ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଆବରଣରେ ତାଳଜଂଘ ଆଦିମାନେ ପୂଜିତ ହୋଇଥିଲେ। ଶିବ-ଶିବାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଯଥାଯଥ ସତ୍କାର କରି ସେଇ ଚାରିଜଣ ମୋ ପାଖକୁ ଆସି ମୋତେ ସହାୟତା କରନ୍ତୁ।

Verse 152

भैरवाद्याश्च ये चान्ये समंतात्तस्य वेष्टिताः । ते ऽपि मामनुगृह्णंतु शिवशासनगौरवात्

ଭୈରବ ଆଦିମାନେ ଓ ଯେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସତ୍ତା ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିବଶାସନର ଗୌରବରୁ ମୋତେ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ।

Verse 153

नारदाद्याश्च मुनयो दिव्या देवैश्च पूजिताः । साध्या मागाश्च ये देवा जनलोकनिवासिनः

ନାରଦ ଆଦି ଦିବ୍ୟ ମୁନିମାନେ—ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ—ଏବଂ ଜନଲୋକନିବାସୀ ସାଧ୍ୟ ଓ ମାଗ ନାମକ ଦେବଗଣ (ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ)।

Verse 154

विनिवृत्ताधिकाराश्च महर्लोकनिवासिनः । सप्तर्षयस्तथान्ये वै वैमानिकगुणैस्सह

ମହର୍ଲୋକନିବାସୀମାନେ—ଲୋକିକ ଅଧିକାର ଓ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ନିବୃତ୍ତ—ସପ୍ତର୍ଷି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ, ବୈମାନିକ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ଦିବ୍ୟଜନ ସହ (ସେଠାରେ ଥିଲେ)।

Verse 155

सर्वे शिवार्चनरताः शिवाज्ञावशवर्तिनः । शिवयोराज्ञया मह्यं दिशंतु मम कांक्षितम् १

ଶିବାର୍ଚ୍ଚନାରେ ରତ ଓ ଶିବାଜ୍ଞାଧୀନ ସମସ୍ତେ, ଶିବ-ଶକ୍ତି ଦିବ୍ୟ ଯୁଗଳଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୋତେ ମୋର କାଙ୍କ୍ଷିତ ଦାନ କରନ୍ତୁ।

Verse 156

गंधर्वाद्याः पिशाचांताश्चतस्रो देवयोनयः । सिद्धा विद्याधराद्याश्च ये ऽपि चान्ये नभश्चराः

ଗନ୍ଧର୍ବ ଆଦିରୁ ପିଶାଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ଏହି ଚାରି ଦେବଯୋନି; ତଥା ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର ଆଦି ଓ ଅନ୍ୟ ନଭଶ୍ଚରମାନେ ମଧ୍ୟ (ସମିଲିତ ଥିଲେ)।

Verse 157

असुरा राक्षसाश्चैव पातालतलवासिनः । अनंताद्याश्च नागेन्द्रा वैनतेयादयो द्विजाः

ପାତାଳତଳନିବାସୀ ଅସୁର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ; ଅନନ୍ତ ଆଦି ନାଗେନ୍ଦ୍ରମାନେ; ଏବଂ ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ) ଆଦି ଦ୍ୱିଜମାନେ—ସମସ୍ତେ (ସେଠାରେ ସମିଲିତ ଥିଲେ)।

Verse 158

कूष्मांडाः प्रेतवेताला ग्रहा भूतगणाः परे । डाकिन्यश्चापि योगिन्यः शाकिन्यश्चापि तादृशाः

କୂଷ୍ମାଣ୍ଡ, ପ୍ରେତ ଓ ବେତାଳ, କ୍ରୂର ଗ୍ରହ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଭୂତଗଣ—ଡାକିନୀ, ଯୋଗିନୀ, ତଥା ଶାକିନୀ ଓ ସେହି ପ୍ରକାରର ଅନ୍ୟ ସତ୍ତାମାନେ।

Verse 159

क्षेत्रारामगृहादीनि तीर्थान्यायतनानि च । द्वीपाः समुद्रा नद्यश्च नदाश्चान्ये सरांसि च

