Rig Veda 5.38.4 — Mandala 5, Sukta 38, Mantra 4

Sukta 5.38

Rishi: Atri (Ātreya tradition; Mandala 5 is predominantly Atris)

Devata: Indra (Vṛtrahan)

Chandas: Trishtubh (probable for RV 5.38; verse-length and cadence typical)

Samhita Patha (Devanagari)

उतो नो अस्य कस्य चिद्दक्षस्य तव वृत्रहन् । अस्मभ्यं नृम्णमा भरास्मभ्यं नृमणस्यसे ॥

Transliteration

uto no asya kasya cid dákṣasya tava vṛtrahan | asmábhyaṃ nṛmṇám ā bharā́smábhyaṃ nṛmanasyase ||

Translation

ଏବଂ ହେ ବୃତ୍ରହନ, ତୋର ଯେ କୌଣସି ଦକ୍ଷ (କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଶକ୍ତି/କୌଶଳ) ଅଛି, ସେଥିରୁ ଆମ ପାଇଁ ନୃମ୍ଣ (ବୀରବଳର ମାନବୀୟ ପୂର୍ଣ୍ଣତା) ଆଣିଦେ; ଆମ ପାଇଁ ତୁମେ ସେଇ, ଯେ ନୃ (ବୀର-ଆତ୍ମା)କୁ ଚିନ୍ତା ଓ ଇଚ୍ଛାଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କର।

Word by Word

• उ॒तो: and also; moreover
• उ॒तो: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ + तो (निपात-समुच्चय) / अथो

• नः: of us; our
• नः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• अस्य: of this; of him
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम्

• कस्य: of which? / of any
• कस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun (interrog./indef.)
• Root: किम्

• चित्: even; indeed; at all
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात) / चिद्

• दक्षस्य: of (his) power/skill; of ability
• दक्षस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)

• तव: of you; your
• तव: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• वृत्रहन्: O Vṛtra-slayer (Indra)
• वृत्रहन्: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: वृत्रहन् (वृत्र + हन्)

• अस्मभ्यम्: to us
• अस्मभ्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• नृम्णम्: manly strength; heroic might
• नृम्णम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: नृम्ण (प्रातिपदिक)

• आ: hither; forth (as preverb)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• भर: bring; bear
• भर: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरणे)

• अस्मभ्यम्: to us
• अस्मभ्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• नृमणस्यसे: you show/provide manly spirit; you are (one) of heroic-mindedness
• नृमणस्यसे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नृमणस्य (प्रातिपदिक: नृमणस्/नृमणस्य) + √अस् (अस्मि) / denominative-stem