Mantra 9
Sukta 7.15
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Agni
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely; with a concluding pāda as a compact epithet)
Samhita Patha (Devanagari)
उप त्वा सातये नरो विप्रासो यन्ति धीतिभिः । उपाक्षरा सहस्रिणी ॥
Samhita Patha (IAST)
उप॑ त्वा सा॒तये॒ नरो॒ विप्रा॑सो यन्ति धी॒तिभि॑: । उपाक्ष॑रा सह॒स्रिणी॑ ॥
Transliteration
úpa tvā sātáye náro víprāso yanti dhītí-bhiḥ | upā́kṣarā sahasríṇī ||
Translation
ସାତି (ଜୟ) ପାଇଁ ତୁମ ପାଖକୁ ନରମାନେ—ବିପ୍ରମାନେ—ଧୀତିମାନଙ୍କ ସହ ଗତି କରନ୍ତି; ତୁମ ଦିଗକୁ ସହସ୍ରିଣୀ ବାଣୀ ଆସେ—ଉପାକ୍ଷରା, ଅକ୍ଷର-ଅକ୍ଷରରେ ଗଠିତ ଦୀପ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ—ଚେତନାରେ ଜୟକୁ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ।
Padapatha (Word Analysis)
उप॑ । त्वा॒ । सा॒तये॑ । नरः॑ । विप्रा॑सः । य॒न्ति॒ । धी॒तिऽभिः॑ । उप॑ । अक्ष॑रा । स॒ह॒स्रिणी॑ ॥उप । त्वा । सातये । नरः । विप्रासः । यन्ति । धीतिभिः । उप । अक्षरा । सहस्रिणी ॥upa | tvā | sātaye | naraḥ | viprāsaḥ | yanti | dhīti-bhiḥ | upa | akṣarā | sahasr iṇī
Word by Word
उपnear; towards (up to)
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सातयेfor winning; for attainment
सातये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसाति- (स्त्री/पुं प्रातिपदिक; ‘साति’ = प्राप्ति/विजय/लाभ)
नरःmen
नरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनर- (प्रातिपदिक)
विप्रासःinspired poets; seers
विप्रासः:
कर्तृ (नरः का विशेषण/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootविप्र- (प्रातिपदिक)
यन्तिthey go; they come
यन्ति:
—
TypeVerb
Rootया (धातु) ‘to go’
धीतिभिःwith hymns; with devout thoughts
धीतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootधीति- (प्रातिपदिक; ‘thought, hymn, devotion’)
उपnear; towards
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
अक्षराthe imperishable one
अक्षरा:
कर्तृ (द्वितीय पादे सम्बोधन/स्तुति-प्रयोगः; ‘she’ as addressed/mentioned)
TypeNoun/Adjective
Rootअक्षरा- (प्रातिपदिक; ‘imperishable’, also a divine epithet)
सहस्रिणीthousand-fold; possessing thousands
सहस्रिणी:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootसहस्रिन्/सहस्रिणी- (प्रातिपदिक; ‘thousand-fold/possessing thousands’)