କ୍ଷେତ୍ର, ଆରାମ ଓ ଗୃହାଦି; ତୀର୍ଥ ଓ ଆୟତନ ମଧ୍ୟ; ଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ ଓ ନଦା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସରୋବରମାନେ ମଧ୍ୟ—(ସବୁ ଏହିଠାରେ ଗଣ୍ୟ)।

Verse 160

गिरयश्च सुमेर्वाद्याः कननानि समंततः । पशवः पक्षिणो वृक्षाः कृमिकीटादयो मृगाः

ସୁମେରୁ ଆଦି ପର୍ବତମାନେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅରଣ୍ୟ; ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ବୃକ୍ଷ, ଏବଂ କୃମି-କୀଟ ସହ ବିଭିନ୍ନ ବନ୍ୟମୃଗ—ସବୁ (ସେହି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଦୃଶ୍ୟରେ) ଥିଲେ।

Verse 161

भुवनान्यपि सर्वाणि भुवनानामधीश्वरः । अण्डान्यावरणैस्सार्धं मासाश्च दश दिग्गजाः

ସେ ସମସ୍ତ ଭୁବନର ଅଧୀଶ୍ୱର। ଆବରଣ ସହିତ ଅଣ୍ଡମାନେ, ମାସମାନେ ଓ ଦଶ ଦିଗ୍ଗଜ—ସବୁ ତାଙ୍କ ଅଧିକାରରେ।

Verse 162

वर्णाः पदानि मंत्राश्च तत्त्वान्यपि सहाधिपैः । ब्रह्मांडधारका रुद्रा रुद्राश्चान्ये सशक्तिकाः

ବର୍ଣ୍ଣ, ପଦ ଓ ମନ୍ତ୍ର; ଏବଂ ଅଧିପତି ସହିତ ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ମଧ୍ୟ—ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଧାରକ ରୁଦ୍ରମାନେ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ-ନିଜ ଶକ୍ତି ସହ, (ଏହାକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି)।

Verse 163

यच्च किंचिज्जगत्यस्मिन्दृष्टं चानुमितं श्रुतम् । सर्वे कामं प्रयच्छन्तु शिवयोरेव शासनात्

ଏହି ଜଗତରେ ଯାହା କିଛି ଦେଖାଯାଇଛି, ଅନୁମାନ କରାଯାଇଛି କିମ୍ବା ଶୁଣାଯାଇଛି—ସେ ସବୁ ଶିବ ଓ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମାତ୍ର ଇଷ୍ଟସିଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 164

अथ विद्या परा शैवी पशुपाशविमोचिनी । पञ्चार्थसंज्ञिता दिव्या पशुविद्याबहिष्कृता

ଏବେ ପରମ ଶୈବ ବିଦ୍ୟା ଉପଦେଶ ହେଉଛି—ଯାହା ବନ୍ଧିତ ଜୀବକୁ ପାଶବନ୍ଧନରୁ ମୋଚନ କରେ। ଏହା ‘ପଞ୍ଚାର୍ଥ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦିବ୍ୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ, ପଶୁବିଦ୍ୟା (ନିମ୍ନ, ବନ୍ଧନକାରୀ ଜ୍ଞାନ) ଠାରୁ ଅତୀତ।

Verse 165

शास्त्रं च शिवधर्माख्यं धर्माख्यं च तदुत्तरम् । शैवाख्यं शिवधर्माख्यं पुराणं श्रुतिसंमितम्

‘ଶିବଧର୍ମ’ ନାମରେ ଗୋଟିଏ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଛି, ଏବଂ ତାହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାଗ ‘ଧର୍ମ’ ନାମେ ପରିଚିତ। ଏହି ପୁରାଣ ‘ଶୈବ’ ଭାବେ, ଏବଂ ‘ଶିବଧର୍ମ’ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଶ୍ରୁତି (ବେଦ) ପ୍ରମାଣ ସହ ସମଞ୍ଜସ।

