Rig Veda 5.4.1: Mandala 5, Sukta 4, Mantra 1

Sukta 5.4

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.4)

Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; needs metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वामग्ने वसुपतिं वसूनामभि प्र मन्दे अध्वरेषु राजन् । त्वया वाजं वाजयन्तो जयेमाभि ष्याम पृत्सुतीर्मर्त्यानाम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.4.1

Transliteration

tvā́m agne vásupatim vásūnām abhí prá mandé adhvaréṣu rājan | tváyā vā́jaṃ vājáyanto jayemā́bhí ṣyāma pṛtsutī́r martyā́nām ||

Translation

ହେ ଅଗ୍ନି, ବସୁମାନଙ୍କର ବସୁପତି (ଧନ-ସମୃଦ୍ଧିର ଅଧିପତି), ହେ ରାଜନ, ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କରେ ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ବାଜ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ବଢ଼ାଇ ଆମେ ବିଜୟୀ ହେବା; ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ-ଚାପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଅତିଜୟୀ ହେବା।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• वसुपतिम्: lord of wealth/goods
• वसुपतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वसु-पति (समास-प्रातिपदिक)

• वसूनाम्: of the riches
• वसूनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, unto
• अभि: उपपद-सम्बन्ध (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• प्र: forth, forward
• प्र: उपसर्ग (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• मन्दे: I rejoice/praise
• मन्दे: कर्तृ (अहं)
• Type: Verb
• Root: मन्द् (धातु; ‘स्तुतौ/हर्षे’—to rejoice/praise)

• अध्वरेषु: in the sacrifices
• अध्वरेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)

• राजन्: O king
• राजन्: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• त्वया: by/with you
• त्वया: करण
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाजम्: prize; strength; victory
• वाजम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• वाजयन्तः: winning/causing to win (the prize)
• वाजयन्तः: कर्तृ
• Type: Verb (present participle)
• Root: वाजय् (नामधातु/धातु; ‘वाजं करणे/प्रापणे’—to make win/bring the prize)

• जयेमा: may we win
• जयेमा: कर्तृ (वयम्)
• Type: Verb
• Root: जि (धातु; ‘जय’—to conquer)

• अभि: towards, against
• अभि: उपपद-सम्बन्ध (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• स्याम: may we be
• स्याम: कर्तृ (वयम्)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु; ‘भू’—to be)

• पृत्सुतीः: helpers in battles
• पृत्सुतीः: प्रधानीय-विशेष्य (पूरक/विधेय-नाम)
• Type: Noun
• Root: पृत्सुती (प्रातिपदिक; ‘battle-aid/aid in fights’)

• मर्त्यानाम्: of mortals
• मर्त्यानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)