हिमालयगृहे नारदस्य आगमनम् तथा विश्वकर्मनिर्मितवैभववर्णनम् — Nārada’s Arrival at Himālaya’s Palace and the Description of Viśvakarman’s Marvels

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ततस्सम्मन्त्र्य च मिथः प्राप्याज्ञां शांकरीं हरिः । मुने त्वाम्प्रेषयामास प्रथमं कुधरालयम्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ତତଃ ପରସ୍ପରେ ସମ୍ମନ୍ତ୍ରଣା କରି ଶାଙ୍କରୀ (ପାର୍ବତୀ)ଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇ, ହରି, ହେ ମୁନି, ତୁମକୁ ପ୍ରଥମେ କୁଧରାଳୟକୁ ପ୍ରେଷିଲେ।

Verse 2

अथ प्रणम्य सर्वेशं गतस्त्वं नारदाग्रतः । हरिणा नोदितः प्रीत्या हिमाचलगृहम्प्रति

ତାପରେ ସର୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ତୁମେ ନାରଦଙ୍କ ଆଗରେ ଆଗରେ ଗଲ; ହରିଙ୍କ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରେରଣାରେ ହିମାଚଳଙ୍କ ଗୃହ ପ୍ରତି ଅଗ୍ରସର ହେଲ।

Verse 3

त्वं मुनेऽपश्य आत्मानं गत्वा तद्व्रीडयान्वितम् । कृत्रिमं रचितं तत्र विस्मितो विश्वकर्मणा

ହେ ମୁନି, ସେଠାକୁ ଯାଇ ସେଇ ଲଜ୍ଜାଭାବଯୁକ୍ତ ନିଜ ରୂପକୁ ଦେଖ; ବିଶ୍ୱକର୍ମା ରଚିତ କୃତ୍ରିମ ରୂପ ଦେଖି ତୁମେ ବିସ୍ମିତ ହେବ।

Verse 4

श्रान्तस्त्वमात्मना तेन कृत्रिमेण महामुने । अवलोकपरस्सोऽभूच्चरितं विश्वकर्मणः

ହେ ମହାମୁନି, ସେଇ କୃତ୍ରିମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମେ କ୍ଲାନ୍ତ ହେଲ; ଏବଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଓ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାରେ ମାତ୍ର ତତ୍ପର ହେଲ।

Verse 5

प्रविष्टो मण्डपस्तस्य हिमाद्रे रत्नचित्रितम् । सुवर्णकलशैर्जुष्टं रम्भादिबहुशोभितम्

ସେ ହିମାଦ୍ରିରେ ଥିବା ସେହି ମଣ୍ଡପରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତାହା ରତ୍ନଖଚିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳଶରେ ସୁଶୋଭିତ ଏବଂ ରମ୍ଭା ଆଦି ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବହୁଶୋଭାୟମାନ ଥିଲା।

Verse 6

सहस्रस्तम्भसंयुक्तं विचित्रम्परमाद्भुतम् । वेदिकां च तथा दृष्ट्वा विस्मयं त्वं मुने ह्ययाः

ସହସ୍ର ସ୍ତମ୍ଭରେ ସଂଯୁକ୍ତ, ବିଚିତ୍ର ଓ ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ ସେହି ବେଦିକାକୁ ଦେଖି, ହେ ମୁନି, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବିସ୍ମୟାକୁଳ ହେଲ।

Verse 7

तदावोचश्च स मुने नारद त्वं नगेश्वरम् । विस्मितोऽतीव मनसि नष्टज्ञानो विमूढधीः

ତେବେ, ହେ ମୁନି, ନାରଦ—ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ, ଜ୍ଞାନ ମ୍ଲାନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ମୋହିତ ହୋଇ—ନଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 8

आगतास्ते किमधुना देवा विष्णुपुरोगमाः । तथा महर्षयस्सर्वे सिद्धा उपसुरास्तथा

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ଏହି ଦେବମାନେ ଏବେ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି? ଏବଂ ସମସ୍ତ ମହର୍ଷି, ସିଦ୍ଧ ଓ ଉପଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ କାହିଁକି ଆଗମନ କରିଛନ୍ତି?

Verse 9

महादेवो वृषारूढो गणैश्च परिवारितः । आगतः किं विवाहार्थं वद तथ्यं नगेश्वर

ମହାଦେବ ବୃଷଭାରୂଢ ହୋଇ, ଗଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ହୋଇ ଆସିଛନ୍ତି। ହେ ନଗେଶ୍ୱର, ସତ୍ୟ କହ—ସେ କି ବିବାହାର୍ଥେ ଆସିଛନ୍ତି?

