Rig Veda 9.89.6: Mandala 9, Sukta 89, Mantra 6

Sukta 9.89

Devata: Soma Pavamāna (with explicit orientation to Indra’s indriya)

Samhita Patha (Devanagari)

विष्टम्भो दिवो धरुणः पृथिव्या विश्वा उत क्षितयो हस्ते अस्य । असत्त उत्सो गृणते नियुत्वान्मध्वो अंशुः पवत इन्द्रियाय ॥

Transliteration

viṣṭámbho divó dharúṇaḥ pṛthivyā́ víśvā uta kṣitáyo háste asyá | ásat te útsó gṛṇaté niyútvān mádhvo aṃśúḥ pavate indriyā́ya ||

Translation

ସେ ଦିବଃ ବିଷ୍ଟମ୍ଭ (ଆକାଶର ତୁଣ୍ଡ/ଆଧାର), ପୃଥିବ୍ୟାଃ ଧରୁଣ (ପୃଥିବୀର ସହାରା) ଅଟେ; ସମସ୍ତ କ୍ଷିତୟଃ (ବସତି-ଲୋକ) ତାହାର ହସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି। ଗୃଣତେ (ସ୍ତୁତିକାରୀ) ପାଇଁ ତୋର ଉତ୍ସ (ଝରଣା) ସ୍ଥାପିତ, ନିୟୁତ୍ୱାନ (ଶକ୍ତିମାନେ ସହ ଯୁକ୍ତ); ମଧ୍ୱଃ ଅଂଶୁ (ମଧୁର କିରଣ) ଇନ୍ଦ୍ରିୟାୟ (ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ପାଇଁ) ପବତେ—ବିଜୟୀ ଅଧିପତ୍ୟ ଦିଗକୁ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विष्टम्भः: support, prop
• विष्टम्भः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वि-√स्तम्भ् (स्तम्भ्) / प्रातिपदिक: विष्टम्भ

• दिवः: of heaven/sky
• दिवः: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: दिव् (द्यौः) / प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ

• धरुणः: holder, supporter
• धरुणः: Kartā (apposition)
• Type: Noun
• Root: √धृ (धारणे) → प्रातिपदिक: धरुण

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: पृथिवी

• विश्वाः: all
• विश्वाः: Kartā (with क्षितयः)
• Type: Adjective
• Root: प्रातिपदिक: विश्व

• उत: and, also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• क्षितयः: dwellings/peoples; settlements
• क्षितयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: क्षिति

• हस्ते: in (his) hand
• हस्ते: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: हस्त

• अस्य: of him/its
• अस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Pronoun
• Root: सर्वनाम-प्रातिपदिक: इदम् (एतद्-समूह)

• असत्: there arose; came to be
• असत्: —
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू)

• उत्सः: spring, source
• उत्सः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: उत्स

• गृणते: for the singer who praises
• गृणते: Sampradāna (recipient; ‘for the praiser’)
• Type: Verb
• Root: √गॄ/√गृ (स्तुतौ) → गृण्

• नियुत्वान्: yoked/attended with teams (niyuts)
• नियुत्वान्: Kartā (qualifier of अंशुः)
• Type: Adjective
• Root: प्रातिपदिक: नियुत्वन्त् (नियुत् + वन्त्)

• मध्वः: of sweetness; of honey/soma-juice
• मध्वः: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: मधु

• अंशुः: ray; Soma-stalk/stream
• अंशुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: अंशु

• पवते: purifies itself; flows (as purified Soma)
• पवते: —
• Type: Verb
• Root: √पू (पवने/शोधने) → पवते

• इन्द्रियाय: for Indra’s power; for (the sake of) Indra-strength
• इन्द्रियाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: इन्द्रिय