Rig Veda 4.16.2: Mandala 4, Sukta 16, Mantra 2

Sukta 4.16

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

अव स्य शूराध्वनो नान्तेऽस्मिन्नो अद्य सवने मन्दध्यै । शंसात्युक्थमुशनेव वेधाश्चिकितुषे असुर्याय मन्म ॥

Transliteration

áva sya śūrā́dhvano nā́nte’ asmín no adyá sávane mandadhyái | śáṃsāty u̱kthám uśánāiva vedhā́ś cikitúṣe asuryā́ya mánma ||

Translation

ଆଜି ଏହି ସବନରେ, ଆମ ମନ୍ଦତା-ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ଶୂର (ବୀର) ଏହି ପଥର ଶେଷରେ ଆମ ପାଇଁ କମି ନ ପଡ଼ୁନ୍ତୁ। ଉଶନା ପରି ବେଧା (ଜ୍ଞାତା) ଉକ୍ଥ-ସ୍ତୁତି ଉଚ୍ଚାରେ—ଚିକିତୁଷେ (ବିବେକୀ) ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ ମନ୍ମ, ଆତ୍ମଶକ୍ତିର ଅସୁର୍ୟା (ପ୍ରଭୁତ୍ୱମୟ ଶକ୍ତି) ପାଇଁ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अव: down; forth (preverb/emphasis)
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग) / अव (अव्यय)

• स्य: of him/its
• स्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: स (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शूरात्: from the hero
• शूरात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• अध्वनः: of the path/journey
• अध्वनः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: अध्वन् (प्रातिपदिक)

• न: like; as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• अन्ते: at the end
• अन्ते: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: अयम्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us/our
• नः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अद्य: today
• अद्य: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• सवने: at the pressing/oblation (soma-pressing)
• सवने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक)

• मन्दध्यै: to gladden; for exhilaration
• मन्दध्यै: प्रयोजन (purpose)
• Type: Verbal noun (infinitival) / Kṛdanta
• Root: मन्दधि (कृदन्त-प्रातिपदिक; from √मन्द्/मद् ‘to be glad, exhilarate’ + धि/धा-formation)

• शंसाति: praises; proclaims
• शंसाति: Kartā (implicit subject)
• Type: Verb
• Root: √शंस् (स्तुति/कथन)

• उक्थम्: hymn; recitation (uktha)
• उक्थम्: Karma
• Type: Noun
• Root: उक्थ (प्रातिपदिक)

• उशना: Uśanā (Uśanas/Kavi)
• उशना: Kartā (of implied comparison)
• Type: Proper noun
• Root: उशनस्/उशना (ऋषि-नाम, प्रातिपदिक)

• इव: like; as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• वेधाः: the wise one; seer
• वेधाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वेधस्/वेधा (प्रातिपदिक; ‘wise one, seer’)

• चिकितुषे: to the discerning one
• चिकितुषे: Sampradāna
• Type: Participle (perfect active) used substantively
• Root: √चित् (to perceive/notice) with reduplication ‘चिकित्’ (perfect/participle base)

• असुर्याय: to the lordly/mighty one
• असुर्याय: Sampradāna
• Type: Adjective/Noun
• Root: असुर्य (प्रातिपदिक; ‘asurya’ = lordly/Asura-related, mighty)

• मन्म: thought; hymn; formulation
• मन्म: Karma
• Type: Noun
• Root: मन्मन्/मन्म (प्रातिपदिक; ‘thought, hymn, intention’)