Verse 10

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा तव विस्मित चेतसः । उवाच त्वां मुने तथ्यं वाक्यं स हिमवान् गिरिः

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ତୁମ ବଚନ ଶୁଣି ଯେତେବେଳେ ତୁମ ଚିତ୍ତ ବିସ୍ମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ପର୍ବତରାଜ ହିମବାନ୍, ହେ ମୁନି, ତୁମକୁ ସତ୍ୟ ଓ ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ଉତ୍ତର କହିଲେ।

Verse 11

हिमवानुवाच । हे नारद महाप्राज्ञागतो नैवाधुना शिवः । विवाहार्थं च पार्वत्यास्सगणस्सवरातकः

ହିମବାନ୍ କହିଲେ—ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ନାରଦ, ଶିବ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସିନାହାନ୍ତି। ସେ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ବିବାହାର୍ଥେ ଗଣସହିତ ଓ ବରଯାତ୍ରା ସହ ଆସିବେ।

Verse 12

विश्वकर्मकृतं चित्रं विद्धि नारद सद्धिया । विस्मयन्त्यज देवर्षे स्वस्थो भव शिवं स्मर

ହେ ନାରଦ, ସଦ୍ବୁଦ୍ଧିରେ ଜାଣ—ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ନିର୍ମାଣ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ କୃତ। ହେ ଦେବର୍ଷି, ବିସ୍ମୟ ତ୍ୟାଗ କର; ସ୍ଥିର ହେଅ ଓ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର।

Verse 13

भुक्त्वा विश्रम्य सुप्रीतः कृपां कृत्वा ममोपरि । मैनाकादिधरैस्सार्द्धं गच्छ त्वं शंकरान्तिकम्

ଭୋଜନ କରି ବିଶ୍ରାମ ନେଇ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମୋପରେ କୃପା କର। ତାପରେ ମୈନାକ ଆଦି ପର୍ବତାଧିପତିମାନଙ୍କ ସହିତ ଶଙ୍କରଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ଯାଅ।

Verse 14

एभिस्समेतो गिरिभिर्महामत संप्रार्थ्य शीघ्रं शिवमत्र चानय । देवैस्समेतं च महर्षिसंघैस्सुरासुरैरर्चितपादपल्लवम्

ହେ ମହାମତି! ଏହି ପର୍ବତମାନଙ୍କ ସହିତ ଯାଇ ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣ। ଯାହାଙ୍କ କମଳଚରଣ ଦେବଗଣ, ମହର୍ଷିସଂଘ ଓ ଦେବ-ଅସୁର ସମସ୍ତେ ପୂଜନ୍ତି।

Verse 15

ब्रह्मोवाच । तथेति चोक्त्वागम आशु हि त्वं सदैव तैश्शैलसुतादिभिश्च । तत्रत्यकृत्यं सुविधाय भुक्त्वा महामनास्त्वं शिवस न्निधानम्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—‘ତଥାସ୍ତୁ’ ବୋଲି କହି ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଆସ; ସଦା ଶୈଲସୁତା (ପାର୍ବତୀ) ଆଦିଙ୍କ ସହ। ସେଠାର କର୍ତ୍ତବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସୁବିଧାରେ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ଆତିଥ୍ୟ-ଭୋଜନକୁ ସହଜଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି, ହେ ମହାମନା, ପରେ ଶିବଙ୍କ ସନ୍ନିଧାନକୁ ଯାଅ।

Verse 16

तत्र दृष्टो महादेवो देवादिपरिवारितः । नमस्कृतस्त्वया दीप्तश्शैलैस्तैर्भक्तितश्च वै

ସେଠାରେ ତୁମେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲ; ସେ ଦେବମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ଥିଲେ। ତୁମେ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲ; ଏବଂ ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ପର୍ବତମାନେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 17

तदा मया विष्णुना च सर्वे देवास्सवासवाः । पप्रच्छुस्त्वां मुने सर्वे रुद्रस्यानुचरास्तथा

ତେବେ ମୋ ସହ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ସହ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ, ହେ ମୁନେ, ତୁମକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ; ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅନୁଚରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ତୁମକୁ ପଚାରିଲେ।

Verse 18

विस्मिताः पर्वतान्दृष्ट्वा सन्देहाकुलमानसाः । मैनाकसह्यमेर्वाद्यान्नानालंकारसंयुतान्

ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ; ସନ୍ଦେହରେ ମନ ଆକୁଳ ହୋଇଉଠିଲା—ନାନା ଅଳଙ୍କାରରେ ସୁଶୋଭିତ ମୈନାକ, ସହ୍ୟ, ମେରୁ ଆଦିକୁ ଦେଖି।

Verse 19

देवा ऊचुः । हे नारद महाप्राज्ञ विस्मितस्त्वं हि दृश्यसे । सत्कृतोऽसि हिमागेन किं न वा वद विस्तरात्

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ନାରଦ! ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ଦିଶୁଛ। ହିମବାନ୍ ତୁମକୁ ସତ୍କାର କରିଛନ୍ତି; କାରଣ କ’ଣ? ବିସ୍ତାରେ କୁହ।

Verse 20

एते कस्मात्समायाताः पर्वता इह सत्तमाः । मैनाकसह्यमेर्वाद्यास्सुप्रतापास्स्वलंकृताः

ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତମାନେ କେଉଁ କାରଣରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି—ମୈନାକ, ସହ୍ୟ, ମେରୁ ଆଦି—ମହାପ୍ରତାପୀ ଓ ସୁଶୋଭିତ?

Verse 21

कन्यां दास्यति शैलोऽसौ स भवे वा न नारद । हिमालयगृहे तात किं भवत्यद्य तद्वद

ହେ ନାରଦ, ସେଇ ଶୈଳରାଜ ହିମାଳୟ କନ୍ୟାକୁ ବିବାହରେ ଦେବେ କି ନାହିଁ? ପ୍ରିୟ, ଆଜି ହିମାଳୟ ଗୃହରେ କ’ଣ ଘଟୁଛି କୁହ।

Verse 22

इति सन्दिग्धमनसामस्माकं च दिवौकसाम् । वद् त्वं पृच्छमानानां सन्देहं हर सुव्रत

ଏହିପରି ଆମର ଓ ଦିବୌକସମାନଙ୍କ ମନ ସନ୍ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ହେ ସୁବ୍ରତ, ଆମେ ପଚାରୁଛୁ—କହି ଏହି ସନ୍ଦେହ ହର।

Verse 23

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां विष्ण्वादीनान्दिवौकसाम् । अवोचस्तान्मुने त्वं हि विस्मितस्त्वाष्ट्रमायया

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି ଦିବୌକସମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ହେ ମୁନି, ତ୍ୱଷ୍ଟୃଜନିତ ମାୟାରେ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲ।

Verse 24

एकान्तमाश्रित्य च मां हि विष्णुमभाषथा वाक्यमिदं मुने त्वम् । शचीपतिं सर्वसुरेश्वरं वै पक्षाच्छिदं पूर्वरिपुन्धराणाम्

ହେ ମୁନି, ମୋତେ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ—ଏକାନ୍ତରେ ନେଇ ତୁମେ ଏହି କଥା କହିଲ: ‘ଶଚୀପତି, ସମସ୍ତ ସୁରମାନଙ୍କ ଈଶ୍ୱର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ—ସେ ପୂର୍ବ ଶତ୍ରୁ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ପକ୍ଷ ଛେଦନକାରୀ।’

Verse 25

नारद उवाच । त्वष्ट्रा कृतन्तद्विकृतं विचित्रं विमोहनं सर्वदिवौकसां हि । येनैव सर्वान्स विमोहितुं सुरान्समिच्छति प्रेमत एव युक्त्या

ନାରଦ କହିଲେ—ତ୍ୱଷ୍ଟା କୃତାନ୍ତସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ବିଚିତ୍ର ମୋହ ରଚିଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବ। ସେହି ଉପାୟରେ ସେ ପ୍ରେମଜନ୍ୟ ଯୁକ୍ତିଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରିବାକୁ ଚାହେ।

Verse 26

पुरा कृतन्तस्य विमोहनन्त्वया सुविस्मृतन्तत् सकलं शचीपते । तस्मादसौ त्वां विजिगीषुरेव गृहे धुवन्तस्य गिरेर्महात्मन

ହେ ଶଚୀପତି (ଇନ୍ଦ୍ର), ପୂର୍ବେ କୃତାନ୍ତର ମୋହରେ ତୁମେ ସବୁକିଛି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲିଯାଇଥିଲ। ତେଣୁ ତୁମକୁ ଜିତିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ସେଇ ଜଣ, ମହାତ୍ମା ହିମାଳୟ ଯେତେବେଳେ ନିଜ କ୍ରିୟାକର୍ମରେ ଲଗ୍ନ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଏବେ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି।

