Rig Veda 2.28.1: Mandala 2, Sukta 28, Mantra 1

Sukta 2.28

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Varuṇa (Āditya)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

इदं कवेरादित्यस्य स्वराजो विश्वानि सान्त्यभ्यस्तु मह्ना । अति यो मन्द्रो यजथाय देवः सुकीर्तिं भिक्षे वरुणस्य भूरेः ॥

Transliteration

idáṃ kavér ādityásya sva-rā́jo víśvāni sā́nty abhy àstu mahnā́ | áti yo mandró yajáthāya deváḥ su-kīrtíṃ bhíkṣe váruṇasya bhū́reḥ ||

Translation

ଏହା ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ସ୍ୱରାଜ ଋଷିଙ୍କ ବାଣୀ; ଏହାର ମହିମାରେ ଯେଯେ ଶାନ୍ତି/ସମନ୍ୱୟ ଅଛି, ସେସବୁକୁ ଆବୃତ କରୁ। ଆତ୍ମ-ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦମୟ ଦେବ ସମସ୍ତ ବାଧାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁ—ଏହି ନିମିତ୍ତେ ମୁଁ ଭୂରି, ବହୁପ୍ରଦ ବରୁଣଙ୍କଠାରୁ ସୁକୀର୍ତ୍ତି, ଅନ୍ତର୍ଗତ ସଦ୍ନାମ, ଭିକ୍ଷାରୂପେ ଯାଚୁଛି।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karma (उद्देश्य/विषय-निर्देश) अथवा वाक्यविषय
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कवेः: of the sage/poet
• कवेः: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the seer/poet’
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• आदित्यस्य: of the Āditya (Varuṇa)
• आदित्यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of Āditya (Varuṇa)’
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)

• स्वराजः: of the self-ruling (sovereign)
• स्वराजः: सम्बन्ध (षष्ठी) — qualifying ‘Āditya’: ‘of the self-ruling (one)’
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: स्वराज् (प्रातिपदिक; ‘self-ruling’)

• विश्वानि: all (things)
• विश्वानि: Karma (of √अस् in ‘सन्ति’) / or विषय
• Type: Adjective (substantive)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• सान्ति: are
• सान्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू/अस्) ‘to be’

• अभि: towards, over
• अभि: उपसर्ग/दिशा-निर्देश (towards/over)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• अस्तु: let (it) be
• अस्तु: क्रिया (आशीर्वाद/विधि) — ‘let it be’
• Type: Verb
• Root: √अस् ‘to be’

• मह्ना: by (his) greatness/might
• मह्ना: Karaṇa (instrumental) — ‘by/with might’
• Type: Noun
• Root: मघन्/महन् (प्रातिपदिक; ‘greatness, might’)

• अति: beyond, exceedingly
• अति: उपसर्ग/अधिक्य (beyond, exceedingly)
• Type: Indeclinable
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय)

• यः: who
• यः: Kartā (of implied verb/relative clause) — ‘who’
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मन्द्रः: gladdening, pleasant (mighty/joy-giving)
• मन्द्रः: Kartā-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: मन्द्र (प्रातिपदिक)

• यजथाय: for worship, for the sacrifice
• यजथाय: Sampradāna (dative of purpose) — ‘for worship/ritual’
• Type: Noun
• Root: यजथ (प्रातिपदिक; ‘worship/ritual act’, ved.)

• देवः: the god
• देवः: Kartā (of ‘भिक्षे’)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सुकीर्तिम्: good fame, fair renown
• सुकीर्तिम्: Karma (of ‘भिक्षे’)
• Type: Noun
• Root: सु-कीर्ति (प्रातिपदिक)

• भिक्षे: I ask/beg
• भिक्षे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भिक्ष् ‘to beg, request’

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: सम्बन्ध (genitive) — ‘of Varuṇa’
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• भूरेः: of the abundant (one); of abundance
• भूरेः: सम्बन्ध (genitive) — qualifying Varuṇa or ‘renown’: ‘of the abundant’
• Type: Adjective (substantive)
• Root: भूरि (प्रातिपदिक; ‘much, abundant’)