
Sukta 5.79
Syāvāśva Ātreya (traditionally for RV 5.79, Uṣas-hymns of Book 5)
Uṣas (Dawn)
Jagatī (refrain-like address; hymn commonly classified in jagatī/tṛṣṭubh domain—verify per pada count in critical edition)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଉଷା (ପ୍ରଭାତ)ଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଓ ଆତ୍ମୀୟ ଭାବରେ ଆହ୍ୱାନ କରେ—ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରି ତାଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧି (ରାୟୀ), ବଳ ଓ ସଠିକ୍ କର୍ମପଥରେ ନେଇଯିବାକୁ। ଉଷାଙ୍କୁ ସଦା-ନବୀନ, ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏବଂ ଗାୟକ ଓ ଯଜମାନମାନଙ୍କୁ ବୀର-ଯଶ, ଶୀଘ୍ର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ ଦାନକାରିଣୀ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି।
Mantra 1
महे नो अद्य बोधयोषो राये दिवित्मती । यथा चिन्नो अबोधयः सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसूनृते ॥
ହେ ଉଷା, ମହାନ, ଦିବିତ୍ମତୀ (ଦିବ୍ୟ-ପ୍ରଭାମୟୀ), ଆଜି ଆମକୁ ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ କର। ପୂର୍ବେ ଯେପରି ତୁମେ ଆମକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିଥିଲ, ସେପରି ପୁଣି ଜାଗ୍ରତ କର—ହେ ସତ୍ୟଶ୍ରବସୀ, ବାୟ୍ୟେ (ପ୍ରାଣବାୟୁରେ ଗତିଶୀଳ), ସୁଜାତେ, ଅଶ୍ୱସୂନୃତେ (ଅଶ୍ୱର ଶକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦବାଣୀ ଆଣୁଥିବା)।
Mantra 2
या सुनीथे शौचद्रथे व्यौच्छो दुहितर्दिवः । सा व्युच्छ सहीयसि सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसूनृते ॥
ହେ ଦିବଃ ଦୁହିତର୍ (ଉଷା), ତୁମେ ସୁନୀଥେ—ସୁମାର୍ଗରେ, ଶୌଚଦ୍ରଥେ—ପ୍ରକାଶମୟ ରଥରେ ବ୍ୟୌଚ୍ଛଃ, ପ୍ରକଟ ହୋଇଛ। ଏବେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟୁଚ୍ଛ—ଉଦୟ ହେଅ; ତୁମେ ଅଧିକ ଅଧିକ ସହୀୟସି—ଶକ୍ତିଶାଳିନୀ ହେଅ; ହେ ସତ୍ୟଶ୍ରବସି—ସତ୍ୟ ଶୁଣୁଥିବା, ବାୟ୍ୟେ—ପ୍ରାଣବାୟୁରେ ଗତି କରୁଥିବା, ସୁଜାତେ—ସୁଜନ୍ମା, ଅଶ୍ୱସୂନୃତେ—ଅଶ୍ୱବେଗ ଓ ଆନନ୍ଦବାଣୀ ଆଣୁଥିବା।
Mantra 3
सा नो अद्याभरद्वसुर्व्युच्छा दुहितर्दिवः । यो व्यौच्छः सहीयसि सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसूनृते ॥
ହେ ଦିବଃ ଦୁହିତର୍ (ଉଷା), ବ୍ୟୁଚ୍ଛା—ଆଜି ଆମ ପାଇଁ ବସୁଃ—ସମ୍ପଦ ଆଣ। ତୁମେ ଯୋ ବ୍ୟୌଚ୍ଛଃ—ପ୍ରକଟ ହୋଇଛ ଏବଂ ସହୀୟସି—ଶକ୍ତିରେ ବଢ଼ୁଛ; ହେ ସତ୍ୟଶ୍ରବସି, ବାୟ୍ୟେ—ପ୍ରାଣବାୟୁରେ ଗତି କରୁଥିବା, ସୁଜାତେ, ଅଶ୍ୱସୂନୃତେ—ଅଶ୍ୱବେଗ ଓ ଆନନ୍ଦବାଣୀ ଆଣୁଥିବା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଉଦୟ ହେଅ।
Mantra 4
अभि ये त्वा विभावरि स्तोमैर्गृणन्ति वह्नयः । मघैर्मघोनि सुश्रियो दामन्वन्तः सुरातयः सुजाते अश्वसूनृते ॥
ହେ ବିଭାବରି—ପ୍ରକାଶମୟୀ (ଉଷା), ଯେ ବହ୍ନୟଃ—ଅଗ୍ନିକୁ ବହନ କରୁଥିବା ଉତ୍ସାହୀ, ସ୍ତୋମୈଃ—ସ୍ତୁତିଗୀତରେ ତୁମକୁ ଗୃଣନ୍ତି—ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁଶ୍ରିୟଃ—ସୁନ୍ଦର ତେଜରେ ବଢ଼ନ୍ତି। ହେ ମଘୋନି—ଦାନବତୀ ଉଷା, ମଘୈଃ—ଦାନଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବିସ୍ତାର ପାଆନ୍ତି; ଦାମନ୍ୱନ୍ତଃ—ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ବନ୍ଧନ/କ୍ରମ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସୁରାତୟଃ—ସୁଦାନରେ ସମୃଦ୍ଧ—ହେ ସୁଜାତେ, ଅଶ୍ୱସୂନୃତେ—ଅଶ୍ୱବେଗ ଓ ଆନନ୍ଦବାଣୀ ଆଣୁଥିବା।
Mantra 5
यच्चिद्धि ते गणा इमे छदयन्ति मघत्तये । परि चिद्वष्टयो दधुर्ददतो राधो अह्रयं सुजाते अश्वसूनृते ॥
ହେ ସୁଜାତେ, ଅଶ୍ୱସୂନୃତେ (ଶୀଘ୍ର ଶକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ବାଣୀ ଆଣୁଥିବା ଉଷା)! ଦାନ-ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ଯଦି ଏହି ଗଣମାନେ ତୁମକୁ ଢାଙ୍କିଦେଉଥିବା ପରି ଲାଗେ, ତଥାପି ଇଚ୍ଛୁକମାନେ ସବୁଦିଗରେ ତୁମ ଅହ୍ରୟ (ଅବିରତ) ରାଧସ୍—ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ଦାନ—ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
Mantra 6
ऐषु धा वीरवद्यश उषो मघोनि सूरिषु । ये नो राधांस्यह्रया मघवानो अरासत सुजाते अश्वसूनृते ॥
ହେ ମଘୋନି ଉଷା, ଏହି ସୂରିମାନଙ୍କ (ପ୍ରକାଶିତ ନେତାମାନଙ୍କ) ମଧ୍ୟରେ ଏଠାରେ ବୀରବତ୍ ଯଶ (ବୀର-ଧାରକ କୀର୍ତ୍ତି) ସ୍ଥାପନ କର; ଯେ ମଘବାନମାନେ ଆମକୁ ଅହ୍ରୟ ରାଧାଂସି (ଅବିରତ ସମୃଦ୍ଧି) ଦେଇଛନ୍ତି—ହେ ସୁଜାତେ, ଅଶ୍ୱସୂନୃତେ!
