Rig Veda 7.63.5: Mandala 7, Sukta 63, Mantra 5

Sukta 7.63

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Mitra–Varuṇa (with Sūrya as the occasion/symbol of their eye and path)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यत्रा चक्रुरमृता गातुमस्मै श्येनो न दीयन्नन्वेति पाथः । प्रति वां सूर उदिते विधेम नमोभिर्मित्रावरुणोत हव्यैः ॥

Transliteration

yátrā cakrúr amṛ́tā gātúm asmai śyénो ná dī́yan ánv eti pā́thaḥ | práti vāṃ sūra údite vidhema námo-bhir mitrāvaruṇota havyáiḥ ||

Translation

ଯେଉଁଠାରେ ଅମୃତ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗମନପଥ ଗଢ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେ ଶ୍ୟେନ (ବାଜ) ପରି ଦ୍ରୁତ ଉଡାଣରେ ସେଇ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟବେଳେ ଆମେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସେବା କରୁ—ହେ ମିତ୍ର-ବରୁଣ—ନମସ୍କାରରେ ଏବଂ ହବ୍ୟ (ଆହୁତି)ରେ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय-प्रातिपदिक)

• चक्रुः: they have made / they made
• चक्रुः: कर्तृ (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• अमृताः: the immortals (gods)
• अमृताः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• गातुम्: a path / passage
• गातुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: गातु (प्रातिपदिक; √गा/गम् ‘to go’ से ‘going, path’)

• अस्मै: for him
• अस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• श्येनः: the falcon
• श्येनः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: श्येन (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• दीयन्: flying / in flight
• दीयन्: कर्तृ (अन्वेति-क्रिया का)
• Type: Verb
• Root: दी (धातु; ‘to fly/soar’—वेदिक प्रयोग)

• अन्वेति: follows
• अन्वेति: कर्तृ (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु-इ (धातु)

• पाथः: the path / course
• पाथः: कर्म
• Type: Noun
• Root: पाथ (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• वाम्: to you two / of you two
• वाम्: सम्प्रदान (उद्देश्य: ‘to you two’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सूरः: the Sun
• सूरः: कर्तृ (विधेम-क्रिया का)
• Type: Noun
• Root: सूर (प्रातिपदिक)

• उदिते: at the rising
• उदिते: अधिकारण
• Type: Adjective/Participle
• Root: उदित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √उद्-इ ‘to rise’)

• विधेम: may we perform / may we serve
• विधेम: कर्तृ (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-धा (धातु)

• नमोभिः: with obeisances
• नमोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• मित्रावरुणा: O Mitra and Varuṇa
• मित्रावरुणा: सम्प्रदान (यज्य-देवता)
• Type: Noun
• Root: मित्रावरुण (द्वन्द्व-समास प्रातिपदिक)

• उत: and also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (अव्यय)

• हव्यैः: with oblations
• हव्यैः: करण
• Type: Noun
• Root: हव्य (प्रातिपदिक)