Verse 27

अहं विमोहितस्तेन प्रतिरूपेण भास्वता । तथा विष्णुः कृतस्तेन ब्रह्मा शक्रोऽपि तादृशः

ମୁଁ ସେଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ପ୍ରତିରୂପରେ ମୋହିତ ହୋଇଥିଲି; ସେଇ ତାହାଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ସେପରି (ଭ୍ରମିତ) ହେଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ମଧ୍ୟ ତାଦୃଶ ହୋଇଗଲେ।

Verse 28

किम्बहूक्तेन देवेश सर्वदेवगणाः कृताः । कृत्रिमाश्चित्ररूपेण न किंचिदवशेषितम्

ହେ ଦେବେଶ, ଅଧିକ କହି କ’ଣ ଲାଭ? ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ କୃତ୍ରିମ ଓ ବିଚିତ୍ର ରୂପରେ ଗଢ଼ାଯାଇଛନ୍ତି; କିଛିମାତ୍ର ଅବଶେଷ ରହିନାହିଁ।

Verse 29

विमोहनार्थं सर्वेषां देवानां च विशेषतः । कृता माया चित्रमयी परिहासविकारिणी

ସମସ୍ତଙ୍କୁ—ବିଶେଷତଃ ଦେବମାନଙ୍କୁ—ବିମୋହିତ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଚିତ୍ରମୟ, ବହୁବର୍ଣ୍ଣ, କ୍ରୀଡାମୟ ବିକାର ଉତ୍ପାଦକ ମାୟା ରଚିଲେ।

Verse 30

ब्रह्मोवाच । तच्छुत्वा वचनस्तस्य देवेन्द्रो वाक्यमब्रवीत् । विष्णुम्प्रति तदा शीघ्रं भयाकुलतनुर्हरिम्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ତାହାର ବଚନ ଶୁଣି ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଉତ୍ତର କହିଲେ। ତାପରେ ଭୟରେ ଆକୁଳ ଦେହ ସହିତ ସେ ଶୀଘ୍ର ହରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 31

देवेन्द्र उवाच । देवदेव रमानाथ त्वष्टा मां निहनिष्यति । पुत्रशोकेन तप्तोऽसौ व्याजेनानेन नान्यथा

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ରମାନାଥ! ତ୍ୱଷ୍ଟା ମୋତେ ନିହନନ କରିବ। ପୁତ୍ରଶୋକରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ସେ ଏହି ଛଳରେ ମୋ ମୃତ୍ୟୁ ଚାହୁଁଛି; ଅନ୍ୟ କାରଣ ନୁହେଁ।

Verse 32

ब्रह्मोवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवदेवो जनार्दनः । उवाच प्रहसन् वाक्यं शक्रमाश्वासयंस्तदा

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ତାହାର ସେଇ ବଚନ ଶୁଣି ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦନ ତେବେ ମୃଦୁ ହାସ ସହ ସୌମ୍ୟ ବାଣୀରେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।

Verse 33

विष्णुरुवाच । निवातकवचैः पूर्वं मोहितोऽसि शचीपते । महाविद्यावलेनैव दानवैः पूर्ववैरिभिः

ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ହେ ଶଚୀପତି (ଇନ୍ଦ୍ର), ପୂର୍ବେ ନିବାତକବଚ ଦାନବମାନେ—ପୁରାତନ ଶତ୍ରୁମାନେ—ତାଙ୍କ ମହାବିଦ୍ୟାବଳରେ ତୁମକୁ ମୋହିତ କରିଥିଲେ।

Verse 34

पर्वतो हिमवानेष तथान्यऽखिलपर्वताः । विपक्षा हि कृतास्सर्वे मम वाक्याच्च वासव

ହେ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର), ଏହି ହିମବାନ ପର୍ବତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପର୍ବତମାନେ ମୋର ବଚନରୁ ତୁମର ବିପକ୍ଷ କରାଯାଇଛନ୍ତି।

Verse 35

तेनुस्मृत्या तु वै दृष्ट्वा मायया गिरयो ह्यमी । जेतुमिच्छन्तु ये मूढा न भेतव्यमरावपि

ସେହି ସ୍ମୃତିଦ୍ୱାରା ମାୟାରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯେ ମୂଢମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି—ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ—ତଥାପି କିଛିମାତ୍ର ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।