Mantra 7
तेभ्यो द्युम्नं बृहद्यश उषो मघोन्या वह । ये नो राधांस्यश्व्या गव्या भजन्त सूरयः सुजाते अश्वसूनृते ॥
ହେ ମଘୋନି ଉଷା, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ୟୁମ୍ନ (ପ୍ରକାଶମୟ ବଳ) ଓ ବୃହଦ୍ ଯଶ (ବିଶାଳ କୀର୍ତ୍ତି) ବହନ କର; ସେହି ସୂରୟଃ (ପ୍ରକାଶିତ ଜ୍ଞାନୀମାନେ) ଆମ ସହ ଅଶ୍ୱ୍ୟା ଓ ଗବ୍ୟା ରାଧାଂସି—ଶୀଘ୍ର ଊର୍ଜାମାନେ ଓ ଗୋମାନଙ୍କ ପରି ପ୍ରକାଶ-କିରଣର ସମୃଦ୍ଧି—ଭାଗ କରନ୍ତି—ହେ ସୁଜାତେ, ଅଶ୍ୱସୂନୃତେ!
Mantra 8
उत नो गोमतीरिष आ वहा दुहितर्दिवः । साकं सूर्यस्य रश्मिभिः शुक्रैः शोचद्भिरर्चिभिः सुजाते अश्वसूनृते ॥
ଏବଂ ହେ ଦିବଃ ଦୁହିତା (ଉଷା), ଗୋମତୀ—କିରଣସମୃଦ୍ଧ—ପ୍ରେରଣାମାନଙ୍କୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ; ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶୁକ୍ର, ତେଜସ୍ବୀ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅର୍ଚ୍ଚିରୂପ ରଶ୍ମିମାନଙ୍କ ସହିତ। ହେ ସୁଜାତେ, ଅଶ୍ୱସୂନୃତେ—ବେଗଶକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ବାଣୀ ଆଣୁଥିବା।
Mantra 9
व्युच्छा दुहितर्दिवो मा चिरं तनुथा अपः । नेत्त्वा स्तेनं यथा रिपुं तपाति सूरो अर्चिषा सुजाते अश्वसूनृते ॥
ହେ ଦିବଃ ଦୁହିତା (ଉଷା), ପ୍ରକାଶିତ ହେଅ; ବିଳମ୍ବର ଜଳକୁ ଦୀର୍ଘକାଳ ଟାଣିବା ନୁହେଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଅର୍ଚ୍ଚିଦ୍ୱାରା ଯେପରି ଚୋର କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁକୁ ଦଗ୍ଧ କରେ, ସେପରି ତୁମକୁ ଦଗ୍ଧ ନ କରୁ। ହେ ସୁଜାତେ, ଅଶ୍ୱସୂନୃତେ—ବେଗଶକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ବାଣୀ ଆଣୁଥିବା।
Mantra 10
एतावद्वेदुषस्त्वं भूयो वा दातुमर्हसि । या स्तोतृभ्यो विभावर्युच्छन्ती न प्रमीयसे सुजाते अश्वसूनृते ॥
ହେ ଉଷା, ଏତେ ତୁମେ ଜାଣ; ତଥାପି ଆହୁରି ଦେବାକୁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ। କାରଣ, ହେ ବିଭାବରୀ, ସ୍ତୋତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦିତ ହୋଇ ତୁମେ କେବେ ମ୍ଲାନ ହୁଅନାହ, ନ ଅପରାଜିତ ହୁଅ। ହେ ସୁଜାତେ, ଅଶ୍ୱସୂନୃତେ—ବେଗଶକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ବାଣୀ ଆଣୁଥିବା।
Uṣas is Dawn, praised as a radiant goddess who awakens people, reveals the world with light, and grants prosperity, fame, and strength to the worshippers.
It asks Dawn to awaken the community and to bestow plenitude (wealth and well-being), heroic vigor, good reputation, and inspired speech for the singers and patrons.
Because Dawn returns every day with fresh light; the verse uses this daily renewal to express that her gifts and support for the singers are inexhaustible.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.