Rig Veda 3.48.5: Mandala 3, Sukta 48, Mantra 5

Sukta 3.48

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥

Transliteration

śunáṃ huvema maghávānam índram asmín bháre nṛ́tamaṃ vā́jasātau | śṛṇvántam ugrám ūtáye samátsu ghnántaṃ vṛtrā́ṇi saṃjítam dhánānām ||

Translation

ସୁଖ ପାଇଁ ଏହି ସଂଘର୍ଷ-ଭାରରେ ଆମେ ମଘବାନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁ—ବାଜସାତୌରେ ନୃତମ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଆମକୁ ଶୁଣୁଥିବା, ସମତ୍ସୁରେ ସହାୟତା ପାଇଁ ଉଗ୍ର; ବୃତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଘାତ କରୁଥିବା; ଧନମାନଙ୍କର ସଂଜିତ—ସମ୍ପଦ ସଂଗ୍ରାହକ ବିଜୟୀ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शु॒नम्: favorably, auspiciously
• शु॒नम्: Karaṇa (रीत्या/प्रकारेण)
• Type: Indeclinable
• Root: शुन (प्रातिपदिक; अव्ययीभाव/निपात) अथवा शु॒नम् (अव्यय)

• हुवेम: may we call/invoke
• हुवेम: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (ह्वयति/ह्वयते) ‘आह्वाने’

• मघवानम्: the bountiful one (Maghavan)
• मघवानम्: Karma
• Type: Noun (epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भरे: in the battle, in the conflict
• भरे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: भर (प्रातिपदिक) ‘संघर्ष/युद्ध/संभार’

• नृतमम्: most manly/most heroic
• नृतमम्: Karma (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: नृतम (प्रातिपदिक; नृ + तमप्)

• वाजसातौ: in the winning of the prize (in contest for booty)
• वाजसातौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वाजसाति (प्रातिपदिक; वाज + साति ‘प्राप्ति/विजय’)

• शृण्वन्तम्: listening, hearkening
• शृण्वन्तम्: Karma (विशेषण-रूपेण)
• Type: Participle
• Root: √श्रु (शृणोति) ‘श्रवणे’ → शृण्वत् (वर्तमान कृदन्त)

• उग्रम्: fierce, mighty
• उग्रम्: Karma (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• ऊतये: for help, for aid
• ऊतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक) ‘सहायता/रक्षा’

• समत्सु: in battles
• समत्सु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: समत्सु (प्रातिपदिक; सम् + अत्सु/अत्सु ‘युद्ध’)

• घ्नन्तम्: slaying
• घ्नन्तम्: Karma (विशेषण-रूपेण)
• Type: Participle
• Root: √हन् (हन्ति) ‘हिंसायाम्’ → घ्नत्/घ्नन्त् (वर्तमान कृदन्त)

• वृत्राणि: Vṛtras/obstacles (demonic foes)
• वृत्राणि: Karma (घ्नन्तम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• संजितम्: victorious, having conquered
• संजितम्: Karma (विशेषण-रूपेण)
• Type: Participle/Adjective
• Root: सम् + √जि (जयति) ‘जये’ → संजित (भूतकृदन्त)

• धनानाम्: of riches, of treasures
• धनानाम्: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः; संजितम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)