Rig Veda Sukta 59
Mandala 5Sukta 598 Mantras

Sukta 59

Sukta 5.59

Rishi

Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.59 to the Atris)

Devata

Marutaḥ (Maruts, Rudra’s storm-powers)

Chandas

Jagatī (probable for RV 5.59; verse-length suggests Jagatī/Triṣṭubh family—requires metrical verification)

ଏହି ସୂକ୍ତରେ ମରୁତମାନଙ୍କୁ ଭୟମିଶ୍ରିତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜନକ ଝଡ଼-ସେନା ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି; ତାଙ୍କର ଧାଉଁଥିବା ଆଗମନରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପି ଉଠେ ଏବଂ ପକ୍ଷୀ-ସଦୃଶ ସୁସଂଗଠିତ ଉଡାଣ ଆକାଶର ଶୃଙ୍ଗ-ଶୃଙ୍ଖଳା ଉପରେ ଗତି କରେ। ଏହା ତାଙ୍କର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯୋଦ୍ଧାସୁଲଭ ଦୀପ୍ତି, ତ୍ୱରିତ ଅଶ୍ୱମାନ, ଏବଂ ପର୍ବତରୁ ମେଘ-ପିଣ୍ଡକୁ ଢିଲା କରି ବର୍ଷା ମୁକ୍ତ କରିବା ଓ ଜୀବନ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆକାଶ-ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ବିସ୍ତାର କରିବାର ଶକ୍ତିକୁ ଉତ୍ସବ କରେ।

Mantras

Mantra 1

प्र वः स्पळक्रन्त्सुविताय दावनेऽर्चा दिवे प्र पृथिव्या ऋतं भरे । उक्षन्ते अश्वान्तरुषन्त आ रजोऽनु स्वं भानुं श्रथयन्ते अर्णवैः ॥

ସୁବିତାୟ ଦାବନେ—ଶୁଭ ଗତି ଓ ଦାନ ପାଇଁ—ତୁମେ ପ୍ର ସ୍ପଳକ୍ରନ୍ତ୍, ଆଗକୁ ଝାପ ଦେଲ; ମୁଁ ଦିବେ ଓ ପୃଥିବ୍ୟାଇ ପାଇଁ ଅର୍ଚ୍ଚା ଆଣୁଛି, ଋତଂ ଭରେ—ଋତକୁ ବହି। ତୁମ ଅଶ୍ୱମାନେ ଉକ୍ଷନ୍ତେ—ବଳରେ ଫୁଲିଉଠନ୍ତି; ସେମାନେ ରଜଃ, ଦୀପ୍ତିମୟ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ, ଅନ୍ତରୁଷନ୍ତେ—ବେଗେ ଧାଉଥାନ୍ତି; ଏବଂ ଅନୁ ସ୍ୱଂ ଭାନୁଂ, ନିଜ କିରଣପଥ ଅନୁସରି, ଅର୍ଣବୈଃ—ପ୍ରବାହଦ୍ୱାରା—ବନ୍ଧନ ଢିଲା କରି, ପ୍ରବାହମୟ ପୂରକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି।

Mantra 2

अमादेषां भियसा भूमिरेजति नौर्न पूर्णा क्षरति व्यथिर्यती । दूरेदृशो ये चितयन्त एमभिरन्तर्महे विदथे येतिरे नरः ॥

ଏଷାଂ ଭିୟସା—ସେମାନଙ୍କ ଭୟ-ପ୍ରଭାବରେ—ଭୂମିରେଜତି, ପୃଥିବୀ କମ୍ପେ; ପୂର୍ଣା ନୌରିବ—ଭରା ନୌକା ପରି—ବ୍ୟଥିର୍ୟତୀ, ଡୋଳି ଡୋଳି, କ୍ଷରତି—ଝରି ଓ ଛଲକି ପଡ଼େ। ଦୂରେଦୃଶଃ—ଦୂରଦର୍ଶୀ—ଏହି ନରଃ, ଏହି ବୀରମାନେ, ଏମଭିଃ—ନିଜ ଧାଉଥିବା ଆବେଗରେ—ଚିତୟନ୍ତ, ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତି; ଏବଂ ମହେ ବିଦଥେ—ମହା ବିଦଥରେ—ଅନ୍ତର୍ଯେତିରେ, ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି—ଯେଉଁ ଆନ୍ତରିକ ସଭାରେ ଋତ ସ୍ଥାପିତ ହେବ।

Mantra 3

गवामिव श्रियसे शृङ्गमुत्तमं सूर्यो न चक्षू रजसो विसर्जने । अत्या इव सुभ्वश्चारवः स्थन मर्या इव श्रियसे चेतथा नरः ॥

ଗୋମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାମୟ ଝୁଣ୍ଡର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶୃଙ୍ଗ ପରି, ଏବଂ ରଜସ୍ (ଅନ୍ତରିକ୍ଷ)ର ବିସ୍ତାର ମୁକ୍ତ ହେବାବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ନେତ୍ର ପରି—ତୁମେ ସେଠାରେ ସ୍ଥିତ ହୁଅ; ଅତି (ଦ୍ରୁତ) ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ପରି ଦୀପ୍ତ, ସୁନ୍ଦରଗାମୀ। ଯୁବ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ପରି, ହେ ନରଃ (ମରୁତମାନେ), ତୁମେ ଶ୍ରୀ (ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ-ତେଜ) ପ୍ରତି ଜାଗ୍ରତ ହୁଅ।

Mantra 4

को वो महान्ति महतामुदश्नवत्कस्काव्या मरुतः को ह पौंस्या । यूयं ह भूमिं किरणं न रेजथ प्र यद्भरध्वे सुविताय दावने ॥

