Rig Veda 9.85.1: Mandala 9, Sukta 85, Mantra 1

Sukta 9.85

Devata: Soma (for Indra; protective/exorcistic nuance against Rakṣas)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्राय सोम सुषुतः परि स्रवापामीवा भवतु रक्षसा सह । मा ते रसस्य मत्सत द्वयाविनो द्रविणस्वन्त इह सन्त्विन्दवः ॥

Transliteration

índrāya soma suṣútaḥ pári sravā́pāmīvā bhavatu rákṣasā sahá | mā́ te rásasya matsata dvayāvíno dráviṇasvanta ihá sántv índavaḥ ||

Translation

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ହେ ସୋମ, ସୁସୁତ (ସୁପ୍ରେସିତ) ହୋଇ ସବୁଦିଗରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ; ରକ୍ଷସ ସହିତ ରୋଗର ନିଷ୍କାସନ ହେଉ। ଦ୍ୱୟାବିନ—ବିଭକ୍ତ ଓ ଦ୍ୱିମନସ୍କ—ତୁମ ରସକୁ ଆସ୍ୱାଦନ ନ କରୁନ୍ତୁ; ଏଠାରେ ଇନ୍ଦବଃ (ଦୀପ୍ତ ବିନ୍ଦୁମାନେ) ସତ୍ୟଧନରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ ରୁହନ୍ତୁ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्राय: to/for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सोम: O Soma / Soma
• सोम: सम्बोधन (प्रयोगतः)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• सुषुतः: well-pressed (well-extracted)
• सुषुतः: कर्तृ-विशेषणम् (सोमस्य)
• Type: Participle
• Root: √सु (सुनोति ‘to press/extract’)

• परि: around; forth
• परि: क्रियाविशेषणम् (परितः/समन्तात्)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• स्रव: flow!
• स्रव: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्रु (स्रवति ‘to flow’)

• अप: away
• अप: क्रियाविशेषणम् (अप- ‘away’)
• Type: Indeclinable
• Root: अप (उपसर्ग/अव्यय)

• अमीवाः: afflictions, diseases
• अमीवाः: कर्तृ (भवतु इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: अमीवा (प्रातिपदिक) ‘disease/affliction’

• भवतु: let it be / may it become
• भवतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति ‘to be, become’)

• रक्षसा: with the demon (Rākṣas) / with harmful power
• रक्षसा: सह-सम्बन्धे करण/सहकारक (सह इत्यनेन)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक) ‘demon, harm’

• सह: together with
• सह: सहकारक-निर्देशक
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)

• मा: do not
• मा: वाक्य-निषेधक
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• ते: of you/thy
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रसस्य: of the juice, of the sap
• रसस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: रस (प्रातिपदिक)

• मत्सत: be exhilarated / rejoice
• मत्सत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मद् (मदति ‘to be exhilarated, rejoice’)

• द्वयाविनः: twofold (ones)
• द्वयाविनः: कर्तृ-विशेषणम् (द्रविणस्वन्तः)
• Type: Adjective
• Root: द्वयाविन् (प्रातिपदिक) ‘having twofold (nature/possession)’

• द्रविणस्वन्तः: wealth-possessing (ones)
• द्रविणस्वन्तः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: द्रविणस्वन्त् (प्रातिपदिक) ‘possessing wealth’

• इह: here
• इह: अधिकरण (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• सन्तु: let them be
• सन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (अस्ति ‘to be’)

• इन्दवः: Soma-drops
• इन्दवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक) ‘drop; Soma-drop’