
Sukta 6.32
Bharadvāja Bārhaspatya
Indra
Triṣṭubh
ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ସୂକ୍ତ ନବରଚିତ ବାଣୀରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ, ବଜ୍ରଧାରୀ (ବଜ୍ରିନ୍) ଓ ଦୁର୍ଗଭେଦୀ (ପୁରନ୍ଦର) ଭାବେ ତାଙ୍କ ଅପରାଜେୟ ଶକ୍ତିକୁ ଉତ୍ସବ କରେ। ପ୍ରେରିତ ଋଷିମାନେ ଓ ଅଗ୍ନିବହ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଲଭ୍ୟ ତାଙ୍କ ବିଜୟକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଶେଷରେ ଜଳମୁକ୍ତି/ଜଳଲାଭରେ ପରିଣତ ହୁଏ—ଯାହା ଜୀବନ, ଉର୍ବରତା ଓ ନିରୋଧବିହୀନ ସାଧନାର ପ୍ରତୀକ।
Mantra 1
अपूर्व्या पुरुतमान्यस्मै महे वीराय तवसे तुराय । विरप्शिने वज्रिणे शंतमानि वचांस्यासा स्थविराय तक्षम् ॥
ଅପୂର୍ବ ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରଚୁର ଏହି ବଚନଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେ ତାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଗଢ଼ୁଛୁ—ମହାବୀର, ବଳବାନ ଓ ତୁର (ଦ୍ରୁତ) ପାଇଁ; ବିଶାଳକର୍ମା ବଜ୍ରଧାରୀ ପାଇଁ। ସ୍ଥବିର (ଅଚଳ) ତାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣୀକୁ ଆମେ ଖୋଦି ଗଢ଼ୁଛୁ।
Mantra 2
स मातरा सूर्येणा कवीनामवासयद्रुजदद्रिं गृणानः । स्वाधीभिॠक्वभिर्वावशान उदुस्रियाणामसृजन्निदानम् ॥
କବିମାନଙ୍କ ତେଜରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଦୁଇ ମାତାକୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପିତ କଲେ; ସ୍ତୁତି କରୁଥିବାବେଳେ ଅଦ୍ରି (ଶିଳା)କୁ ଭେଦିଦେଲେ। ସ୍ୱାଧୀ (ସ୍ୱ-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ) ଧୀମାନ ଚିନ୍ତା ଓ ଋକ୍ୱ (ଋଚାଗାୟକ)ମାନଙ୍କ ସହ ଉଲ୍ଲସିତ ହୋଇ, ଉସ୍ରିୟ (ପ୍ରଭାମୟ ଗୋବୃନ୍ଦ)କୁ ଉପରକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ନିଦାନ (ନିବାସ/ସ୍ଥାନ)କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
Mantra 3
स वह्निभिॠक्वभिर्गोषु शश्वन्मितज्ञुभिः पुरुकृत्वा जिगाय । पुरः पुरोहा सखिभिः सखीयन्दृळ्हा रुरोज कविभिः कविः सन् ॥
ବହ୍ନି (ଅଗ୍ନି-ବାହକ)ମାନଙ୍କ ସହ ଓ ଋକ୍ୱ (ଗାୟକ)ମାନଙ୍କ ସହ, ଗୋଷୁ (କିରଣ/ଗୋବୃନ୍ଦମଧ୍ୟରେ) ସଦା, ମିତଜ୍ଞୁ (ମାପିତ ଜ୍ଞାନୀ)ମାନଙ୍କ ସହ, ଅନେକ ପ୍ରକାରେ କର୍ମ କରି ସେ ବିଜୟ ଲାଭ କଲେ। ପୁରଃପୁରୋହା (ଦୁର୍ଗଭେଦକ), ସଖମାନଙ୍କ ସହ ସଖ୍ୟରେ ଚାଲି, ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିରୋଧକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କବି ହୋଇ, ଆମ ଭିତରେ କବିତ୍ୱ-ଶକ୍ତିରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
Mantra 4
स नीव्याभिर्जरितारमच्छा महो वाजेभिर्महद्भिश्च शुष्मैः । पुरुवीराभिर्वृषभ क्षितीनामा गिर्वणः सुविताय प्र याहि ॥
ହେ ଗିର୍ବଣ (ସ୍ତୁତିପ୍ରିୟ) ଦେବ! ତୁମ ନୀବ୍ୟା (ଆଧାରଦାୟିନୀ) ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ, ମହା ବାଜ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ଓ ପ୍ରବଳ ଶୁଷ୍ମ (ଉଗ୍ର ତେଜ) ସହ ଜରିତାର (ସ୍ତୋତା)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସ। ହେ ଜନମାନଙ୍କର ବୃଷଭ! ତୁମ ପୁରୁବୀର (ବହୁ ବୀରଶକ୍ତି) ସହ ଆମ ସୁବିତ (ଶୁଭ ପଥ, କଲ୍ୟାଣକର ଗତି) ପାଇଁ ଅଗ୍ରସର ହେଅ; ଆମକୁ ସଦାଗମନ (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାପ୍ତି) ଦିଗକୁ ନେଇଯାଅ।
Mantra 5
स सर्गेण शवसा तक्तो अत्यैरप इन्द्रो दक्षिणतस्तुराषाट् । इत्था सृजाना अनपावृदर्थं दिवेदिवे विविषुरप्रमृष्यम् ॥
ଏଭଳି, ସର୍ଗ (ଉଛ୍ୱାସ/ଉଦ୍ଗମ) ଓ ଶବସ (ବଳ)ରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ତୁରାଷାଟ୍ (ଅଜେୟ ବିଜୟୀ) ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଅତି (ବେଗବାନ) ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଜଳମାନଙ୍କୁ ଜିତି ମୁକ୍ତ କଲେ। ଏଭଳି ସୃଜନ କରି, ପଛକୁ ନ ଫେରୁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଦିନେଦିନେ ସେମାନେ ଅପ୍ରମୃଷ୍ୟ (ଅଲଂଘ୍ୟ, ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ) ପ୍ରାପ୍ତିରେ ପ୍ରବେଶ କରି ତାହାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କଲେ।
It is a compact hymn praising Indra’s power—how he breaks strong resistances and wins/releases the waters, symbolizing the return of life, abundance, and free movement.
Because Vedic praise is treated as a deliberate offering: well-crafted words are believed to strengthen the connection with the deity and make the desired power and order present in the rite.
Beyond rainfall or rivers, it points to removing inner blockages so energy, clarity, and purpose can flow—supporting steady progress toward a goal that is not easily disturbed.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.