Rig Veda 8.25.2 — Mandala 8, Sukta 25, Mantra 2

Sukta 8.25

Devata: Mitra-Varuṇa

Samhita Patha (Devanagari)

मित्रा तना न रथ्या वरुणो यश्च सुक्रतुः । सनात्सुजाता तनया धृतव्रता ॥

Transliteration

mitrā́ tanā́ na rathyā́ varúṇo yáś ca sukrátūḥ | sanā́t sujātā́ tanáyā dhṛtávratā ||

Translation

ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ—ସୁଯୁକ୍ତ ରଥସାରଥିମାନଙ୍କ ପରି ଏକସାଥି ଗତି କରନ୍ତି; ବରୁଣ ଓ ଯିଏ ଦୀପ୍ତିମାନ ସଙ୍କଳ୍ପବାନ (ଶୁକ୍ରତୁ)। ସନାତନ ମୂଳରୁ ଜନ୍ମିତ, ସତ୍ୟ ସନ୍ତାନ, ନିଜ ବ୍ରତ/ଧର୍ମକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Word by Word

• मित्रा: Mitra (the god), the pair Mitra (and Varuṇa)
• मित्रा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• तना: by extension; in due course; indeed (emphatic/continuative)
• तना: अधिकारण/प्रकार (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तना (अव्यय; तन्-सम्बद्ध)

• न: like, as
• न: उपमान-निर्देशक (तुलना)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• रथ्या: the chariot-road; chariot-way (as a simile)
• रथ्या: कर्तृ (उपमान-पद)
• Type: Noun/Adjective
• Root: रथ्य (प्रातिपदिक; रथ-सम्बद्ध)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ (सम्बन्ध/अन्वयः वरुणे)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• सुक्रतुः: of good resolve/power; wise, strong in will
• सुक्रतुः: कर्तृ (वरुणस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सु-क्रतु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय: ‘सु’+‘क्रतु’)

• सनात्: from of old; since ancient times
• सनात्: अपादान/काल (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सनात् (अव्यय)

• सुजाता: well-born; nobly born
• सुजाता: कर्तृ (तनयाः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-जात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जन् ‘to be born’ + क्त)

• तनयाः: offspring; daughters/children
• तनयाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)

• धृतव्रता: holding fast to vows; steadfast in ordinances
• धृतव्रता: कर्तृ (तनयाः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: धृत-व्रत (कृदन्त-समास; √धृ ‘to hold’ + क्त + व्रत)