Rig Veda 6.73.3: Mandala 6, Sukta 73, Mantra 3

Sukta 6.73

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)

Devata: Bṛhaspati

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

बृहस्पतिः समजयद्वसूनि महो व्रजान्गोमतो देव एषः । अपः सिषासन्त्स्वरप्रतीतो बृहस्पतिर्हन्त्यमित्रमर्कैः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.73.3

Transliteration

bṛ́haspátiḥ sám ajayad vásūni mahó vrājā́n gómato devá eṣáḥ | apáḥ sisāsánt svàr ápratīto bṛ́haspátir hánty amítram arkáiḥ ||

Translation

ବୃହସ୍ପତି ଏକସାଥିରେ ବସୁ (ଧନ-ସମ୍ପଦ) ଜୟ କଲେ—ମହାନ, ଗୋମୟ (ଗୋ-ସମୃଦ୍ଧ) ତେଜସ୍ବୀ ବ୍ରଜମାନ; ଏହି ଦେବ। ଅପଃ (ଜଳ) ଓ ସ୍ୱର୍ (ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ପ୍ରକାଶ)କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା, ଅପ୍ରତିହତ ବୃହସ୍ପତି ନିଜ ପ୍ରକାଶମୟ ଅର୍କୈଃ (ସ୍ତୁତି-ହିମ୍ନ) ଦ୍ୱାରା ଅମିତ୍ର (ଶତ୍ରୁ) ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରହାର କରନ୍ତି।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति- (प्रातिपदिक)

• समजयत्: conquered, won
• समजयत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जि (जये)

• वसूनि: goods, riches
• वसूनि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वसु- (प्रातिपदिक)

• महो: of the great
• महो: सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: महत्- (प्रातिपदिक)

• व्रजान्: enclosures, pens (cattle-stalls)
• व्रजान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्रज- (प्रातिपदिक)

• गोमतः: rich in cows
• गोमतः: कर्म
• Type: Adjective
• Root: गोमत्- (प्रातिपदिक)

• देवः: the god
• देवः: कर्तृ (सम्बोधनार्थ/विशेषणार्थ: एषः के लिए)
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• एषः: this (one)
• एषः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अपः: waters
• अपः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अप्- (प्रातिपदिक)

• सिषासन्त्: desiring to set in motion / to direct
• सिषासन्त्: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: √शास् (शासने) / desiderative stem सि-षास-

• स्वः: to heaven, heavenward
• स्वः: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: स्वर्/स्वः (अव्यय/नाम)

• अप्रतीतः: unopposed, not resisted
• अप्रतीतः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective (participle)
• Root: प्रति-√इ (प्रतीति/प्रत्यय) → प्रतीत (कृदन्त); न-प्रतीत

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति- (प्रातिपदिक)

• हन्ति: strikes, slays
• हन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हन् (हिंसागत्योः)

• अमित्रम्: the foe
• अमित्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अमित्र- (प्रातिपदिक)

• अर्कैः: with hymns (praises)
• अर्कैः: करण
• Type: Noun
• Root: अर्क- (प्रातिपदिक)