Rig Veda 7.62.4: Mandala 7, Sukta 62, Mantra 4

Sukta 7.62

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Dyāvā-Pṛthivī and Aditi; with Varuṇa, Vāyu, Mitra invoked as moral-vital powers

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

द्यावाभूमी अदिते त्रासीथां नो ये वां जज्ञुः सुजनिमान ऋष्वे । मा हेळे भूम वरुणस्य वायोर्मा मित्रस्य प्रियतमस्य नृणाम् ॥

Transliteration

dyā́vābhūmī adite trā́sīthāṃ no yé vāṃ jajñúḥ sujánimāna ṛṣvé | mā́ héḷe bhūma váruṇasya vāyór mā́ mitrásya priyátamasya nṛṇā́m ||

Translation

ହେ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ, ହେ ଅଦିତି, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର—ଆମକୁ, ଯେମାନେ ତୁମ ଉନ୍ନତ ‘ସୁଜନିମାନ’ (ଶୁଭ-ଜନ୍ମ-ଅବସ୍ଥା)ରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛୁ। ବରୁଣଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଆମେ ନ ପଡ଼ୁ, ବାୟୁଙ୍କ ଅପ୍ରସାଦରେ ନ ପଡ଼ୁ; ଏବଂ ନରମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ମିତ୍ରଙ୍କ ଆଘାତ/ଅପମାନରେ ମଧ୍ୟ ନ ପଡ଼ୁ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• द्यावा: the two (Heaven-)Skies
• द्यावा: Kartā
• Type: Noun
• Root: द्याव् (प्रातिपदिक: द्यौ/द्याव-)

• भूमी: the two Earths / Heaven-and-Earth (paired)
• भूमी: Kartā
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)

• अदिते: O Aditi
• अदिते: (सम्बोधन) संबोधित देवता
• Type: Noun (vocative)
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• त्रासीथाम्: protect (you two)!
• त्रासीथाम्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: त्रा (धातु; ‘to protect’)

• नः: us / for us
• नः: Karma (प्राप्त्यर्थे) / Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• ये: who
• ये: Kartā
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद्

• वाम्: of you two
• वाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• जज्ञुः: have known / recognized
• जज्ञुः: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु; ‘to know’)

• सुजनिमानः: (those) of good birth / well-born
• सुजनिमानः: Kartā (apposition to ये)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सु- + जनिमन् (प्रातिपदिक; ‘good birth/origin’)

• ऋष्वे: O lofty ones
• ऋष्वे: (सम्बोधन) संबोधित देवता
• Type: Adjective (vocative/locative nuance in Vedic)
• Root: ऋष्व (प्रातिपदिक; ‘lofty, exalted’)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• हेळे: in (your) wrath
• हेळे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: हेळा/हेळि (प्रातिपदिक; ‘wrath, offense’)

• भूम: may we be / let us fall
• भूम: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु; ‘to be’)

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• वायोः: of Vāyu
• वायोः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• मित्रस्य: of Mitra
• मित्रस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• प्रियतमस्य: most dear
• प्रियतमस्य: विशेषण (to मित्रस्य)
• Type: Adjective
• Root: प्रियतम (प्रातिपदिक; superlative of प्रिय)

• नृणाम्: of men / of people
• नृणाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)