Verse 166

शैवागमाश्च ये चान्ये कामिकाद्याश्चतुर्विधाः । शिवाभ्यामविशेषेण सत्कृत्येह समर्चिताः

ଏଠାରେ ଶୈବ ଆଗମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ—କାମିକାଦି ଚତୁର୍ବିଧ ଆଗମ—କୌଣସି ଭେଦ ଛାଡ଼ି, ଶିବ ଓ ଦେବୀ ଦ୍ୱାରା ସମାନ ଭାବେ ସତ୍କୃତ ଏବଂ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜିତ।

Verse 167

ताभ्यामेव समाज्ञाता ममाभिप्रेतसिद्धये । कर्मेदमनुमन्यंतां सफलं साध्वनुष्ठितम्

ମୋର ଅଭିପ୍ରେତ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ଏହି ଆଜ୍ଞା ଦିଆଯାଇଛି। ସେମାନେ ଏହି କର୍ମକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ—ଏହା ସୁଭାବେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଫଳଦାୟକ ହେଉ।

Verse 168

श्वेताद्या नकुलीशांताः सशिष्याश्चापि देशिकाः । तत्संततीया गुरवो विशेषाद्गुरवो मम

ଶ୍ୱେତଠାରୁ ନକୁଳୀଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଇ ଦେଶିକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ଶିଷ୍ୟସହିତ ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁ; ତାଙ୍କ ପରମ୍ପରାର ଗୁରୁମାନେ ବିଶେଷତଃ ମୋର ପରମଗୁରୁ।

Verse 169

शैवा माहेश्वराश्चैव ज्ञानकर्मपरायणाः । कर्मेदमनुमन्यंतां सफलं साध्वनुष्ठितम्

ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମ—ଦୁହିଁରେ ପରାୟଣ ଶୈବ ଓ ମାହେଶ୍ୱରମାନେ ଏହି କ୍ରିୟାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ; ଏହା ସଦ୍ବିଧିରେ ହୋଇଛି ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳଦାୟକ।

Verse 170

लौकिका ब्राह्मणास्सर्वे क्षत्रियाश्च विशः क्रमात् । वेदवेदांगतत्त्वज्ञाः सर्वशास्त्रविशारदाः

ସମସ୍ତ ଲୌକିକ ଲୋକ—ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏବଂ କ୍ରମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟ—ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।

Verse 171

सांख्या वैशेषिकाश्चैव यौगा नैयायिका नराः । सौरा ब्रह्मास्तथा रौद्रा वैष्णवाश्चापरे नराः

କେହି ସାଂଖ୍ୟ ଓ ବୈଶେଷିକ ମତାନୁଗାମୀ; କେହି ଯୋଗୀ ଓ ନୈୟାୟିକ। କେହି ସୌର, କେହି ବ୍ରହ୍ମାଭକ୍ତ, କେହି ରୌଦ୍ର (ରୁଦ୍ରୋପାସକ), ଆଉ ଅନ୍ୟେ ବୈଷ୍ଣବ।

Verse 172

शिष्टाः सर्वे विशिष्टा च शिवशासनयंत्रिताः । कर्मेदमनुमन्यंतां ममाभिप्रेतसाधकम्

ଶିବଶାସନର ଶାସନାଧୀନ ଶିଷ୍ଟ ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ସମସ୍ତେ ଏହି କର୍ମକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ; ଏହା ମୋର ଅଭିପ୍ରେତ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରେ।

Verse 173

शैवाः सिद्धांतमार्गस्थाः शैवाः पाशुपतास्तथा । शैवा महाव्रतधराः शैवाः कापालिकाः परे

କେହି ଶୈବ ସିଦ୍ଧାନ୍ତମାର୍ଗରେ ନିଷ୍ଠିତ, କେହି ପାଶୁପତ ମଧ୍ୟ। କେହି ଶୈବ ମହାବ୍ରତଧାରୀ, ଆଉ କେହି କାପାଳିକ—ଏଭଳି ଶିବଭକ୍ତ ଓ ଶାସନର ଅନେକ ପ୍ରକାର।

