Rig Veda 9.86.28: Mandala 9, Sukta 86, Mantra 28
Sukta 9.86
Rishi: Unknown/unspecified in provided input
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
तवेमाः प्रजा दिव्यस्य रेतसस्त्वं विश्वस्य भुवनस्य राजसि । अथेदं विश्वं पवमान ते वशे त्वमिन्दो प्रथमो धामधा असि ॥
Transliteration
tavémāḥ pra-jā́ divyásya rétasaḥ tváṃ víśvasya bhúvanasya rājasi | áthédaṃ víśvaṃ pavamāna té vaśé tvám indo prathamó dhāma-dhā́ asi ||
Translation
ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ତୁମର ହିଁ—ଦିବ୍ୟ ରେତସ (ବୀଜ)ରୁ ଜନ୍ମିତ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭୁବନର ରାଜା। ତେଣୁ, ହେ ପବମାନ, ଏହି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ତୁମ ବଶରେ; ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଧାମମାନଙ୍କ ଆଧାରକୁ ସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା ପ୍ରଥମ ତୁମେ।
Word by Word
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इमाःthese
इमाः:
कर्तृ (with implied ‘are’)
TypePronoun (demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रजाःcreatures / offspring
प्रजाः:
कर्तृ (with implied ‘are’)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
दिव्यस्यof the heavenly
दिव्यस्य:
सम्बन्ध (qualifying genitive)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
रेतसःof the seed / semen
रेतसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वस्यof all / of the whole
विश्वस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भुवनस्यof the world / being
भुवनस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
राजसिyou rule / reign
राजसि:
क्रिया (of the kartā ‘त्वम्’)
TypeVerb
Rootराज् (धातु)
अथthen / and now
अथ:
सम्बन्ध/अन्वय (discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
इदम्this
इदम्:
कर्तृ (with implied ‘is’)
TypePronoun (demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वम्all (this whole)
विश्वम्:
कर्तृ (with implied ‘is’)
TypeAdjective used substantively
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
पवमानO purifying one (Soma)
पवमान:
सम्बोधन (address)
TypeParticiple (present middle)
Rootपवमान (कृदन्त; √पू ‘to purify’)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वशेin (your) control / power
वशे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवश (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
धामधाplacing/establishing the abodes (or: having/setting the dwelling-places)
धामधा:
कर्तृ-विशेषण
TypeCompound / epithet
Rootधामन् + धा (समास/कृदन्त-प्रयोग; ‘धाम’ + √धा ‘to place’)
असिyou are
असि:
क्रिया (of the kartā ‘त्वम्’)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.