Sukta 131
Sukta 10.131
Unknown (RV 10.131; late maṇḍala)
Indra
Likely Triṣṭubh (common for Indra hymns in this register), though confirmation requires full hymn metrical scan
ଏହି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଋଗ୍ବେଦୀୟ ସୂକ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚାରି ଦିଗର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଯେ ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରୁ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଇ, ଉପାସକମାନେ ତାଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ଆଶ୍ରୟ (ଶର୍ମନ୍) ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରିପାରନ୍ତି। ଏହା ରକ୍ଷାମୂଳକ, ଅପଶକୁନ-ନିବାରକ ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ପୌରାଣିକ ସ୍ମୃତି ସହ ମିଶାଏ (ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ସହ ନମୁଚି ଘଟଣା ସମେତ) ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିଜୟୀ ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ଥାପିତ କରି ସାମୁଦାୟିକ କୁଶଳ ନିଶ୍ଚିତ କରେ। ସୂକ୍ତଟି ଶେଷରେ ଦେବତାଙ୍କ ଉପକାରୀ ମନରେ ବସିବା ଏବଂ ସାନାତମ ଶତ୍ରୁତା ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ହଟିଯାଉ ବୋଲି ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରେ।
Mantras
Mantra 1
अप प्राच इन्द्र विश्वाँ अमित्रानपापाचो अभिभूते नुदस्व । अपोदीचो अप शूराधराच उरौ यथा तव शर्मन्मदेम ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସାମ୍ନା ଦିଗରୁ ସମସ୍ତ ଅମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ଫେଙ୍ଗିଦେ; ଆମକୁ ଅଭିଭୂତ କରୁଥିବା ପଛମୁହାଁ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ହଂକାଇ ଦେ। ହେ ଶୂର, ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଓ ତଳ ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୂର କର—ଯେପରି ତୋର ବିଶାଳ ଶରଣର ଶାନ୍ତିରେ ଆମେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ବଳବାନ ହେବୁ।
Mantra 2
कुविदङ्ग यवमन्तो यवं चिद्यथा दान्त्यनुपूर्वं वियूय । इहेहैषां कृणुहि भोजनानि ये बर्हिषो नमोवृक्तिं न जग्मुः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, କି ଏହିପରି ନୁହେଁ ଯେ ଧାନ୍ୟସମୃଦ୍ଧ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ରମକ୍ରମେ ନିଜ ଯବ (ଜଉ) ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି? ଏଠି ଏଠି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୋଜନଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର—ଯେମାନେ ବର୍ହିଷ୍ (ଯଜ୍ଞ-ଘାସ) ଉପରେ ନମସ୍କାରର ‘କଟନ’, ଅର୍ଥାତ୍ ଯଜ୍ଞୀୟ ଆଦରର ପୂର୍ଣ୍ଣତା, ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିନାହାନ୍ତି।
Mantra 3
नहि स्थूर्यृतुथा यातमस्ति नोत श्रवो विविदे संगमेषु । गव्यन्त इन्द्रं सख्याय विप्रा अश्वायन्तो वृषणं वाजयन्तः ॥
ତୁମ ଆଗମନ ଋତୁକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା କୌଣସି ସ୍ଥୂଳ, ଅଣଘଡ଼ ଭାବରେ ନୁହେଁ; ତୁମ ଶ୍ରବସ୍ (ଯଶ) ମଧ୍ୟ କେବଳ ବାହ୍ୟ ସଙ୍ଗମମାନଙ୍କରେ ମାତ୍ର ମିଳେନାହିଁ। ବିପ୍ରମାନେ ସଖ୍ୟ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଖୋଜନ୍ତି—ଗବ୍ୟ (ପ୍ରକାଶ-କିରଣ/ଜ୍ଞାନ-ରଶ୍ମି) ଚାହିଁ, ଅଶ୍ୱ ଚାହିଁ, ଏବଂ ବଳର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଇଁ ବୃଷଣ (ବୃଷଭ)ଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣ କରି।
