Rig Veda 9.1.9 — Mandala 9, Sukta 1, Mantra 9

Sukta 9.1

Rishi: Madhucchandas (traditional)

Devata: Soma Pavamāna; Indra as recipient

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

अभीममघ्न्या उत श्रीणन्ति धेनवः शिशुम् । सोममिन्द्राय पातवे ॥

Transliteration

abhī́m amághnyā utá śrīṇánti dhenávaḥ śíśum | sómam índrāya pātáve ||

Translation

ତାହାର ଚାରିପାଖେ ଅଘ୍ନ୍ୟା—ଅହିଂସ୍ୟ ଗାଈମାନେ—ଏବଂ ପୋଷକ ଧେନୁମାନେ ଏହି ଶିଶୁରୂପ ସୋମକୁ ମିଶାଇ ସମୃଦ୍ଧ କରନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ ସୋମକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି।

Word by Word

• अभीमम्: towards/unto this (him), this one
• अभीमम्: कर्म (object of ‘श्रीणन्ति’) / लक्ष्य
• Type: Pronoun (with preverb) / Indeclinable+Pronoun
• Root: अभि (उपसर्ग) + इमम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘इदम्’)

• अमघ्न्याः: the ‘unharming/holy’ ones (cows)
• अमघ्न्याः: कर्तृ (doer of ‘श्रीणन्ति’)
• Type: Noun/Adjective (used substantively)
• Root: अमघ्न्या (प्रातिपदिक; ‘अ-’ + √मघ्/मघ्न?; वैदिक विशेषण ‘अमघ्न्या’ = ‘अहिंस्या/अवध्य’), here as noun ‘cows’

• उत: and, also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• श्रीणन्ति: they mix/prepare (strain)
• श्रीणन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √श्री (श्रीणाति = ‘to mix, blend, strain/prepare’), class IX (श्रीणाति)

• धेनवः: milch-cows
• धेनवः: कर्तृ (apposition to अमघ्न्याः)
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)

• शिशुम्: the child/young one
• शिशुम्: कर्म (object; ‘the young one’)
• Type: Noun
• Root: शिशु (प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma
• सोमम्: कर्म (in apposition to शिशुम्; what is prepared) / also object for implied offering
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान (recipient)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• पातवे: to drink
• पातवे: प्रयोजन/उद्देश्य (purpose)
• Type: Verbal noun / Infinitive
• Root: √पा (to drink) → पातृ/पातु?; here infinitive ‘पातवे’ (वैदिक तुमर्थ/इन्फिनिटिव) from √पा