Rig Veda 8.61.2: Mandala 8, Sukta 61, Mantra 2
Sukta 8.61
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
तं हि स्वराजं वृषभं तमोजसे धिषणे निष्टतक्षतुः । उतोपमानां प्रथमो नि षीदसि सोमकामं हि ते मनः ॥
Transliteration
táṃ hí sva-rā́jaṃ vṛṣabháṃ tám ójase dhiṣáṇe niṣ-tatakṣátuḥ | utópa-mā́nāṃ prathamó ní ṣīdasi sóma-kā́maṃ hí te mánaḥ ||
Translation
ସେ ସ୍ୱରାଜ (ସ୍ୱୟଂ-ଶାସକ) ବୃଷଭଙ୍କୁ—ବଳ ପାଇଁ—ଧିଷଣାମାନେ (ପ୍ରେରିତ ବୁଦ୍ଧିମାନେ) ଗଢ଼ିଛନ୍ତି। ଏବଂ ଉପମାନଯୋଗ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କର; କାରଣ ତୁମ ମନ ସତ୍ୟରେ ସୋମକାମ।
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म (स्तुत्य/प्राप्त्य-वस्तु)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed/for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
स्वराजम्the self-ruling/sovereign
स्वराजम्:
कर्म (तम् इति विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootस्वराज् (प्रातिपदिक; स्व + राज्)
वृषभम्bull (mighty one)
वृषभम्:
कर्म (तम् इति विशेषणम्)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ओजसेfor strength
ओजसे:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन-दत्तिः)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
धिषणेthe two Dhīṣaṇās (inspirations/insights)
धिषणे:
कर्तृ (निष्टतक्षतु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootधिषणा (प्रातिपदिक)
निष्टतक्षतुhave fashioned/formed
निष्टतक्षतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootतक्ष् (धातु; नि-उपसर्गेण)
उतand/also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
उपमानाम्of comparisons/likenesses
उपमानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootउपमा (प्रातिपदिक)
प्रथमःthe first
प्रथमः:
कर्तृ (नि षीदसि इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
निdown
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
षीदसिyou sit/settle
षीदसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootसद् (धातु; नि-उपसर्गेण)
सोमकामम्desiring Soma
सोमकामम्:
कर्म (मनः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसोमकाम (प्रातिपदिक; सोम + काम)
हिindeed/for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मनःmind
मनः:
कर्तृ/विषय (अस्ति/भवति इति लुप्त-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.