Rig Veda 8.90.2 — Mandala 8, Sukta 90, Mantra 2
Sukta 8.90
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं दाता प्रथमो राधसामस्यसि सत्य ईशानकृत् । तुविद्युम्नस्य युज्या वृणीमहे पुत्रस्य शवसो महः ॥
Transliteration
tváṃ dātā́ prathamó rā́dhasām asyási satyá īśānakṛ́t | tuvídyumnasya yújyā́ vṛṇīmahe putrásya śávaso maháḥ ||
Translation
ତୁମେ ରାଧସାମ୍ (ଦାନ-ସିଦ୍ଧି)ର ପ୍ରଥମ ଦାତା; ତୁମେ ସତ୍ୟ ଈଶାନକୃତ୍—ଆଧିପତ୍ୟ ସ୍ଥାପକ ପ୍ରଭୁ। ତୁମ ତୁବିଦ୍ୟୁମ୍ନ (ଅତିଦୀପ୍ତି) ଶକ୍ତି ସହିତ ଯୁଜ୍ୟ (ଯୋଗ/ଯୋଡ଼ା)କୁ ଆମେ ବରଣ କରୁ—ପୁତ୍ରତ୍ୱର ମହାନ ଶବସ୍ (ବଳ) ଯାହା ଆମ ଭିତରେ ପରାକ୍ରମ ବଢ଼ାଏ।
Word by Word
त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दाताgiver
दाता:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Root√दा (दाने) → दातृ (कर्तरि-तृन्)
प्रथमःfirst, foremost
प्रथमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
राधसाम्of gifts/bounties
राधसाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootराधस् (नपुंसक-प्रातिपदिक)
अस्यof this (one/this)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
असिthou art
असि:
(अस्ति-क्रिया; कर्तृ=त्वम्)
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
सत्यःtrue
सत्यः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
ईशानकृत्sovereign-doer; one who acts as lord
ईशानकृत्:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeCompound (adjectival epithet)
Rootईशान (प्रातिपदिक, ‘ruling/sovereign’) + √कृ (करणे) → कृत् (कृदन्त, ‘maker/doer’)
तुविद्युम्नस्यof great glory/splendour
तुविद्युम्नस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (genitive compound)
Rootतुवि (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘much, greatly’) + द्युम्न (नपुंसक-प्रातिपदिक) → तुविद्युम्न (समास-प्रातिपदिक)
युज्याto be joined/appropriated; fitting
युज्या:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Root√युज् (योजने) → युज्य (यत्/ण्यत्-प्रत्यय, ‘fit to be yoked/used’)
वृणीमहेwe choose, we seek
वृणीमहे:
(क्रिया; कर्तृ=वयम्)
TypeVerb
Root√वृ (वरणे)
पुत्रस्यof the son
पुत्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
शवसःof strength, might
शवसः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootशवस् (नपुंसक-प्रातिपदिक)
महःof greatness; of the great (power)
महः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहत्/महि (प्रातिपदिक; ‘greatness’) / महस् (नपुंसक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.