Rig Veda 6.44.9: Mandala 6, Sukta 44, Mantra 9

Sukta 6.44

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in edition)

Samhita Patha (Devanagari)

द्युमत्तमं दक्षं धेह्यस्मे सेधा जनानां पूर्वीररातीः । वर्षीयो वयः कृणुहि शचीभिर्धनस्य सातावस्माँ अविड्ढि ॥

Transliteration

dyumáttamaṃ dákṣaṃ dhehy asmè sédhā jánānāṃ pūrvī́r arā́tīḥ | várṣīyo váyaḥ kṛṇuhi śácībhiḥ dhánasya sātā́v asmā́ṃ aviḍḍhi ||

Translation

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଦ୍ୟୁମତ୍ତମ ଦକ୍ଷତା (ଦକ୍ଷ) ସ୍ଥାପନ କର; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ପୁରାତନ ବୈରକୁ ଦୂରେ ହଂକାର। ତୋର ଶଚୀଭିଃ (କୌଶଳ-ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ଆମର ବୟଃ—ଜୀବନବଳ—ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି କର; ଧନସ୍ୟ ସାତୌ (ଧନ-ବିଜୟ/ପ୍ରାପ୍ତି)ରେ ଆମକୁ ଭେଦି-ରକ୍ଷି ସୁରକ୍ଷିତ କର।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• द्यु॒मत्त॑मम्: most splendid, most radiant
• द्यु॒मत्त॑मम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: द्यु॒मत् (प्रातिपदिक) < द्युत् ‘दीप्तौ’

• दक्षम्: skill, power, ability
• दक्षम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)

• धेहि: place! bestow!
• धेहि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) ‘धारणे/स्थापने’

• अस्मे: to us
• अस्मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सेधाः: ward off! repel!
• सेधाः: (क्रिया)
• Type: Verb (finite, Vedic injunctive/imperative-type) / or verbal form used as predicate
• Root: सेध (प्रातिपदिक) < सिध्/सेध् ‘निवारणे/प्रतिषेधे’

• जनानाम्: of the peoples
• जनानाम्: Adhikaraṇa (सम्बन्ध/षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• पूर्वीः: former, earlier, long-standing
• पूर्वीः: Karma
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• अरातीः: hostilities, harms, enmities
• अरातीः: Karma
• Type: Noun
• Root: अराति (प्रातिपदिक)

• वर्षीयः: greater, stronger
• वर्षीयः: Karma
• Type: Adjective
• Root: वर्षीयस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मकः) < वृध् ‘वर्धने’

• वयः: vital strength; vigor
• वयः: Karma
• Type: Noun
• Root: वयस् (प्रातिपदिक)

• कृणुहि: make! produce!
• कृणुहि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) ‘करणे’

• शचीभिः: with (your) powers/skills
• शचीभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: शची (प्रातिपदिक)

• धनस्य: of wealth
• धनस्य: Adhikaraṇa (सम्बन्ध/षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)

• सातौ: in the winning; in the gaining
• सातौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: साति (प्रातिपदिक) < सा ‘जये/लाभे’

• अस्मान्: us
• अस्मान्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अविड्ढि: pierce through; strike (down the foe)
• अविड्ढि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्यध्/विध् (धातु) ‘वेधने/आघाते’ (वैदिक रूपम्)