Rig Veda 7.59.2: Mandala 7, Sukta 59, Mantra 2

Sukta 7.59

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Viśve Devāḥ (collective gods invoked in 7.59)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

युष्माकं देवा अवसाहनि प्रिय ईजानस्तरति द्विषः । प्र स क्षयं तिरते वि महीरिषो यो वो वराय दाशति ॥

Transliteration

yuṣmā́kaṃ devā́ avásā́hani priyá ījānáḥ tarati dvíṣaḥ | prá sá kṣáyaṃ tirate ví mahī́r íṣo yó vo várāya dā́śati ||

Translation

ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କର ଅବସା (ରକ୍ଷା-ସହାୟ) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରିୟ ଯଜମାନ—ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା—ଦ୍ୱିଷଃ (ଶତ୍ରୁଶକ୍ତି)କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ସେ କ୍ଷୟ (ନିବାସସ୍ଥାନ) ଲାଭ କରେ ଏବଂ ମହାନ ଇଷଃ (ବଳର ପ୍ରେରଣା)କୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ପ୍ରସାର କରେ—ଯେ ତୁମର ବର (ପସନ୍ଦ) ଓ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ତୁମକୁ ଦାନ ଅର୍ପେ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युष्माकम्: of you (pl.)
• युष्माकम्: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवाः: O gods / the gods
• देवाः: सम्बोधन/कर्तृ (addressed agents)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अवसाहनि: in (your) helping/warding-off (i.e., in protection)
• अवसाहनि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अवसा-हन् (अवस् ‘help’ + √हन् ‘to strike/ward off’; RV compound)

• प्रियः: dear, beloved
• प्रियः: कर्तृ (as predicate of the subject)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• ईजानः: having worshipped / worshipping
• ईजानः: कर्तृ (agent, with prior action)
• Type: Participle
• Root: √यज् (ईजान-; क्त्वा/क्त-सम्बद्धः, परस्मैपद-भावकृदन्त)

• तरति: crosses over, overcomes
• तरति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √तॄ (तरति)

• द्विषः: the haters, enemies
• द्विषः: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्विष् (प्रातिपदिक/शत्रु-वाचक ‘hater’)

• प्र: forth, forward
• प्र: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्षयम्: dwelling, abode
• क्षयम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक)

• तिरते: passes through/over, reaches across
• तिरते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √तॄ (तिरते)

• वि: apart, widely, asunder
• वि: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/निपात)

• महीः: great (f.)
• महीः: कर्म (with implied noun, e.g., ‘forces/streams’)
• Type: Adjective
• Root: मही (प्रातिपदिक)

• इषः: refreshments, strengths, nourishments
• इषः: कर्म
• Type: Noun
• Root: इष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, strength, nourishment’)

• यः: who
• यः: कर्तृ (relative)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वः: for you / of you
• वः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (contextual)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (enclitic pronoun)

• वराय: for choice boon / for the wished gift
• वराय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)

• दाशति: gives, offers (as a gift/oblation)
• दाशति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √दाश् (दाशति)