
Sukta 5.18
Vasiṣṭha (Book 5 attribution)
Agni (as Atithi, the Guest)
Triṣṭubh (likely)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତରେ ପ୍ରଭାତେ ଅତିଥି—ଦିବ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଏ; ଅଗ୍ନି ଅର୍ପଣ ଓ ହୋମ ଦ୍ୱାରା ମାନବ ଗୃହରେ ସ୍ୱାଗତିତ ହୁଅନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଅମର ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ—ଯିଏ ମର୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆହୁତିରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ରଥ ପରି ଅକ୍ଷତ ଭାବେ ଆଗକୁ ଧାଉଥାନ୍ତି, ଏବଂ ଦାନଶୀଳ ପୋଷକମାନଙ୍କର ଯଶ ଓ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି।
Mantra 1
प्रातरग्निः पुरुप्रियो विशः स्तवेतातिथिः । विश्वानि यो अमर्त्यो हव्या मर्तेषु रण्यति ॥
ପ୍ରଭାତେ ବହୁପ୍ରିୟ ଅଗ୍ନି ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ‘ଅତିଥି’ ଭାବେ ସ୍ତୁତ ହେଉନ୍ତୁ। ଅମର୍ତ୍ୟ ସେ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ହବ୍ୟରେ ରମଣ କରନ୍ତି; ମାନବ ଗୃହରେ ଯଜ୍ଞ-ବିନିମୟର ଆନନ୍ଦକୁ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି।
Mantra 2
द्विताय मृक्तवाहसे स्वस्य दक्षस्य मंहना । इन्दं। स धत्त आनुषक्स्तोता चित्ते अमर्त्य ॥
ପୁନଃ ପୁନଃ, ହେ ଶୁଦ୍ଧ ହବିଷ ବହନକାରୀ, ନିଜ ବିବେକମୟ ଦକ୍ଷର ଉଦାର ବଳରେ, ସ୍ତୋତା ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ସୋମ-ଆନନ୍ଦକୁ ନିରନ୍ତର ଧାରଣ କରାଏ, ହେ ଅମର—ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଋତର ରସ ପାନ କରି ତାହାକୁ ବଢ଼ାଉ।
Mantra 3
तं वो दीर्घायुशोचिषं गिरा हुवे मघोनाम् । अरिष्टो येषां रथो व्यश्वदावन्नीयते ॥
ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ତେଜୋମୟ ଜ୍ୱାଳାକୁ—ପ୍ରଭାମୟ ଶକ୍ତିର ଅଗ୍ନିକୁ—ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ହେ ମଘୋନମାନେ (ଦାନଶୀଳମାନେ), ମୁଁ ଗିରା (ସ୍ତୁତିବାଣୀ)ରେ ଆହ୍ୱାନ କରେ; ଯାହାଙ୍କ ରଥ ଅକ୍ଷତ ଭାବେ ଆଗେଇଯାଏ, ବଳବାନ ଅଶ୍ୱମାନେ ବିସ୍ତୃତ ଗତିରେ ଚଳାଇ ନେଇଯାନ୍ତି।
Mantra 4
चित्रा वा येषु दीधितिरासन्नुक्था पान्ति ये । स्तीर्णं बर्हिः स्वर्णरे श्रवांसि दधिरे परि ॥
ଯେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋକ-ଦୀପ୍ତି ସ୍ଥାପିତ, ଯେମାନେ ଉକ୍ଥା—ପ୍ରେରିତ ସ୍ତୁତିଗୀତ—କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଯେମାନେ ବର୍ହିଃ (ପବିତ୍ର ଆସନ) ପତିଆଇଛନ୍ତି, ହେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣର (ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଦ୍ୟୁଲୋକର ଅଧିପତି), ଏବଂ ଯେମାନେ ଶ୍ରବାଂସି—ଶ୍ରବଣ-ଯଶ—କୁ ସବୁଦିଗରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।
Mantra 5
ये मे पञ्चाशतं ददुरश्वानां सधस्तुति । द्युमदग्ने महि श्रवो बृहत्कृधि मघोनां नृवदमृत नृणाम् ॥
ଯେମାନେ ମୋତେ ବଳବାନ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କର ପଞ୍ଚାଶ ଦାନ କଲେ—ସ୍ତୁତି-ସଭାର ସହଚର! ହେ ଦ୍ୟୁତିମାନ ଅଗ୍ନି, ଦାତାମାନଙ୍କର ମହତ୍ ଓ ବିଶାଳ ଶ୍ରବଃ (କୀର୍ତ୍ତି-ଶ୍ରବଣ-ଯଶ) ବଢ଼ାଇଦେ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷାର୍ଥବାନ, ହେ ଅମୃତ, ନରମାନଙ୍କର ନୃବତ୍ (ବୀରୋଚିତ) ଯଶକୁ ମହାନ କର।
Because the sacred fire is welcomed into the home like an honored guest. Through kindling and offering, Agni ‘arrives,’ is praised, and receives hospitality in the form of oblations.
Protection and successful forward movement, along with increased splendor and lasting fame (śravas) for those who give generously and support the rite.
At dawn, when lighting or renewing the fire for morning worship, since the hymn explicitly invokes Agni “in the morning” and frames him as the first guest of the day’s sacrifice.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.