Rig Veda 5.22.4 — Mandala 5, Sukta 22, Mantra 4
Sukta 5.22
Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; verify in critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने चिकिद्ध्यस्य न इदं वचः सहस्य । तं त्वा सुशिप्र दम्पते स्तोमैर्वर्धन्त्यत्रयो गीर्भिः शुम्भन्त्यत्रयः ॥
Transliteration
ágne cikiddhy àsyá na idáṁ vácaḥ sahasya | táṁ tvā suśipra dampate stómair vardhanty átrayo gī́rbhiḥ śumbhanty átrayaḥ ||
Translation
ହେ ଅଗ୍ନେ, ହେ ସହସ୍ୟ (ବଳବାନ), ଆମର ଏହି ବଚନକୁ ଜାଣି ଗ୍ରହଣ କର। ହେ ସୁଶିପ୍ର, ହେ ଦମ୍ପତି (ଗୃହପତି), ଅତ୍ରିମାନେ ସ୍ତୋମଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ବର୍ଧିତ କରନ୍ତି; ପ୍ରେରିତ ଗୀର୍ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ରିମାନେ ତୁମକୁ ଶୋଭାୟିତ କରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ କରନ୍ତି।
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक) < PIE *h₁n̥gʷnis
चिकिद्धिperceive/understand!
चिकिद्धि:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√चिद् (परस्मैपद) ‘to notice, perceive, understand’
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःour
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वचःutterance/word
वचः:
कर्म (इदम् वचः = ‘this utterance’)
TypeNoun
Rootवचस्- (प्रातिपदिक) < √वच् ‘to speak’
सहस्यof might; mighty one’s
सहस्य:
सम्बन्ध (genitive epithet)
TypeNoun (epithet)
Rootसहस्- (प्रातिपदिक) ‘might, strength’
तम्him/that one
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुशिप्रO fair-lipped one
सुशिप्र:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative)
Rootसु- (उपसर्ग) + शिप्र- (प्रातिपदिक) ‘jaw/cheek; (epithet) fair-lipped’
दम्पतेO lord of the house
दम्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदम्पति- (प्रातिपदिक) ‘lord of the house’
स्तोमैःwith hymns/praises
स्तोमैः:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम- (प्रातिपदिक) < √स्तु ‘to praise’
वर्धन्तिthey strengthen/increase
वर्धन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृध् (परस्मैपद) ‘to grow, increase, strengthen’
अत्रयःthe Atris
अत्रयः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/collective)
Rootअत्रि- (प्रातिपदिक) ‘Atri; Atris (clan/poets)’
गीर्भिःwith songs
गीर्भिः:
करण
TypeNoun
Rootगीर्/गिर्- (प्रातिपदिक) ‘song, praise’
शुम्भन्तिthey adorn/beautify
शुम्भन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√शुभ् (परस्मैपद) ‘to adorn, make splendid’
अत्रयःthe Atris
अत्रयः:
कर्तृ
TypeNoun (repeated subject)
Rootअत्रि- (प्रातिपदिक)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.