Verse 174

शिवाज्ञापालकाः पूज्या ममापि शिवशासनात् । सर्वे ममानुगृह्णंतु शंसंतु सफलक्रियाम्

ଶିବାଜ୍ଞା ପାଳନକାରୀମାନେ ଶିବଶାସନରୁ—ମୋ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ—ପୂଜ୍ୟ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ମୋ କ୍ରିୟା ସଫଳ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତୁ।

Verse 175

दक्षिणज्ञाननिष्ठाश्च दक्षिणोत्तरमार्गगाः । अविरोधेन वर्तंतां मंत्रश्रेयो ऽर्थिनो मम

ଦକ୍ଷିଣ ଜ୍ଞାନଧାରାରେ ନିଷ୍ଠିତ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ଉତ୍ତର ମାର୍ଗରେ ଗମନକାରୀମାନେ ପରସ୍ପର ବିରୋଧ ବିନା ଚାଲନ୍ତୁ—ମୋ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରଜନିତ ପରମ ଶ୍ରେୟର ଅର୍ଥୀ ହୋଇ।

Verse 176

नास्तिकाश्च शठाश्चैव कृतघ्नाश्चैव तामसाः । पाषंडाश्चातिपापाश्च वर्तंतां दूरतो मम

ନାସ୍ତିକ, ଶଠ, କୃତଘ୍ନ ଓ ତାମସବୁଦ୍ଧି; ପାଷଣ୍ଡୀ ଓ ଅତିପାପୀ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋଠାରୁ ଦୂରେ ରହୁନ୍ତୁ।

Verse 177

बहुभिः किं स्तुतैरत्र ये ऽपि के ऽपिचिदास्तिकाः । सर्वे मामनुगृह्णंतु संतः शंसंतु मंगलम्

ଏଠାରେ ଅନେକ ସ୍ତୁତିର କି ଆବଶ୍ୟକ? ଯେ କେହି ଆସ୍ତିକ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ; ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନେ ମଙ୍ଗଳ ଘୋଷଣା କରନ୍ତୁ।

Verse 178

नमश्शिवाय सांबाय ससुतायादिहेतवे । पञ्चावरणरूपेण प्रपञ्चेनावृताय ते

ଆଦିକାରଣ ଶିବଙ୍କୁ—ଅମ୍ବା ସହିତ ଓ ପୁତ୍ର ସହିତ—ନମସ୍କାର। ହେ ପ୍ରଭୁ, ପଞ୍ଚାବରଣରୂପେ ପ୍ରପଞ୍ଚଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମଃ।

Verse 179

इत्युक्त्वा दंडवद्भूमौ प्रणिपत्य शिवं शिवाम् । जपेत्पञ्चाक्षरीं विद्यामष्टोत्तरशतावराम्

ଏପରି କହି ଦଣ୍ଡବତ୍ ଭାବେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଶିବ ଓ ଶିବା (ପାର୍ବତୀ)ଙ୍କୁ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରିବ। ପରେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ବିଦ୍ୟା ‘ନମଃ ଶିବାୟ’ ୧୦୮ ଥର ଜପ କରିବ।

Verse 180

तथैव शक्तिविद्यां च जपित्वा तत्समर्पणम् । कृत्वा तं क्षमयित्वेशं पूजाशेषं समापयेत्

ସେହିପରି ଶକ୍ତି-ବିଦ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ଜପ କରି ତାହା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିବ। ପରେ ଈଶ (ଶିବ)ଙ୍କୁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ପୂଜାର ଶେଷ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାବିଧି ସମାପ୍ତ କରିବ।

Verse 181

एतत्पुण्यतमं स्तोत्रं शिवयोर्हृदयंगमम् । सर्वाभीष्टप्रदं साक्षाद्भुक्तिमुक्त्यैकसाधनम्

ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ସର୍ବାଧିକ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଏବଂ ଶିବ-ଶିବାଙ୍କ ହୃଦୟପ୍ରିୟ। ଏହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳ ଦେଏ; ଭୁକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତି—ଉଭୟର ଏକମାତ୍ର ସାଧନ।

