Rig Veda 3.30.7: Mandala 3, Sukta 30, Mantra 7

Sukta 3.30

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यस्मै धायुरदधा मर्त्यायाभक्तं चिद्भजते गेह्यं सः । भद्रा त इन्द्र सुमतिर्घृताची सहस्रदाना पुरुहूत रातिः ॥

Transliteration

yásmai dhāyúr ádadhaḥ mártyāyā́bhaktaṃ cid bhajate gehyàṃ sáḥ | bhadrā́ ta indra sumatír ghṛtā́cī sahásra-dānā puruhūta rātíḥ ||

Translation

ଯାହାକୁ ତୁମେ ମର୍ତ୍ୟ ପାଇଁ ପୋଷକ ଶକ୍ତି (ଧାୟୁ) ଦେଉଛ, ସେ ଅବିଭକ୍ତକୁ ମଧ୍ୟ ବାଣ୍ଟେ ଏବଂ ଗେହ୍ୟ (ଅନ୍ତର୍ଗୃହ)ର ଧନ ଲାଭ କରେ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ସୁମତି ମଙ୍ଗଳମୟ—ଘୃତସମୃଦ୍ଧିରେ ପ୍ରବାହିତ; ହେ ପୁରୁହୂତ, ତୁମ ରାତି ହଜାର-ଦାନ ଅଟେ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यस्मै: to whom
• यस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धायुः: the supporter/placer (bestower)
• धायुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: धायु (प्रातिपदिक; √धा ‘धारण/स्थापन’)

• अदधाः: you placed/you gave
• अदधाः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा (दधाति)

• मर्त्याय: to a mortal
• मर्त्याय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)

• अभक्तम्: an unshared portion; undivided (share)
• अभक्तम्: कर्म
• Type: Adjective (past participle) / Noun-like
• Root: अ-भक्त (कृदन्त/विशेषण; √भज् ‘विभाग/भोग’)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• भजते: he shares/apportions
• भजते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भज्

• गेह्यम्: belonging to the house; domestic
• गेह्यम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: गेह्य (विशेषण; ‘गृह-सम्बन्धिन्’)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भद्रा: auspicious, good
• भद्रा: कर्तृ/विशेष्य-विशेषणभाव (सुमतिः इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper) संबोधन
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सुमतिः: good thought; benevolence
• सुमतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सु-मति (प्रातिपदिक)

• घृताची: ghee-flowing; anointed with ghee
• घृताची: विशेषण (सुमतिः/रातिः)
• Type: Adjective
• Root: घृताची (प्रातिपदिक; घृत + अची ‘having ghee as (its) flow/shine’)

• सहस्रदाना: thousand-giving
• सहस्रदाना: विशेषण (रातिः)
• Type: Adjective
• Root: सहस्र-दाना (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय)

• पुरुहूत: O much-invoked one
• पुरुहूत: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet) संबोधन
• Root: पुरु-हूत (प्रातिपदिक)

• रातिः: gift; giving
• रातिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: राति (प्रातिपदिक; √रा/√रद् ‘दान’)