Mantra 12
Sukta 10.15
Rishi: Vasiṣṭha (traditional)
Devata: Agni (Jātavedas) with Pitṛs as recipients
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमग्न ईळितो जातवेदोऽवाड्ढव्यानि सुरभीणि कृत्वी । प्रादाः पितृभ्यः स्वधया ते अक्षन्नद्धि त्वं देव प्रयता हवींषि ॥
Transliteration
tvám agna īḷitó jāta-vedó ’vā́ḍ havyā́ni surabhī́ṇi kṛtvī́ | prā́dāḥ pitṛ́bhyaḥ svadháyā té ákṣann addhí tvaṃ deva práyatā havī́ṃṣi ||
Translation
ହେ ଅଗ୍ନି, ଜାତବେଦ ଭାବେ ସ୍ତୁତ ତୁମେ ହବିଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିମ୍ନକୁ ଆଣିଛ—ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଯୋଗ୍ୟ କରି। ସ୍ୱଧାର ବଳରେ ତୁମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଦେଲ; ସେମାନେ ଭୋଗ କଲେ—ଏବେ, ହେ ଦେବ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ରଖାଯାଇଥିବା ହବିଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଭୋଗ କର।
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
ईळितःpraised, invoked
ईळितः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Rootईळ्/ईड् (धातु) → ईळित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
जातवेदःO Jātavedas (knower of births)
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; जात + वेदस्)
अवाट्wafted, carried
अवाट्:
क्रिया
TypeVerb
Rootवा (धातु; ‘to blow/waft’)
हव्यानिoblations
हव्यानि:
कर्म
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
सुरभीणिfragrant
सुरभीणि:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootसुरभि (प्रातिपदिक) → सुरभीण (विशेषण-प्रातिपदिक)
कृत्विhaving made
कृत्वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (Gerund)
Rootकृ (धातु) → कृत्वि (अव्ययीभाव/क्त्वि-प्रत्ययान्त अव्यय)
प्रादाःyou gave
प्रादाः:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्र + दा (धातु)
पितृभ्यःto the Fathers (ancestors)
पितृभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
स्वधयाwith svadhā (ancestral offering/refreshment)
स्वधया:
करण
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अक्षन्they ate
अक्षन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअश् (धातु; ‘to eat’)
अद्धिeat!
अद्धि:
क्रिया
TypeVerb (imperative)
Rootअद् (धातु; ‘to eat’)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
प्रयताprepared, duly offered
प्रयता:
कर्म-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Rootप्र + यम् (धातु) → प्रयत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
हवींषिoblations
हवींषि:
कर्म
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)