Rig Veda 8.99.2: Mandala 8, Sukta 99, Mantra 2

Sukta 8.99

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

मत्स्वा सुशिप्र हरिवस्तदीमहे त्वे आ भूषन्ति वेधसः । तव श्रवांस्युपमान्युक्थ्या सुतेष्विन्द्र गिर्वणः ॥

Transliteration

mátsvā suśipra harivas tád īmahe tvé ā́ bhūṣanti védhasaḥ | táva śrávāṃsy upamā́ny ukthyā́ sutéṣv indra girvaṇaḥ ||

Translation

ହେ ସୁଶିପ୍ର (ସୁନ୍ଦର ଓଠବାନ), ହେ ହରିବଃ (ହରି ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ)! ଉଲ୍ଲାସରେ ମତ୍ତ ହେଅ; ସେଇ ଆମ ଆକାଂକ୍ଷା—ତୁମ ଉପରେ ବେଧସଃ (ଜ୍ଞାନୀମାନେ) ନିଜ ଅଲଙ୍କାରମୟ ଚିନ୍ତା ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଗିର୍ବଣଃ (ସ୍ତୁତିପ୍ରିୟ), ସୁତ ସୋମରେ ତୁମ ଶ୍ରବାଂସି (କୀର୍ତ୍ତିମାନ) ଉକ୍ଥ୍ୟ—ଘୋଷଣାଯୋଗ୍ୟ—ରୂପେ ଉନ୍ନତ ହୁଏ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मत्स्वा: be exhilarated / become gladdened (by the soma)
• मत्स्वा: — (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb (imperative-like injunctive) / exhortation
• Root: मद् (धातु) → मत्स्व (कृदन्त/आदेश) + आ (उपसर्ग/आगम)

• सुशिप्र: O fair-lipped / O handsome-jawed (Indra)
• सुशिप्र: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: सु- + शिप्र (प्रातिपदिक)

• हरिवः: O possessor of the tawny steeds
• हरिवः: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun/Adjective (vocative epithet)
• Root: हरि-वत् (प्रातिपदिक: हरिवस्)

• तत्: that (boon/thing)
• तत्: कर्म (इष्ट/प्रार्थ्य वस्तु)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ईमहे: we seek / we request
• ईमहे: — (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ईम् (धातु: ई/इ ‘to seek, request’)

• त्वे: in you / with you
• त्वे: अधिकरण (आश्रय/स्थान: ‘in/with you’)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: — (क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• भूषन्ति: they adorn / they attend / they serve
• भूषन्ति: — (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भूष् (धातु)

• वेधसः: the wise ones / inspired seers
• वेधसः: कर्तृ (भूषन्ति)
• Type: Noun
• Root: वेधस् (प्रातिपदिक)

• तव: your
• तव: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• श्रवांसि: fames, glories
• श्रवांसि: कर्तृ/विषय (उक्थ्याः—स्तुत्यवस्तु)
• Type: Noun
• Root: श्रवस् (प्रातिपदिक)

• उपमानि: as comparisons / exemplary (matchless)
• उपमानि: विशेषण/समनाधिकरण
• Type: Noun/Adjective
• Root: उपमान (प्रातिपदिक)

• उक्थ्या: to be praised in hymns / hymn-worthy
• उक्थ्या: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: उक्थ्य (प्रातिपदिक; उक्थ ‘hymn’ से) অথবা उक्थ्य- (स्तुत्य)

• सुतेषु: among the pressed (soma-draughts)
• सुतेषु: अधिकरण (where/among: ‘at the pressings’)
• Type: Noun
• Root: सुत (कृदन्त; √सु ‘to press’ → सुत ‘pressed (soma)’)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• गिर्वणः: O one delighted in hymns / praised by singers
• गिर्वणः: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective (vocative epithet)
• Root: गिर्-वन्त् (प्रातिपदिक: गिर्वणस्)