Mantra 4
युवं सुराममश्विना नमुचावासुरे सचा । विपिपाना शुभस्पती इन्द्रं कर्मस्वावतम् ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ନମୁଚି ସହ ଆସୁର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁରା (ପ୍ରବଳ ରସ/ଆନନ୍ଦ)କୁ ଗଭୀରଭାବେ ପାନ କଲ; ହେ ଶୁଭସ୍ପତୀ—ଦୀପ୍ତିମୟ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଅଧିପତିମାନେ—ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କର୍ମମାନଙ୍କରେ ଆଶ୍ରୟ ଦେଲ।
Mantra 5
पुत्रमिव पितरावश्विनोभेन्द्रावथुः काव्यैर्दंसनाभिः । यत्सुरामं व्यपिबः शचीभिः सरस्वती त्वा मघवन्नभिष्णक् ॥
ଯେପରି ପୁତ୍ରକୁ ମାତା-ପିତା, ସେପରି ଉଭୟ ଅଶ୍ୱିନ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, କାବ୍ୟ-ପ୍ରେରିତ କୌଶଳ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି (ଦଂସନାଭିଃ) ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ସହାୟ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଶଚୀଭିଃ—ନିଜ ପ୍ରବଳ କ୍ରିୟାଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା—ସୁରାମଂ (ତୀବ୍ର ଆନନ୍ଦରସ) ପାନ କଲ, ହେ ମଘବନ, ସରସ୍ୱତୀ ତୁମକୁ ଅଭିଷେକ କରି ଆଗକୁ ପ୍ରେରିତ କଲେ ଏବଂ ବିଜୟୀ କଲେ।
Mantra 6
इन्द्रः सुत्रामा स्ववाँ अवोभिः सुमृळीको भवतु विश्ववेदाः । बाधतां द्वेषो अभयं कृणोतु सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥
ଇନ୍ଦ୍ର—ସୁତ୍ରାମା, ସ୍ୱବାଁ (ନିଜ ବଳରେ ସମୃଦ୍ଧ)—ନିଜ ଅବୋଭିଃ (ସହାୟତା) ଦ୍ୱାରା ସୁମୃଳୀକ, କୃପାଳୁ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବେଦାଃ ହେଉନ୍ତୁ। ସେ ଦ୍ୱେଷକୁ ବାଧନ କରୁନ୍ତୁ, ଅଭୟତା ସୃଷ୍ଟି କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ଆମେ ସୁବୀର୍ୟସ୍ୟ—ପ୍ରକାଶମୟ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୀର୍ୟର—ପତୟଃ (ଅଧିପତି) ହେଉ।
Mantra 7
तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम । स सुत्रामा स्ववाँ इन्द्रो अस्मे आराच्चिद्द्वेषः सनुतर्युयोतु ॥
ସେହି ଯଜ୍ଞିୟ—ଯଜ୍ଞର ଆରାଧ୍ୟ—ତତ୍ତ୍ୱର ସୁମତିରେ, ଭଦ୍ର ସୌମନସରେ, ଆମେ ମଧ୍ୟ ବସିବା। ସ ସୁତ୍ରାମା ସ୍ୱବାଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ମେ—ଆମ ପାଇଁ—ଆରାତ୍ ଚିତ୍ ଦ୍ୱେଷଃ, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ବୈରକୁ ମଧ୍ୟ, ଦୂରେ ହଂକାଇଦିଅନ୍ତୁ; ତାହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିବାରଣ କରୁନ୍ତୁ।
Frequently Asked Questions
It is a protective hymn asking Indra to push away hostile forces from every direction so the worshippers can live in safety and confidence under his shelter.
That reference recalls a known mythic setting where divine powers acted decisively; it functions like a ‘proof by precedent’ that Indra (with divine support) succeeds in difficult works.
It can be recited as a prayer for protection before travel or important undertakings, focusing on the idea of clearing negativity from all quarters and settling into a peaceful, steady mind.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.