Verse 182

य इदं कीर्तयेन्नित्यं शृणुयाद्वा समाहितः । स विधूयाशु पापानि शिवसायुज्यमाप्नुयात्

ଯେ ଏହାକୁ ନିତ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତନ କରେ କିମ୍ବା ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଶୁଣେ, ସେ ଶୀଘ୍ର ପାପଗୁଡ଼ିକୁ ଝାଡ଼ି ଦେଇ ଶିବସାୟୁଜ୍ୟ—ପ୍ରଭୁ ଶିବଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ୱ—ଲାଭ କରେ।

Verse 183

गोघ्नश्चैव कृतघ्नश्च वीरहा भ्रूणहापि वा । शरणागतघाती च मित्रविश्रंभघातकः

ଯେ କେହି ଗୋହତ୍ୟାକାରୀ, କୃତଘ୍ନ, ବୀରହନ୍ତା କିମ୍ବା ଭ୍ରୂଣହନ୍ତା ହେଉ; ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରୁଥିବା କିମ୍ବା ବିଶ୍ୱାସୀ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସଘାତ କରୁଥିବା—ଏଠାରେ ଏମିତି ଘୋର ପାପୀମାନଙ୍କୁ ଇଙ୍ଗିତ କରାଯାଇଛି।

Verse 184

दुष्टपापसमाचारो मातृहा पितृहापि वा । स्तवेनानेन जप्तेन तत्तत्पापात्प्रमुच्यते

ଯେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ପାପମୟ ଆଚରଣରେ ଲିପ୍ତ—ସେ ମାତୃହନ୍ତା ହେଉ କି ପିତୃହନ୍ତା—ଏହି ସ୍ତବ ଜପ କଲେ ସେ ସେହି-ସେହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 185

दुःस्वप्नादिमहानर्थसूचकेषु भयेषु च । यदि संकीर्तयेदेतन्न ततो नार्थभाग्भवेत्

ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନ ଆଦି ମହା ଅନର୍ଥ ସୂଚକ ଭୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି କେହି ଏହାକୁ ପୁନଃପୁନଃ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ କରେ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ନେଇ କୌଣସି ଅନର୍ଥ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 186

आयुरारोग्यमैश्वर्यं यच्चान्यदपि वाञ्छितम् । स्तोत्रस्यास्य जपे तिष्ठंस्तत्सर्वं लभते नरः

ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରର ଜପରେ ଯେ ନର ଦୃଢ଼ ରହେ, ସେ ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ, ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯାହା କିଛି ଇଚ୍ଛିତ—ସବୁ ପାଏ।

Verse 187

असंपूज्य शिवस्तोत्रं जपात्फलमुदाहृतम् । संपूज्य च जपे तस्य फलं वक्तुं न शक्यते

ଶିବସ୍ତୋତ୍ରକୁ ପୂଜା ନ କରି ଜପ କଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା କୁହାଯାଇଛି; କିନ୍ତୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି ଜପ କଲେ ତାହାର ଫଳ କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ—ସେ ଅପରିମେୟ।

Verse 188

आस्तामियं फलावाप्तिरस्मिन्संकीर्तिते सति । सार्धमंबिकया देवः श्रुत्यैवं दिवि तिष्ठति

ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ସଂକୀର୍ତ୍ତିତ ହେଲେ ଏତିକି ହିଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତ ଫଳ—ଦେବାଧିଦେବ ଅମ୍ବିକାସହ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରହନ୍ତି; ଶ୍ରୁତି ଏହିପରି କହେ।

Verse 189

तस्मान्नभसि संपूज्य देवं देवं सहोमया । कृतांजलिपुटस्तिष्ठंस्तोत्रमेतदुदीरयेत्

ଏହେତୁ ଖୋଲା ଆକାଶତଳେ ହୋମସହିତ ଦେବାଧିଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରି, କରଯୋଡ଼ି ଦାଁଡ଼ି ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।