Rig Veda 9.89.4: Mandala 9, Sukta 89, Mantra 4

Sukta 9.89

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

मधुपृष्ठं घोरमयासमश्वं रथे युञ्जन्त्युरुचक्र ऋष्वम् । स्वसार ईं जामयो मर्जयन्ति सनाभयो वाजिनमूर्जयन्ति ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.89.4

Transliteration

mádhu-pṛṣṭhaṃ ghorám ayā́sam áśvaṃ ráthe yuñjanty uru-cakrá ṛ́ṣvam | svásāra īm jāmáyo marjayanti sánābhayo vā́jinam ūrjayanti ||

Translation

ମଧୁ-ପୃଷ୍ଠ ଥିବା, ଘୋର ଓ ଅୟାସ (ଅଥକ) ଅଶ୍ୱକୁ—ବିସ୍ତୃତ ଚକ୍ରଯୁକ୍ତ ରଥରେ, ଉଚ୍ଚ ଗତିରେ ଚଳିତ—ସେମାନେ ଯୋଗ କରନ୍ତି। ତାହାର ସ୍ୱସାରା ଓ ଜାମୟଃ (ସଗା-ସମ୍ବନ୍ଧୀ) ତାକୁ ମର୍ଜୟନ୍ତି (ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି); ସନାଭୟଃ (ଏକ ନାଭିର) ବାଜିନ (ବେଗବାନ)କୁ ଊର୍ଜାରେ ପୁଷ୍ଟ କରନ୍ତି।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मधुपृष्ठम्: honey-backed / having a sweet back (epithet)
• मधुपृष्ठम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: मधु-पृष्ठ (प्रातिपदिक; समास)

• घोरम्: terrible, formidable
• घोरम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)

• अयासम्: unwearied, tireless
• अयासम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अ-यास (प्रातिपदिक; नञ्-तत्पुरुष)

• अश्वम्: horse
• अश्वम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• रथे: in/on the chariot
• रथे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• युञ्जन्ति: they yoke, harness
• युञ्जन्ति: —
• Type: Verb
• Root: युज् (धातु; युजँ योगे)

• उरुचक्रः: wide-wheeled (having broad wheels)
• उरुचक्रः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उरु-चक्र (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)

• ऋष्वम्: lofty, exalted, mighty
• ऋष्वम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ऋष्व (प्रातिपदिक)

• स्वसारः: sisters
• स्वसारः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: स्वसृ (प्रातिपदिक)

• ईम्: indeed, just, him/it (enclitic particle)
• ईम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: ईम् (निपात/अव्यय)

• जामयः: kinsmen, relatives
• जामयः: कर्तृ (समुच्चित)
• Type: Noun
• Root: जामि (प्रातिपदिक)

• मर्जयन्ति: they wipe/clean/purify
• मर्जयन्ति: —
• Type: Verb
• Root: मृज् (धातु; मृजँ मार्जने)

• सनाभयः: having the same navel (of one hub), closely connected
• सनाभयः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स-नाभि (प्रातिपदिक; समास)

• वाजिनम्: the prize-winner / swift one (steed); vigorous one
• वाजिनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• ऊर्जयन्ति: they strengthen, invigorate
• ऊर्जयन्ति: —
• Type: Verb
• Root: ऊर्ज् (धातु; ऊर्जँ बलप्राणने/ऊर्जायाम्)