ହେ ମରୁତମାନେ, ତୁମମଧ୍ୟରୁ କିଏ ମହତାମ୍ ମହାନ୍ତି (ମହାନମାନଙ୍କ ମହାକର୍ମ) ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—କିଏ କାବ୍ୟ (ପ୍ରେରିତ ଜ୍ଞାନ) ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, କିଏ ପୌଂସ୍ୟ (ପୁରୁଷାର୍ଥ-ବୀର୍ଯ୍ୟ) ପ୍ରାପ୍ତ କରେ? କାରଣ ତୁମେ ସୁବିତାୟ (ଶୁଭଗତି/ସୁମାର୍ଗ) ଓ ଦାବନେ (ଦାନ) ପାଇଁ ଆଗେଇ ଯାଉଥିବାବେଳେ, କିରଣ ଛିଟିଯାଉଥିବା ପରି ଧରାକୁ କମ୍ପାଉଛ।

Mantra 5

अश्वा इवेदरुषासः सबन्धवः शूरा इव प्रयुधः प्रोत युयुधुः । मर्या इव सुवृधो वावृधुर्नरः सूर्यस्य चक्षुः प्र मिनन्ति वृष्टिभिः ॥

ଅରୁଷ (ଲାଲିମାୟ) ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ପରି ନିଶ୍ଚୟ, ସବନ୍ଧବଃ (ବନ୍ଧୁ-ସଗା) ହୋଇ ଏକତ୍ର ବନ୍ଧା; ଶୂରମାନଙ୍କ ପରି ପ୍ରୟୁଧଃ (ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ସଜ୍ଜ) ସେମାନେ ଆଗେଇ ଧାଉଥାନ୍ତି ଓ ସଂଘର୍ଷ କରନ୍ତି। ଯୁବ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ପରି ସୁବୃଧଃ (ଶୁଭବୃଦ୍ଧିଶୀଳ) ନରଃ ସେମାନେ ବଢ଼ନ୍ତି; ନିଜ ବୃଷ୍ଟିଭିଃ (ବର୍ଷା) ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟସ୍ୟ ଚକ୍ଷୁଃ (ସୂର୍ଯ୍ୟର ନେତ୍ର)କୁ ମ୍ଲାନ କରନ୍ତି—ଯେପରି ଗୁପ୍ତ ଆଲୋକ ପୁନଃ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଉଦ୍‌ଭାସିତ ହେଉ।

Mantra 6

ते अज्येष्ठा अकनिष्ठास उद्भिदोऽमध्यमासो महसा वि वावृधुः । सुजातासो जनुषा पृश्निमातरो दिवो मर्या आ नो अच्छा जिगातन ॥

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଅଛି, ନ କନିଷ୍ଠ; ସେମାନେ ଉଦ୍ଭିଦଃ—ବନ୍ଧନକୁ ଭେଦି ବାହାର କରୁଥିବା—; ମଧ୍ୟ ବିନା; ମହିମାରେ ସେମାନେ ସର୍ବତ୍ର ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଜନ୍ମରେ ସୁଜାତ, ପୃଶ୍ନିର ପୁତ୍ର, ଦ୍ୟୌର ଯୁବ ମର୍ୟା—ଆମ ଆହ୍ୱାନକୁ ଶୁଣି ଆମ ପାଖକୁ, ଏଠାକୁ, ଆସ।

Mantra 7

वयो न ये श्रेणीः पप्तुरोजसान्तान्दिवो बृहतः सानुनस्परि । अश्वास एषामुभये यथा विदुः प्र पर्वतस्य नभनूँरचुच्यवुः ॥

ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ଉଡୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପରି ସେମାନେ ନିଜ ବଳରେ ବିଶାଳ ଦ୍ୟୌର କାନ୍ଥର ଅନ୍ତସୀମାମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ବେଗରେ ଧାଇଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଅଶ୍ୱମାନେ ଦୁଇ ମାର୍ଗକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେପରି ଜାଣନ୍ତି; ପର୍ବତରୁ ମେଘ-ପୁଞ୍ଜମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ହଲାଇ ସେମାନେ ଢିଲା କରିଦେଲେ।

Mantra 8

मिमातु द्यौरदितिर्वीतये नः सं दानुचित्रा उषसो यतन्ताम् । आचुच्यवुर्दिव्यं कोशमेत ऋषे रुद्रस्य मरुतो गृणानाः ॥

ଆମ ଭୋଗ ପାଇଁ ଦ୍ୟୌ ଓ ଅଦିତି ମାପି ଦିଅନ୍ତୁ; ବହୁଦାନ-ଚିତ୍ରା ଉଷାମାନେ ଏକାସାଥି ଯତ୍ନ କରନ୍ତୁ। ଋଷି ଦ୍ୱାରା ଗୀତ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ମରୁତମାନେ ଦିବ୍ୟ କୋଶକୁ ଖସାଇ ନିକଟକୁ ଆଣିଦେଇଛନ୍ତି।

Frequently Asked Questions

The Maruts are a host of youthful storm-powers linked with Rudra. The hymn portrays them as radiant, fast-moving companions who bring thunder, wind, and rain while protecting the sacrifice.

It celebrates the Maruts’ splendour and disciplined movement, and asks that their tremendous storm-force become helpful—releasing rains, clearing obstacles, and strengthening the ritual and the community.

This is a common Vedic image for rain-making: the Maruts ‘break open’ or loosen the cloud-masses from the mountain, symbolizing the release of waters that nourish the world and sustain prosperity.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App