Verse 36

ईश्वरो नो हि सर्वेषां शंकरो भक्तवत्सलः । सर्वथा कुशलं शक्र करिष्यति न संशयः

ଶଙ୍କର ହିଁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଈଶ୍ୱର, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ। ହେ ଶକ୍ର, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସର୍ବପ୍ରକାରେ କୁଶଳ ଓ ମଙ୍ଗଳ କରିବେ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 37

ब्रह्मोवाच । एवं संवदमानन्तं शक्रं विकृतमानसम् । हरिणोक्तश्च गिरिशो लौकिकीं गतिमाश्रितः

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ଏଭଳି କଥା କହୁଥିବା, ମନ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ହରିଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଗିରୀଶ (ଶିବ) ଲୋକୀୟ ଚାଳ ଅବଲମ୍ବନ କଲେ।

Verse 38

ईश्वर उवाच । हे हरे हे सुरेशान किम्ब्रूथोऽद्य परस्परम् । इत्युक्त्वा तौ महेशानो मुने त्वाम्प्रत्युवाच सः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ହରେ, ହେ ସୁରେଶାନ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଆଜି ପରସ୍ପର କ’ଣ କହୁଛ? ଏହିପରି କହି ମହେଶାନ, ହେ ମୁନି, ତୁମକୁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 39

किंनु वक्ति महाशैलो यथार्थं वद नारद । वृत्तान्तं सकलम्ब्रूहि न गोप्यं कर्तुमर्हसि

ମହାଶୈଳ କ’ଣ କହିଲା? ଯଥାର୍ଥ କହ, ହେ ନାରଦ। ସମଗ୍ର ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହ; ଗୋପନ କରିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 40

ददाति वा नैव ददाति शैलस्सुतां स्वकीयां वद तच्च शीघ्रम् । किन्ते दृष्टं किं कृतन्तत्र गत्वा प्रीत्या सर्वं तद्वदाश्वद्य तात

ଶୀଘ୍ର କହ—ପର୍ବତରାଜ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ଦେଉଛନ୍ତି କି ଦେଉନାହାନ୍ତି? ସେଠାକୁ ଯାଇ ତୁମେ କ’ଣ ଦେଖିଲ, କ’ଣ କଲ? ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ସ୍ନେହରେ ସବୁ କଥା ଏକେବାରେ କହ।

Verse 41

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे मण्डपरचनावर्णनं नामैकचत्वारिंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀଶିବମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗର ରୁଦ୍ରସଂହିତାର ତୃତୀୟ ପାର୍ବତୀଖଣ୍ଡରେ ‘ମଣ୍ଡପ-ରଚନା-ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକଚତ୍ୱାରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 42

नारद उवाच । देवदेव महादेव शृणु मद्वचनं शुभम् । नास्ति विघ्नभयं नाथ विवाहे किंचिदेव हि

ନାରଦ କହିଲେ—ହେ ଦେବଦେବ ମହାଦେବ, ମୋର ଶୁଭ ବଚନ ଶୁଣନ୍ତୁ। ହେ ନାଥ, ଏହି ବିବାହରେ କୌଣସି ବିଘ୍ନଭୟ ଅତିକିଛି ନାହିଁ।

Verse 43

अवश्यमेव शैलेशस्तुभ्यं दास्यति कन्यकाम् । त्वामानयितुमायाता इमे शैला न संशयः

ନିଶ୍ଚୟ ଶୈଳେଶ ତୁମକୁ କନ୍ୟା ଦେବେ। ତୁମକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଏହି ପର୍ବତ-ନରେଶମାନେ ଆସିଛନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 44

किन्तु ह्यमरमोहार्थं माया विरचिताद्भुता । कुतूहलार्थं सर्वज्ञ न कश्चिद्विघ्नसम्भवः

କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମାୟା କେବଳ ଅମରମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବା ପାଇଁ ରଚିତ। ହେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ଏହା ମାତ୍ର କୁତୂହଳ-ଲୀଳାର ନିମିତ୍ତ; ପ୍ରକୃତରେ ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି ବିଘ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ।

Verse 45

विचित्रम्मण्डपं गेहेऽकार्षीत्तस्य तदाज्ञया । विश्वकर्मा महामायी नानाश्चर्यमयं विभो

ହେ ବିଭୋ! ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ମହାମାୟୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଘର ଭିତରେ ନାନା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ବିଚିତ୍ର ଓ ଭବ୍ୟ ମଣ୍ଡପ ନିର୍ମାଣ କଲେ।

Verse 46

सर्वदेवसमाजश्च कृतस्तत्र विमोहनः । तन्दृष्ट्वा विस्मयं प्राप्तोहं तन्मायाविमोहितः

ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଏକ ବିମୋହକ ସମାଜ ସୃଷ୍ଟି କରାଗଲା। ତାହା ଦେଖି ମୁଁ ବିସ୍ମୟରେ ପଡ଼ିଲି, କାରଣ ସେଇ ମାୟାରେ ମୁଁ ମୋହିତ ହୋଇଥିଲି।

Verse 47

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा तद्वचस्तात लोकाचारकरः प्रभुः । हर्षादीन्प्रहसञ्छम्भुरुवाच सकलान्सुरान्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ହେ ତାତ! ସେଇ ବଚନ ଶୁଣି ଲୋକାଚାରର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ପ୍ରଭୁ ଶମ୍ଭୁ ହର୍ଷାଦି ଭାବରେ ହସି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 48

ईश्वर उवाच । कन्यां दास्यति चेन्मह्यं पर्वतो हि हिमाचलः । मायया मम किं कार्यं वद विष्णो यथातथम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଯଦି ହିମାଚଳ ପର୍ବତ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ତାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ମୋତେ ଦେବେ, ତେବେ ମୋ ମାୟାର କ’ଣ ପ୍ରୟୋଜନ? ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଯଥାର୍ଥ ଯଥାତଥ୍ୟ କହ।

Verse 49

हे ब्रह्मञ्छक्र मुनयस्तुरा ब्रूत यथार्थतः । मायया मम किं कार्यं कन्यां दास्यति चेद्गिरिः

ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ହେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର), ହେ ମୁନିମାନେ—ଶୀଘ୍ର ଯଥାର୍ଥ ସତ୍ୟ କୁହ। ମୋତେ ମାୟାର କୌଣସି ଉପାୟ କାହିଁକି? ଯଦି ଗିରିରାଜ (ହିମାଳୟ) ସମ୍ମତ, ସେ ନିଜ କନ୍ୟା (ପାର୍ବତୀ)କୁ ବିବାହରେ ଦେବେ।

Verse 50

केनाप्युपायेन फलं हि साध्यमित्युच्यते पण्डितैर्न्यायविद्भिः । तस्मात्सर्वैर्गम्यतां शीघ्रमेव कार्यार्थिभिर्विष्णुपुरोगमैश्च

ନ୍ୟାୟବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି—କୌଣସି ଉପାୟରେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ସାଧ୍ୟ ହୁଏ। ତେଣୁ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ଚାହୁଁଥିବା ସମସ୍ତେ ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତୁ—ବିଷ୍ଣୁ ଅଗ୍ରଣୀ ହୋଇ।

Verse 51

ब्रह्मोवाच । एवं संवदमानोऽसौ देवैश्शम्भुरभूत्तदा । कृतः स्मरेणैव वशी वशं वा प्राकृतो नरः

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ସେ ସମୟରେ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଏଭଳି କଥାହେଉଥିବା ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ କାମଦେବ ଏକାଇ ଯେନେ ବଶୀଭୂତ କରିଦେଲେ; ଯେପରି ସାଧାରଣ ଲୋକିକ ମଣିଷ ପରବଶ ହୋଇଯାଏ।

Verse 52

अथ शम्भ्वाज्ञया सर्वे विष्ण्वाद्या निर्जरास्तदा । ऋषयश्च महात्मानो ययुर्मोहभ्रमापहम्

ତେବେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି ସମସ୍ତ ଅମର ଦେବଗଣ ଓ ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନେ—ମୋହ ଓ ଭ୍ରମ ନାଶକ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।

Verse 53

पुरस्कृत्य मुने त्वां च पर्वतांस्तान्सविस्मयाः । हिमाद्रेश्च तदा जग्मुर्मन्दिरम्परमाद्भुतम्

ହେ ମୁନେ! ଆପଣଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସେହି ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ବିସ୍ମୟରେ ଦେଖି, ସେମାନେ ତେବେ ହିମାଦ୍ରିର ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ।

Verse 54

अथ विष्ण्वादिसंयुक्तो मुदितैस्स्वबलैर्युतः । आजगामोपहैमागपुरं प्रमुदितो हरः

ତାପରେ ହର (ଭଗବାନ ଶିବ) ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି ଦେବମାନଙ୍କ ସହ, ନିଜ ଆନନ୍ଦିତ ପରିବାରବଳ ସହିତ, ହର୍ଷଭରେ ଉପହୈମାଗ ନାମକ ନଗରକୁ ଆସିଲେ।